ભારત બન્યો સૌથી વધુ વસ્તી ધરાવતો દેશ, યુએનના રિપોર્ટમાં થયા ચોંકાવનારા ખુલાસા

Updated: Wednesday, April 19, 2023, 15:52 [IST]

ચીનને પાછળ છોડીને ભારત દુનિયાની સૌથી વધુ વસ્તી ધરાવતો દેશ બની ગયો છે. બુધવારના રોજ જાહેર કરવામાં આવેલા યુનાઇટેડ નેશન્સ પોપ્યુલેશન ફંડના એક રિપોર્ટના આંકડામાં આ માહિતી સામે આવી છે.

UNFPAના ધ સ્ટેટ ઓફ વર્લ્ડ પોપ્યુલેશન રિપોર્ટ 2023 અનુસાર, ભારતની વસ્તી 1,428.6 મિલિયન (142.86 કરોડ) પર પહોંચી ગઈ છે, જ્યારે ચીનની વસ્તી 1,425.7 મિલિયન (142.57 કરોડ) છે, જે 2.9 મિલિયન (29 લાખ) નો તફાવત છે.

સંયુક્ત રાષ્ટ્ર દ્વારા 2022માં જ ભારત સૌથી વધુ વસ્તી ધરાવતો દેશ બનવાનો અંદાજ મૂક્યો હતો. આ સાથે લેટેસ્ટ UNFPA રિપોર્ટ જણાવે છે કે, ભારતમાં 25 ટકા વસ્તી 0-14 વય જૂથમાં છે, 18 ટકા 10-19 વય જૂથમાં છે, 26 ટકા 10-24 વય જૂથમાં છે. લગભગ 68 ટકા વસ્તી 15-64 વય જૂથની છે, જ્યારે 65 વર્ષથી ઉપરની વસ્તી માત્ર 7 ટકા છે.

જો આયુષ્યના સંદર્ભમાં વાત કરવામાં આવે તો ચીન ભારત કરતાં વધુ સારું પ્રદર્શન કરી રહ્યું છે, જે સ્ત્રીઓ માટે 82 વર્ષ અને પુરુષો માટે 76 વર્ષ છે. રિપોર્ટ અનુસાર, ભારત માટે આ આંકડો 74 અને 71 છે. ઉલ્લેખનીય છે કે, UNFPA રિપોર્ટ જણાવે છે કે, ભારતમાં 25 ટકા વસ્તી 0-14 વય જૂથમાં છે.

UNFPA ભારતના પ્રતિનિધિ એન્ડ્રીયા વોજનરે એક નિવેદનમાં જણાવ્યું હતું કે, ભારતીય સર્વેક્ષણના તારણો સૂચવે છે કે, વસ્તીની ચિંતા સામાન્ય લોકોના મોટા વર્ગમાં ફેલાયેલી છે. તેનાથી કોઈ જોખમ ન અનુભવવું જોઈએ, તેના બદલે તેને પ્રગતિ, વિકાસ અને આકાંક્ષાઓના પ્રતીક તરીકે જોવું જોઈએ.

રિપોર્ટમાં મહિલાઓના શારીરિક સ્વાયત્તતાના અધિકારના અભાવને પણ પ્રકાશિત કરવામાં આવ્યો છે. રિપોર્ટમાં જણાવવામાં આવ્યું છે કે, 68 દેશોની યાદીમાં 44 ટકા મહિલાઓ અને છોકરીઓને સેક્સ, ગર્ભનિરોધક અને સ્વાસ્થ્ય સંભાળ અંગે પોતાનો નિર્ણય લેવાનો અધિકાર નથી. સમગ્ર વિશ્વમાં લગભગ 257 મિલિયન મહિલાઓ સુરક્ષિત, વિશ્વસનીય ગર્ભનિરોધકની જરૂરિયાતો પૂરી કરે છે.

પોપ્યુલેશન ફાઉન્ડેશન ઓફ ઈન્ડિયાના એક્ઝિક્યુટિવ ડાયરેક્ટર પૂનમ મુત્રેજાએ એક નિવેદનમાં જણાવ્યું હતું કે, ઘણી સ્ત્રીઓ તેમના શરીર પર નિયંત્રણનો અભાવ ધરાવે છે, જેમાં તેઓ ક્યારે અને કેટલા બાળકો ઈચ્છે છે, તે નક્કી કરવાનો તેમનો અધિકાર પણ સામેલ છે.

પૂનમ મુત્રેજાએ એક નિવેદનમાં જણાવ્યું હતું કે, વહેલા લગ્નો થતા રહે છે - ભારતમાં ચારમાંથી એક મહિલાના લગ્ન 18 વર્ષની ઉંમર પહેલા થઈ જાય છે. મુત્રેજાએ જણાવ્યું હતું કે, ભારત વિશ્વમાં સૌથી વધુ વસ્તી ધરાવતો દેશ બની ગયો હોવા છતાં, તે સુનિશ્ચિત કરવું આવશ્યક છે કે લોકો ક્યાં રહે છે અથવા સમાજના કયા વર્ગના છે તેને ધ્યાનમાં લીધા વિના વ્યાપક અને સમાન સેવાઓ ઉપલબ્ધ છે. આ ઉપરાંત, આપણે એ સુનિશ્ચિત કરવાની જરૂર છે કે, છોકરીઓ અને સ્ત્રીઓને વહેલા લગ્ન અને ગર્ભાવસ્થા માટે દબાણ ન કરવામાં આવે.