44 વર્ષે 25 લાખ ખેડૂતોની આશા પૂરી થઈ, મોદીએ આ રીતે ઉકેલ્યા 9 જિલ્લાના સમીકરણ!

ઉત્તર પ્રદેશમાં આવતા વર્ષની શરૂઆતમાં ચૂંટણી યોજાવાની છે અને ભાજપ અને પીએમ મોદીના દરેક કાર્યક્રમનું આયોજન ચૂંટણીના દૃષ્ટિકોણથી કરવામાં આવી રહ્યું છે.

લખનૌ, 11 ડિસેમ્બર : ઉત્તર પ્રદેશમાં આવતા વર્ષની શરૂઆતમાં ચૂંટણી યોજાવાની છે અને ભાજપ અને પીએમ મોદીના દરેક કાર્યક્રમનું આયોજન ચૂંટણીના દૃષ્ટિકોણથી કરવામાં આવી રહ્યું છે. એવું માનવામાં આવે છે કે શનિવારે મોદીએ બલરાપુરથી સરયુ નહેર પ્રોજેક્ટ શરૂ કરીને 9 જિલ્લાના સમીકરણને એકસાથે સાધવાનો પ્રયાસ કર્યો. મોદીએ એક તીરથી અનેક નિશાન સાધ્યા. તેમણે આ પ્રોજેક્ટ હેઠળ અગાઉની સરકારો પર પ્રહારો કર્યા તો ખેડૂતોની નારાજગી દૂર કરવાનો પ્રયાસ પણ કર્યો. રાજકીય વિશ્લેષકોના મતે, મોદીનો પ્રવાસ સરયુ નહેર દ્વારા પૂર્વાંચલ, બહરાઇચ, શ્રાવસ્તી, બલરામપુર, ગોંડા, સિદ્ધાર્થનગર, બસ્તી, સંત કબીર નગર, ગોરખપુર અને મહારાજગંજના જિલ્લાના લાખો ખેડૂતોને સૌગાત આપી સાધવા માટે હતી.

યોગી સરકારના સમયમાં 80 ટકા કામ થયું હોવાનો બીજેપીનો દાવો

ભાજપનો દાવો છે કે આ પ્રોજેક્ટ 44 વર્ષ બાદ પૂરો થઈ રહ્યો છે. તેનું 80 ટકાથી વધુ કામ મુખ્યમંત્રી યોગી આદિત્યનાથના કાર્યકાળ દરમિયાન થયું છે. આનાથી પૂર્વાંચલના સંબંધિત જિલ્લાના લગભગ 50 લાખ ખેડૂતોને ફાયદો થશે. વિપુલ પ્રમાણમાં પાણીની ઉપલબ્ધતા અને પૂરની સમસ્યાના નિરાકરણને કારણે જે વિસ્તારોમાં એક પાક થતો હતો ત્યાં બે પાક થશે. ઓક્ટોબર-2018માં મુખ્યમંત્રી યોગી આદિત્યનાથ દ્વારા 500 કરોડથી વધુના મૂલ્યની સમીક્ષા કરાયેલા પ્રોજેક્ટ્સમાં સરયૂ કેનાલનો પણ સમાવેશ કરવામાં આવ્યો હતો. ત્યારબાદ મુખ્યમંત્રીએ અધિકારીઓને દર અઠવાડિયે કામની પ્રગતિ પર નજર રાખવાનો નિર્દેશ આપ્યો હતો. 3 જૂને મુખ્ય સચિવ આરકે તિવારીની અધ્યક્ષતામાં મળેલી બેઠકમાં સરયૂ કેનાલને લઈને ચર્ચા થઈ હતી.

પૂર્વાંચલના નવ જિલ્લાઓને લાભ મળશે

વરિષ્ઠ પત્રકાર અરવિંદ અગ્નિહોત્રી કહે છે કે, રાજ્યના પ્રમાણમાં પછાત પૂર્વાંચલના નવ જિલ્લાઓને આ કેનાલ પૂર્ણ થવાથી ફાયદો થશે. લગભગ 14.04 લાખ હેક્ટર જમીનની સિંચાઈથી પૂરની સમસ્યાનો કાયમી ઉકેલ આવશે. જેમાં ઘાઘરા, સરયુ, રાપ્તી, બાણગંગા અને રોહીન નદીઓ પર ગિરિજા, સરયુ, રાપ્તી અને વાણગંગાના નામે બેરેજ બનાવીને મુખ્ય અને ઉપનદી નહેરો બહાર કાઢવામાં આવી છે. વર્ષ 1978 માં બહરાઈચ અને ગોંડા જિલ્લામાં સિંચાઈ ક્ષમતાને વિસ્તૃત કરીને ખેડૂતોના હિતને ધ્યાનમાં રાખીને ઘાઘરા કેનાલના નામે આ પ્રોજેક્ટ શરૂ કરવામાં આવ્યો હતો.

1982 માં પ્રોજેક્ટના વિસ્તરણ સાથે નામ બદલાયું

1982-83માં પૂર્વાંચલના ટ્રાન્સ ઘાઘરા-રાપ્તી-રોહિણી ક્ષેત્રમાં વધુ નવ જિલ્લાઓનો સમાવેશ કરવા માટે તેનો વિસ્તાર કરવામાં આવ્યો. ત્યારબાદ ભારત સરકારે તેનું નામ બદલીને સરયૂ પ્રોજેક્ટ રાખ્યું. ઘાઘરા સાથે રાપ્તી, રોહીનને પણ કેનાલ સિસ્ટમ સાથે જોડવાનું નક્કી કરાયું. પ્રોજેક્ટના મહત્વ અને ઉપયોગિતાને ધ્યાનમાં લઈને કેન્દ્રએ તેને 2012માં રાષ્ટ્રીય પ્રોજેક્ટ જાહેર કર્યો હતો. આ અંતર્ગત પૂર્વાંચલના નવ જિલ્લાઓમાં 14.04 લાખ હેક્ટરમાં સિંચાઈ ક્ષમતા વિસ્તરણ કરીને લાખો ખેડૂતોને લાભ મળવાનો છે. આ સંદર્ભે, સરયુ મુખ્ય નહેર, રાપ્તી મુખ્ય નહેર અને ગોલા પંપ નહેર, ડુમરિયાગંજ પંપ કેનાલ, અયોધ્યા પંપ કેનાલ અને ઉતરૌલા પંપ કેનાલની કુલ 6590 કિમીની લંબાઈમાં નહેર વ્યવસ્થાનું વિસ્તરણ કરવામાં આવ્યું છે.

અગાઉની સરકારો દ્વારા ઉપેક્ષા કરવામાં આવી

પૂર્વાંચલના નવ જિલ્લાના લાખો ખેડૂતોના નસીબ અને ખેતીને પુનર્જીવિત કરવામાં સક્ષમ આ પ્રોજેક્ટની અગાઉની સરકારો દ્વારા અગાઉના વર્ષોમાં અવગણના કરવામાં આવી હતી. સમયસર પૂરતું ભંડોળ ન મળવાને કારણે તેની પ્રગતિ ખૂબ જ ધીમી હતી. 2017માં આવેલી યોગી સરકારે સરયૂ કેનાલ પ્રોજેક્ટને પૂર્ણ કરવાના ઠરાવ સાથે પ્રોજેક્ટ પર પૂરતું ભંડોળ પૂરું પાડ્યું હતું. કેનાલોના બાકી રહેલ કામો પૂર્ણ કરવા ઉચ્ચ કક્ષાએથી આદેશો થતા સ્થાનિક વહીવટી તંત્રની મદદથી ખાસ ઝુંબેશ ચલાવીને જમીનો ખરીદવામાં આવી હતી. આ સાથે કેનાલોને પૂર્ણ કરવાની કામગીરી યુદ્ધના ધોરણે ચાલી રહી છે. પ્રોજેક્ટની નહેરોના બાકી રહેલા કામ પૂર્ણ કરવા સાથે રાપ્તી મુખ્ય નહેર અને કેમ્પિયરગંજ શાખા અને તેની વિતરણ વ્યવસ્થાના કામો ઝડપથી કરવામાં આવ્યા.

સરયુ કેનાલ પ્રોજેક્ટની વિશેષતા

બહરાઈચમાં ઘાઘરા નદી પર બાંધવામાં આવેલ ગિરજાપુરી બેરેજના ડાબા કાંઠેથી 360 ક્યુસેક ક્ષમતાની સરયુ કેનાલ (17.035 કિમી) બહાર કાઢવામાં આવી છે. આનાથી સરયુ નદી પર બનેલા સરયુ બેરેજના ઉપરવાસના જમણા કાંઠે પાણી આવવામાં આવશે. સરયુ બેરેજના ડાબા કાંઠામાંથી 360 ક્યુસેક ક્ષમતાની 63.15 કિમી સરયુ કેનાલ બહાર કાઢવામાં આવી છે. ઈમામગંજ શાખા પ્રણાલીને સરયુ મુખ્ય નહેરના 21.4 કિમી જમણા કાંઠેથી બહાર કાઢવામાં આવી છે. રાપ્તી યોક નહેર 21.4 કિમી લંબાઈમાં બનાવવામાં આવી છે. તે રાપ્તી નદી પર બાંધવામાં આવેલા રાપ્તી બેરેજના ઉપરવાસમાં રાપ્તી નદીને પાણી આપશે. તેનો ઉપયોગ 125.682 કિલોમીટર લાંબી રાપ્તી મુખ્ય નહેર માટે કરવામાં આવશે. સરયુ મુખ્ય નહેરના 63.150 કિમીમાંથી બસ્તી અને ગોંડા નામની બે શાખા બહાર કાઢવામાં આવી છે. બસ્તી શાખા 4.20 લાખ હેક્ટર અને ગોંડા શાખા 3.96 લાખ હેક્ટરમાં સિંચાઈ કરશે. રાપ્તી મુખ્ય નહેરથી કેમ્પિયરગંજ શાખા રાપ્તી મુખ્ય નહેર સિસ્ટમ સુધીના 3.27 લાખ હેક્ટર વિસ્તારમાં સિંચાઈની સુવિધા પૂરી પાડવામાં આવશે. આ ક્રમમાં શ્રાવસ્તીમાં લક્ષ્મણપુર કોઠી પાસે બનેલ રાપ્તી બેરેજના ડાબા કાંઠામાંથી રાપ્તી મુખ્ય નહેરનું નિર્માણ કાર્ય ચાલુ છે. તેની કુલ લંબાઈ 125.682 કિમી છે. આ કેનાલની બંને બાજુએ આઠ મીટર પહોળા સર્વિસ રોડ બનાવવામાં આવશે. આ શ્રાવસ્તી બલરામપુર સિદ્ધાર્થનગર જશે. બાદમાં તેને બોર્ડર રોડ તરીકે વિકસાવી શકાશે.

English summary

In 44 years, the hopes of 25 lakh farmers have been fulfilled, this is how Modi solved the equation of 9 districts!