પંખો ધીમો રાખવાથી ઓછુ લાઈટ બીલ આવે? જાણો શું છે હકિકત?

વીજળીની બચતને લઈને ઘણા લોકો નવા નવા પ્રયોગો કરતા રહે છે. કેટલાક લોકો માને છે કે ઘરનો પંખો ધીમો રાખવાથી વીજળીનું બીલ ઓછુ આવે છે.

આ એક સામાન્ય માન્યતા છે કે પંખો ઓછી ઝડપે ચલાવવાથી વીજળી ઓછી વપરાય છે. વીજળીનું બિલ પણ ઓછું આવે છે. જો કે એ જાણવુ જરૂરી છે કે આ ખરેખર સત્ય છે?

જણાવી દઈએ કે પંખો ઇલેક્ટ્રિક મોટર પર કામ કરે છે. જ્યારે આપણે પંખાની ગતિ ઓછી કરીએ છીએ ત્યારે આપણે ખરેખર મોટરને ઓછી ઝડપે ચલાવીએ છીએ. જો કે આનો અર્થ એ નથી કે મોટરને ઓછી શક્તિની જરૂર પડશે.

જણાવી દઈએ કે, જૂના પંખામાં મિકેનિકલ રેગ્યુલેટર હોય છે જે પંખાની ઝડપ ઘટાડવા માટે મોટરમાં પ્રતિકાર વધારે છે. આ પ્રક્રિયામાં થોડી વીજળીનો ઘટે છે પરંતુ તે ઓછો હોય છે. તેથી ઓછી ઝડપે જૂના પંખા ચલાવવાથી થોડી વીજળી બચી શકે છે.

નવા ચાહકોમાં ઈલેક્ટ્રોનિક રેગ્યુલેટર હોય છે જે સીધા મોટરને નિયંત્રિત કરે છે. ઓછી ઝડપે આ પંખા ચલાવવાથી પાવર વપરાશમાં બહુ ઓછો તફાવત રહે છે. કેટલાક કિસ્સાઓમાં ઓછી ઝડપે દોડવાથી પાવર વપરાશમાં થોડો વધારો થઈ શકે છે કારણ કે રેગ્યુલેટરને પાવરની જરૂર પડે છે.

આ સિવાય પંખાની ઉર્જા કાર્યક્ષમતા પણ એક અલગ પરિબળ છે. ઉર્જા કાર્યક્ષમ પંખાઓ ઓછી વીજળી વાપરે છે અને ઓછી ઝડપે ચાલવાથી તે ઓછી વીજળી વાપરે છે.

જણાવી દઈએ કે, નાના પંખા કરતા મોટા પંખા વધુ વીજળી વાપરે છે. જો કે મોટા ઓરડાને ઠંડા કરવા માટે વધુ વીજળીની જરૂર પડે છે. રૂમનું તાપમાન જેટલું ઊંચું હશે પંખાને વધુ પાવરની જરૂર પડશે.

પંખો ઓછી ઝડપે ચલાવવાથી વીજળીના વપરાશમાં થોડી બચત થઈ શકે છે પરંતુ આ બચત બહુ ઓછી છે. જો તમે વીજળી બચાવવા માંગતા હોવ તો તમારે અન્ય પદ્ધતિઓ પર ધ્યાન આપવું જોઈએ. ઝડપથી ચાલતા પંખાનો ઉપયોગ કરવો જોઈએ. જ્યારે રૂમમાં કોઈ હોય ત્યારે જ પંખાનો ઉપયોગ કરવો જોઈએ.

English summary

Does keeping the fan slow lead to lower light bills? Know what is the truth?