Uttarakhand News: દેહરાદૂન પુસ્તક મેળામાં ગઢવાલી અને કુમાઉની સાહિત્ય છવાયું, ૨૬ નવા પુસ્તકોનું વિમોચન થયું

By Desk

Published: Friday, April 10, 2026, 10:37 [IST]

દેહરાદૂન ખાતે ચાલી રહેલો 'દૂન બુક ફેસ્ટિવલ ૨૦૨૬' સાહિત્ય અને સંસ્કૃતિના જીવંત ઉત્સવ તરીકે ઉભરી આવ્યો છે, જેમાં પ્રાદેશિક ભાષાઓ પર વિશેષ ભાર મૂકવામાં આવ્યો છે. એક મહત્વપૂર્ણ સાંસ્કૃતિક પહેલ અંતર્ગત, નેશનલ બુક ટ્રસ્ટ (NBT) દ્વારા ૨૬ નવા પુસ્તકો વિમોચિત કરવામાં આવ્યા છે-જેમાં ૧૩ ગઢવાલી અને ૧૩ કુમાઉની ભાષામાં છે. આ પ્રયાસ ઉત્તરાખંડના સમૃદ્ધ ભાષાકીય વારસાને ઉજાગર કરે છે.

ઐતિહાસિક પરેડ ગ્રાઉન્ડ ખાતે આયોજિત આ ઉત્સવ ધીમે-ધીમે દેહરાદૂનને એક સમૃદ્ધ સાહિત્યિક કેન્દ્રમાં ફેરવી રહ્યો છે. દેશભરના પ્રકાશકોના ૩૦૦થી વધુ સ્ટોલ્સ, વિવિધ સત્રો અને બાળકો માટેની દૈનિક પ્રવૃત્તિઓએ લોકોનું ધ્યાન ખેંચ્યું છે. જોકે, પ્રાદેશિક ભાષાઓ પરનો વિશેષ ભાર આ મેળાનું મુખ્ય આકર્ષણ બની રહ્યો છે.

મુખ્યમંત્રી પુષ્કર સિંહ ધામી અને અન્ય મહાનુભાવો દ્વારા ૪ એપ્રિલના રોજ મેળાના ઉદ્ઘાટન પ્રસંગે આ ૨૬ પુસ્તકોનું અનાવરણ કરવામાં આવ્યું હતું. આ પુસ્તકો NBTની એક સમર્પિત પહેલનું પરિણામ છે, જેમાં ઉત્તરાખંડના લેખકો, અનુવાદકો અને ભાષા નિષ્ણાતોને એકસાથે લાવવામાં આવ્યા હતા.

ગયા વર્ષે યોજાયેલી એક વિશેષ કાર્યશાળાના આધારે, આ પ્રોજેક્ટમાં બાળકોના સાહિત્ય અને મુખ્ય સાહિત્યિક કૃતિઓનું ગઢવાલી અને કુમાઉનીમાં અનુવાદ કરવામાં આવ્યો હતો. આ ભાષાઓ રાજ્યની સાંસ્કૃતિક ઓળખનો અભિન્ન હિસ્સો છે, પરંતુ મુખ્ય પ્રવાહના પ્રકાશનમાં તેને ઘણીવાર ઓછું પ્રતિનિધિત્વ મળ્યું છે. આ પહેલનો ઉદ્દેશ્ય માતૃભાષામાં ગુણવત્તાયુક્ત વાંચન સામગ્રી પૂરી પાડવાનો અને નવી પેઢીને તેમના મૂળ સાથે જોડી રાખવાનો છે.

મુખ્ય પુસ્તકો:

ગઢવાલી શીર્ષકો:

'ચૌરી-ચૌરા જન ક્રાંતિ કો નયો સબેરો', 'નાન્ના હૈરા ચખુલા', 'ઉમ્મીદૈ કિરણ', 'ગૈરા સાગરા અજૂબા', અને 'આદમી અર છૈલ અર હૌરી કહાની'.

કુમાઉની શીર્ષકો:

'માટી મ્યાર દેશે કી', 'અભિમાનૈ હાર', 'બધનૈ જાની કાન', 'ખટુ શ્યામક અનસુની કહાની', અને 'ગુલાબ કા દગડુ'.

રાષ્ટ્રીય શિક્ષણ નીતિ ૨૦૨૦ સાથે સુસંગત

આ પહેલ રાષ્ટ્રીય શિક્ષણ નીતિ (NEP) ૨૦૨૦ ના વિઝન સાથે સુસંગત છે, જે બહુભાષી શિક્ષણ અને માતૃભાષા દ્વારા શિક્ષણને પ્રોત્સાહન આપે છે. નિષ્ણાતો માને છે કે આવા પ્રયાસો ઘરમાં બોલાતી ભાષા અને શિક્ષણની ભાષા વચ્ચેના અંતરને ઘટાડવામાં મદદ કરે છે. વિવિધ ભાષાઓમાં વાર્તાઓ ઉપલબ્ધ કરાવીને, આ પહેલ માત્ર સુલભતા જ નથી વધારતી પણ ભારતની વિવિધ ભાષાકીય વિવિધતા પ્રત્યે આદર પણ કેળવે છે.

દૂન લિટ ફેસ્ટ: બૌદ્ધિક ચર્ચાઓનું કેન્દ્ર

પુસ્તક વિમોચનની સાથે 'દૂન લિટ ફેસ્ટ' પણ ૫ એપ્રિલથી શરૂ થયો છે, જે વિચારોના આદાન-પ્રદાન માટેનું એક ગતિશીલ પ્લેટફોર્મ બન્યું છે. આ કાર્યક્રમમાં નીતિન સેઠ, કુલપ્રીત યાદવ, અખિલેન્દ્ર મિશ્રા, આચાર્ય પ્રશાંત, શુભાંશુ શુક્લા અને સતીશ દુઆ જેવા દિગ્ગજ વક્તાઓ સામેલ છે.

આ ફેસ્ટિવલમાં સિનેમા, સમકાલીન સાહિત્ય, નેતૃત્વ, દેશભક્તિ અને માનવ-મશીન સંબંધો જેવા વિવિધ વિષયો પર ચર્ચાઓ થઈ રહી છે. દૂન બુક ફેસ્ટિવલ પુસ્તકો અને સંસ્કૃતિના સંગમ દ્વારા ભારતની બહુભાષી સાહિત્યિક ધરોહરને વધુ મજબૂત બનાવી રહ્યો છે.

Published On April 10, 2026