G20 સમિટ વચ્ચે ભારતના હથિયાર ખરીદવા નાઇઝીરિયા થયુ તૈયાર, જાણો

આફ્રિકન દેશો સાથે સંરક્ષણ સંબંધોને આગળ વધારવા માટે છેલ્લાં કેટલાંક વર્ષોમાં લેવામાં આવેલી ભારતીય રાજદ્વારી પહેલ ફળ આપી રહી છે. ભારત અને નાઈજીરીયા આફ્રિકન રાષ્ટ્રમાં સંરક્ષણ ઉદ્યોગને વેગ આપવા માટે US$1 બિલિયનના અભૂતપૂર્વ સોદા પર હસ્તાક્ષર કરવા તૈયાર છે.

આજે G20 સમિટનું ઉદ્ઘાટન કરતી વખતે, ભારતના વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ G20 ની આફ્રિકન યુનિયનની કાયમી સદસ્યતા મેળવી લીધી છે, જેના માટે ભારત લાંબા સમયથી અભિયાન ચલાવી રહ્યું હતું. તે જ સમયે, મોદી સરકારે આફ્રિકન દેશો સાથે સૈન્ય સમજૂતી કરવાનું પણ લક્ષ્ય રાખ્યું છે, જેમાં ભારતને મોટી સફળતા મળી છે.

ભારત-નાઈજીરીયા શસ્ત્રો સોદો

યુરેશિયન ટાઈમ્સના અહેવાલ મુજબ, નાઈજીરીયાએ ઈન્ડિયન લાઇટ કોમ્બેટ એરક્રાફ્ટ (LCA) તેજસ, ડ્રોન અને આર્મર્ડ કર્મચારી વાહનો ખરીદવાની ઓફર કરી છે.

નાઈજીરીયાના રાષ્ટ્રપતિ બોલાર અહેમદ ટીનુબુએ ટૂંક સમયમાં જ ડિફેન્સ કોર્પોરેશન ઓફ નાઈજીરીયા (DICON) અને ભારતીય સંરક્ષણ મંત્રાલય વચ્ચેના કરાર પર હસ્તાક્ષર કરવાની મંજૂરી આપી દીધી છે.

અહેવાલ અનુસાર, ભારતીય સંરક્ષણ મંત્રાલય DICONને 2027 સુધીમાં લશ્કરી હાર્ડવેર ઉત્પાદનમાં 40 ટકા આત્મનિર્ભરતા હાંસલ કરવામાં મદદ કરશે.

મિલિટરી આફ્રિકા વેબ પોર્ટલ મુજબ, DICON નાઇજિરિયન સૈન્યની જરૂરિયાતોને પહોંચી વળવા માટે સંઘર્ષ કરી રહ્યું છે, પરંતુ રોકડની અછત અને લાંબા સમયથી ચાલતા ગેરવહીવટને કારણે તેને કોઈ નોંધપાત્ર શસ્ત્રો ઉત્પન્ન કરવામાં અટકાવવામાં આવ્યા છે.

ભારતીય ડીલનો ઉદ્દેશ્ય DICON ને પોતાની જાતને નવીકરણ કરવા અને હથિયારો અને દારૂગોળોથી માંડીને સશસ્ત્ર વાહનો અને અદ્યતન સંચાર પ્રણાલીઓ સુધીના લશ્કરી ઉત્પાદનોની વિશાળ શ્રેણીનું ઉત્પાદન કરવા માટે ભંડોળ અને કુશળતા પ્રદાન કરવાનો છે.

આ ડીલથી ભારતને કેટલો ફાયદો થશે?

ભારત સાથેના કરારથી નાઈજિરિયન સરકારને સંરક્ષણ આયાતમાંથી છૂટકારો મેળવવામાં મદદ મળશે, જ્યારે ચીન જ્યાં મોટા પાયે ઘૂસણખોરી કરે છે તે ખંડમાં ભારતને તેનો પ્રભાવ જાળવી રાખવામાં મદદ કરશે.

રાષ્ટ્રપતિ તિનુબુએ તેમની ચાલી રહેલી ભારત મુલાકાત દરમિયાન ભારતના સંરક્ષણ પ્રધાન રાજનાથ સિંહ સાથે મુલાકાત કરી છે.

નાઇજિરીયાના રાષ્ટ્રપતિના પ્રવક્તા અજુરી એનગેલેએ મીડિયાને જણાવ્યું હતું કે, "અમે ભારત સરકાર સાથે મળીને 40 ટકા આત્મનિર્ભરતા હાંસલ કરવા નાઇજિરીયાના સંરક્ષણ ઉદ્યોગ નિગમને પ્રોત્સાહન આપવા માટે US$1 બિલિયનથી વધુના સંરક્ષણ સોદા પર ચર્ચા કરી રહ્યા છીએ"

નાઈજીરીયાના રાષ્ટ્રપતિની ભારતની ચાલુ મુલાકાત દરમિયાન આ કરાર પર હસ્તાક્ષર થવાની સંભાવના છે, જ્યાં તેઓ ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર ડેવલપમેન્ટ માટે આંતરરાષ્ટ્રીય ભંડોળ એકત્ર કરવા માટે નાઈજીરીયા-ભારત રાષ્ટ્રપતિ રાઉન્ડ ટેબલ અને કોન્ફરન્સના ભાગ રૂપે ભારતીય ઉદ્યોગપતિઓને મળ્યા હતા.

નાઈજીરિયાના રાષ્ટ્રપતિ ભારતની અધ્યક્ષતામાં મુલાકાતી રાજ્યના વડા તરીકે G-20 સમિટમાં ભાગ લઈ રહ્યા છે અને આફ્રિકામાં સૌથી મોટું લોકશાહી હોવાને કારણે નાઈજીરિયા G-20માં સભ્યપદ મેળવવા માંગે છે.

છેલ્લા કેટલાક વર્ષોમાં, ભારતીય સંરક્ષણ ઉદ્યોગે સંરક્ષણ ક્ષેત્રના મોટા ખેલાડીઓની જેમ આત્મવિશ્વાસ દર્શાવ્યો છે. ભારત સરકાર સંરક્ષણ ઉત્પાદન ક્ષેત્રે આત્મનિર્ભરતા માટે આક્રમક રીતે આગળ વધી રહી છે. જ્યારે ભારતીય સશસ્ત્ર દળોને "મેક-ઈન-ઈન્ડિયા" ઉત્પાદનોને ટેકો આપવા માટે પ્રોત્સાહિત કરવામાં આવે છે, ત્યારે ભારત તેના લશ્કરી હાર્ડવેર માટે વિદેશી બજારો પર પણ નજર રાખી રહ્યું છે.

તેથી, 2023 ની શરૂઆતમાં જ્યારે ભારતે તેના સ્થાનિક રીતે ઉત્પાદિત હેલિકોપ્ટર, ડ્રોન અને આર્ટિલરી બંદૂકોનું પ્રદર્શન કરવા માટે 31 આફ્રિકન દેશોના અધિકારીઓને ભેગા કર્યા ત્યારે તે આશ્ચર્યજનક ન હતું. આફ્રિકન દેશો પર નજર છે.

આફ્રિકન અધિકારીઓના મેળાવડા દરમિયાન ભારતીય સેનાએ હેલિકોપ્ટર, બખ્તરબંધ વાહનો અને બોમ્બ નિકાલ રોબોટ્સ દર્શાવતા ઓપરેશનનું અનુકરણ કર્યું. આ સિવાય એસોલ્ટ રાઈફલ્સ, આર્ટિલરી શેલ્સ અને મિસાઈલના મોડલ પણ પ્રદર્શિત કરવામાં આવ્યા હતા.

આ પૂર્વે નવ દિવસીય બહુપક્ષીય દરિયાઈ કવાયત અને આફ્રિકા-ભારત વિસ્તાર પ્રશિક્ષણ કવાયત (AFINDEX-2023) હતી જેમાં ઈથોપિયા, ઈજીપ્ત, કેન્યા, મોરોક્કો, નાઈજીરીયા, રવાંડા અને દક્ષિણ આફ્રિકાના પ્રતિનિધિઓ સહિત 23 આફ્રિકન દેશોના સૈનિકો સામેલ થયા હતા.

ભારત આફ્રિકન દેશો સાથે લાંબા ગાળાનો સહયોગ ધરાવે છે અને ઘણા આફ્રિકન દેશોના સૈન્ય કર્મચારીઓને તાલીમ આપે છે. વધુમાં, ભારત આફ્રિકામાં શાંતિ રક્ષા દળોમાં યોગદાન આપે છે. ભારત અને આફ્રિકન દેશો વચ્ચે પરસ્પર વિશ્વાસ ભારત માટે હથિયાર વેચવાનું સરળ બનાવે છે.

પશ્ચિમી સંરક્ષણ કંપનીઓની સરખામણીમાં ભારતને કિંમતમાં પણ મોટો ફાયદો છે અને નવી દિલ્હી તેનો પૂરેપૂરો ફાયદો ઉઠાવે છે.

સંરક્ષણ ક્ષેત્રે મુખ્ય નિકાસકાર બનવાની તેની મહત્વાકાંક્ષા પર ભાર મૂકતા, ભારતે વિદેશમાં તૈનાત તેના સંરક્ષણ જોડાણોને 2025 સુધીમાં USD 5 બિલિયનના સંરક્ષણ નિકાસ લક્ષ્યાંકને હાંસલ કરવામાં "મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા" ભજવવા જણાવ્યું છે. આ યોજના હેઠળ ભારત 85 દેશોને નિશાન બનાવી રહ્યું છે.

DefExpo 2020માં ભારતના રક્ષા મંત્રી રાજનાથ સિંહે કહ્યું હતું કે, "ભારત તેના આફ્રિકન સમકક્ષોને ઓફશોર પેટ્રોલ વેસલ્સ, ફાસ્ટ ઈન્ટરસેપ્ટર બોટ, બોડી અને વ્હીકલ બખ્તર, નાઈટ વિઝન ગોગલ્સ, માનવરહિત એરિયલ વ્હીકલ, ડોર્નિયર એરક્રાફ્ટ અને શસ્ત્રો અને દારૂગોળો પ્રદાન કરવા માટે તૈયાર છે."

તમને જણાવી દઈએ કે પ્રથમ ભારત-આફ્રિકા રક્ષા મંત્રીઓની કોન્ફરન્સમાં 12 આફ્રિકન રક્ષા મંત્રીઓ અને 38 દેશોના પ્રતિનિધિઓએ ભાગ લીધો હતો.

ભારતે આફ્રિકન યુનિયનના 42 દેશોને આશરે US$ 14 બિલિયનના મૂલ્યની લાઇન ઑફ ક્રેડિટ પ્રદાન કરી છે. જ્યારે તેનો મોટાભાગનો ઉપયોગ ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર ડેવલપમેન્ટ માટે કરવામાં આવશે, ત્યારે ભારતે સંરક્ષણ સોદા માટે ક્રેડિટ લાઇનનો ઉપયોગ કરવા માટે નિખાલસતા દર્શાવી છે.

English summary

Nigeria ready to buy India's arms amid G20 summit, know