સોશિયલ મીડિયા પર નકલી રોકાણ જાહેરાતો અને ડીપફેક ફ્રોડ સામે ગૃહ મંત્રાલયની લોકોને ચેતવણી

By Desk

Updated: Thursday, October 16, 2025, 7:17 [IST]

ભારતભરમાં ઇન્ટરનેટ ઍક્સેસના ઝડપી વિસ્તરણ અને ઓનલાઈન વ્યવહારોમાં તીવ્ર વધારા સાથે ગૃહ મંત્રાલય (MHA) એ રોકાણ અને પાર્ટ-ટાઇમ નોકરી કૌભાંડો દ્વારા નાગરિકોને છેતરવા માટે નકલી જાહેરાતો અને હેરાફેરી કરેલા વિડિઓઝનો ઉપયોગ કરવા અંગે કડક ચેતવણી જારી કરી છે.

હાલના જ એક કિસ્સામાં બેગમ બજારના એક 25 વર્ષીય રહેવાસીએ નકલી એપ અને વોટ્સએપ ગ્રુપ દ્વારા ઓનલાઈન સ્ટોક ટ્રેડિંગ છેતરપિંડીમાં 12.56 લાખ ગુમાવ્યા. પીડિતાને એક ઇન્સ્ટાગ્રામ જાહેરાત મળી જેમાં મોતીલાલ ઓસ્વાલનો લોગો હતો અને તે અસલી દેખાતો હતો.

લિંક પર ક્લિક કરતાં તેને છેતરપિંડી કરનારાઓ દ્વારા સંચાલિત વોટ્સએપ ગ્રુપ તરફ નિર્દેશિત કરવામાં આવ્યા જે નાણાકીય સલાહકાર તરીકે પોતાને રજૂ કરતો હતો. તેને મોડમા નામની મોબાઇલ એપ્લિકેશન દ્વારા રોકાણ કરવા માટે સમજાવ્યો, જેમાં શરૂઆતમાં તેનો વિશ્વાસ મેળવવા માટે વધતો નફો દર્શાવવામાં આવ્યો હતો. બાદમાં જ્યારે તેણે કહેવાતી રિલીઝ ફી તરીકે વધારાના 7.6 લાખ ચૂકવવાનો ઇનકાર કર્યો ત્યારે તેને ખ્યાલ આવ્યો કે તે છેતરાયા છે.

બીજા એક કિસ્સામાં નાણામંત્રી નિર્મલા સીતારમણના છેડછાડવાળા વીડિયો સોશિયલ મીડિયા પર ફરતા થયા છે. આ ક્લિપ્સમાં તેમના ચહેરા અને અવાજમાં ફેરફાર કરવામાં આવ્યા હતા જેથી એવું લાગે કે તેઓ સરકાર દ્વારા સમર્થિત રોકાણ યોજનાનો પ્રચાર કરી રહ્યા છે જેમાં 22,000 ની ડિપોઝિટ માટે 50,000 માસિક આવકનું વચન આપવામાં આવ્યું હતું. સરકાર દ્વારા વારંવાર સ્પષ્ટતા કરવામાં આવી હતી કે આ વીડિયો ખોટા છે, છતાં ઘણા લોકો આવા કૌભાંડોનો ભોગ બન્યા છે.

એ જ રીતે બેંગલુરુની એક 57 વર્ષીય મહિલાએ એક છેડછાડવાળા વીડિયો દ્વારા ગેરમાર્ગે દોરવામાં આવ્યા બાદ 3.75 કરોડ ગુમાવ્યા છે જેમાં આધ્યાત્મિક નેતા સદગુરુ સ્ટોક-ટ્રેડિંગ પ્લેટફોર્મનો પ્રચાર કરતા દેખાય છે. છેતરપિંડી કરનારાઓએ મિરોક્સ નામનો ઉપયોગ કરીને વોટ્સએપ ગ્રુપ દ્વારા તેમનો સંપર્ક કર્યો અને વીડિયો કોલ પર ટ્રેડિંગ સત્રો દ્વારા તેમનું માર્ગદર્શન કર્યું. તેને સાચું માનીને તેણીએ મોટી રકમ ટ્રાન્સફર કરી, જે તે ક્યારેય પાછી મેળવી શકી નહીં.

ગૃહ મંત્રાલયે ચેતવણી આપી છે કે આવી નકલી રોકાણ અને નોકરીની જાહેરાતો ઘણીવાર અવાસ્તવિક વળતર અથવા સરળ કમાણીનું વચન આપે છે તે ફક્ત પૈસા અને વ્યક્તિગત વિગતો ચોરી કરવા માટે બનાવવામાં આવે છે.

આ વધતી ચિંતાને દૂર કરવા ભારતીય સાયબર ક્રાઇમ કોઓર્ડિનેશન સેન્ટર (I4C) એ તેના જાગૃતિ અભિયાનો અને દેખરેખના પ્રયાસોને ઝડપી બનાવ્યા છે. નાગરિકોને રાષ્ટ્રીય સાયબર ક્રાઇમ રિપોર્ટિંગ પોર્ટલ (www.cybercrime.gov.in) અથવા હેલ્પલાઇન નંબર 1930 દ્વારા ઓનલાઈન નાણાકીય છેતરપિંડીની જાણ કરવા વિનંતી કરવામાં આવે છે.

ગૃહ મંત્રાલયે સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ્સને એવી ભ્રામક જાહેરાતો અને નકલી વિડિઓ શોધવા અને દૂર કરવાની પણ સલાહ આપી છે જે જાહેર વ્યક્તિઓ અથવા સરકારી અધિકારીઓનો ઢોંગ કરે છે. વધુ ઘટનાઓને રોકવા માટે જાહેર સતર્કતા અને તાત્કાલિક રિપોર્ટિંગ જરૂરી છે.

સાયબરડોસ્ટ સાથે ઓનલાઈન માહિતગાર રહો, સતર્ક રહો અને સુરક્ષિત રહો. જો તમે ભોગ બન્યા હો તો તાત્કાલિક 1930 અથવા cybercrime.gov.in પર જાણ કરો.

YouTube - https://youtube.com/@cyberdosti4c

Instagram- https://www.instagram.com/cyberdosti4c?igsh=c2tteTd5Mjl2b2cw

Facebook- https://www.facebook.com/share/1KVuL1aJ9y/?mibextid=wwXIfr

X- https://x.com/cyberdost?s=11

Whatsapp- https://whatsapp.com/channel/0029Va3VAOY8fewrOtXqMw1V

Daily hunt - https://m.dailyhunt.in/profile/I4C_MHA