મુસ્લિમોમાં હલાલા અને એકથી વધુ લગ્ન કરવા પર લાગશે પ્રતિબંધ? SC કરશે સુનવણી

મુસ્લિમોમાં નિકાહ હલાલા અને ચાર લગ્નની પ્રથા સામે દાખલ કરવામાં આવેલી જાહેર હિતની અરજીઓની સુનાવણી માટે બંધારણીય બેંચની નવેસરથી રચના કરવામાં આવશે. CJI ચંદ્રચુડની અધ્યક્ષતાવાળી બેન્ચે આ ખાતરી આપી છે.

મુસ્લિમોમાં ટ્રિપલ તલાકની દુષ્ટ પ્રથા પર પ્રતિબંધ મૂક્યા બાદ હવે નિકાહ હલાલા અને બહુપત્નીત્વનો મામલો પણ સુપ્રીમ કોર્ટમાં વિચારણા હેઠળ છે. કોર્ટે આજે કહ્યું છે કે તે ટૂંક સમયમાં આ મામલાઓ પર ફરીથી સુનાવણી કરવા માટે 5 સભ્યોની બંધારણીય બેંચની રચના કરશે. આ મામલો પણ 2018થી કોર્ટમાં પેન્ડિંગ છે, પરંતુ હવે સુનાવણીમાં ઝડપ આવે તેવી શક્યતા છે. આ બેન્ચના કેટલાક જજો વચ્ચે વચ્ચે નિવૃત્ત થઈ ગયા હતા. એડવોકેટ અશ્વિની ઉપાધ્યાયની વિનંતી પર CJI DY ચંદ્રચુડની અધ્યક્ષતાવાળી ખંડપીઠે નવી 5 સભ્યોની બંધારણીય બેંચની રચના કરવાની વાત કહી છે.

સુપ્રીમ કોર્ટ કરશે સુનવણી

સુપ્રીમ કોર્ટે શુક્રવારે કહ્યું કે તે મુસ્લિમોમાં બહુપત્નીત્વ અને નિકાહ હલાલાની પ્રથાને પડકારતી અરજીઓની સુનાવણી માટે પાંચ જજોની બંધારણીય બેંચની રચના કરશે. અરજીમાં મુસ્લિમોની આ પ્રથાઓની બંધારણીય માન્યતાને પડકારવામાં આવ્યો છે. મુખ્ય ન્યાયાધીશ ડીવાય ચંદ્રચુડ અને ન્યાયમૂર્તિ પીએસ નરસિમ્હાની અધ્યક્ષતાવાળી બેન્ચે એડવોકેટ અશ્વિની ઉપાધ્યાયની વિનંતી પર સંજ્ઞાન લીધું છે. ઉપાધ્યાયે આ મામલે જાહેર હિતની અરજી પણ દાખલ કરી છે. તેમણે કોર્ટ પાસે માંગ કરી હતી કે કારણ કે અગાઉની 5 સભ્યોની બંધારણીય બેંચના બે જજ જસ્ટિસ ઈન્દિરા બેનર્જી અને જસ્ટિસ હેમંત ગુપ્તા નિવૃત્ત થઈ ગયા છે. તેથી નવી પાંચ સભ્યોની બેંચની રચના કરવાની જરૂર છે.

સીજેઆઇ એ કરી નવી બેચ ગઠિત કરવાની માંગ

CJI ચંદ્રચુડે કહ્યું, "પાંચ જજની બેન્ચ સમક્ષ ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ મામલા પેન્ડિંગ છે. અમે એક રચના કરીશું અને આ મુદ્દાને ધ્યાનમાં લઈશું. ઉપાધ્યાયે ગયા વર્ષે 2 નવેમ્બરે જ કોર્ટ સમક્ષ આ મામલો ઉઠાવ્યો હતો. ગયા વર્ષે 30 ઓગસ્ટે જસ્ટિસ ઈન્દિરા બેનર્જી, જસ્ટિસ હેમંત ગુપ્તા, જસ્ટિસ સૂર્યકાન્ત, જસ્ટિસ એમએમ સુંદરેશ અને જસ્ટિસ સુધાંશુ ધૂલિયાની પાંચ સભ્યોની બેંચે નેશનલ હ્યુમન રાઈટ્સ કમિશન (NHRC), નેશનલ કમિશન ફોર વુમન (NCW)નો ઉલ્લેખ કર્યો હતો. આ મામલે દાખલ કરવામાં આવેલી પીઆઈએલ. અને રાષ્ટ્રીય લઘુમતી આયોગ (એનસીએમ) ને પક્ષકાર બનાવતી વખતે તેમનો જવાબ માંગ્યો હતો.

નિકાહ હલાલા અને બહુપત્નીત્વને ગેરકાયદે જાહેર કરવાની માંગ કરવામાં આવી

બાદમાં જસ્ટિસ બેનર્જી ગયા વર્ષે 23 સપ્ટેમ્બરે અને જસ્ટિસ ગુપ્તા 16 ઓક્ટોબરે નિવૃત્ત થયા હતા. આ પછી, મુસ્લિમોમાં બહુપત્નીત્વ અને નિકાહ હલાલાની પ્રથા વિરુદ્ધ ઓછામાં ઓછી 8 અરજીઓ પર સુનાવણી કરવા માટે નવી બંધારણીય બેંચની રચના કરવાની જરૂરિયાત વધી. ઉપાધ્યાયે તેમના વતી દાખલ કરેલી અરજીમાં સુપ્રીમ કોર્ટને મુસ્લિમોમાં બહુપત્નીત્વ અને નિકાહ હલાલાની પ્રથાને ગેરબંધારણીય અને ગેરકાયદેસર જાહેર કરવાની માંગ કરી છે.

શું છે નિકાહ હલાલા?

બહુપત્નીત્વની પ્રથા હેઠળ, મુસ્લિમ પુરુષોને ચાર પત્નીઓ રાખવાની છૂટ છે. જ્યારે, નિકાહ હલાલા એ પરંપરા છે જેમાં જો કોઈ મુસ્લિમ મહિલા છૂટાછેડા પછી તેના પતિ સાથે ફરીથી લગ્ન કરવા માંગે છે, તો તેણે પહેલા બીજા પુરુષ સાથે લગ્ન કરવા પડશે. જ્યારે તેનો બીજો પતિ તેને તેની પત્ની તરીકે રાખ્યા પછી તેને છૂટાછેડા આપે છે, ત્યારે જ તે તેના પહેલા પતિ સાથે ફરીથી લગ્ન કરી શકે છે. મુસ્લિમોની આ પ્રથાને લઈને સવાલો ઉભા થયા છે.

ટ્રિપલ તલાક પર ગેરકાનુની જાહેર

સુપ્રીમ કોર્ટે જુલાઈ 2018માં જ આ અરજીઓને સુનાવણી માટે સ્વીકારી હતી અને અન્ય પેન્ડિંગ કેસોની સુનાવણી કરતી બંધારણીય બેંચને મોકલી હતી. અગાઉ મુસ્લિમોમાં ટ્રિપલ તલાક અથવા તાત્કાલિક તલાક અથવા તલાક-એ-બિદ્દતની ખરાબ પ્રથા હતી. અનેક મહિલા સંગઠનોએ આ અંગે અવાજ ઉઠાવ્યો હતો. આખરે, સુપ્રીમ કોર્ટે 22 ઓગસ્ટ, 2017 ના રોજ તેને ગેરબંધારણીય જાહેર કરી. તેના આધારે 19 સપ્ટેમ્બર 2018ના રોજ કેન્દ્ર સરકારે વટહુકમ લાવીને ટ્રિપલ તલાક પર પ્રતિબંધ મૂક્યો હતો. ત્યારબાદ બાદમાં સંસદના બંને ગૃહોમાંથી પસાર કરીને મુસ્લિમ મહિલા (લગ્ન સંરક્ષણનો અધિકાર) અધિનિયમ, 2019 પસાર કરીને તેને ગેરકાયદેસર જાહેર કરવામાં આવ્યો હતો.

English summary

Halala among Muslims and ban on polygamy? SC will hear