NSA Ajit Doval: રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા સલાહકાર આખરે શું કરે છે? કેમ મહત્વનુ છે આ પદ?

NSA Ajit Doval: દેશના રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા સલાહકારની મોટી જવાબદારી છે કે ભારતમાં કોઈ શંકાસ્પદ ગતિવિધિઓ ન થાય, ભારતની સુરક્ષા સુધરે અને દેશવાસીઓ સુરક્ષિત રહે. રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા પરિષદના વડાને રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા સલાહકાર કહેવામાં આવે છે.

અજીત ડોભાલ દેશના રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા સલાહકાર છે. વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ ફરી એકવાર તેમને દેશના NSA તરીકે નિયુક્ત કર્યા છે. તેમને સતત ત્રીજી વખત દેશના રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા સલાહકાર તરીકે નિયુક્ત કરવામાં આવ્યા છે.

રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા પરિષદ

NSA દેશની સુરક્ષા સાથે સંબંધિત મુદ્દાઓ પર માહિતી આપવા માટે જવાબદાર છે. NSA પીએમને દેશના મહત્વપૂર્ણ સુરક્ષા મુદ્દાઓ વિશે માહિતી પ્રદાન કરે છે. NSA રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા પરિષદના વડા છે. રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા પરિષદમાં નાયબ NSA, સંરક્ષણ પ્રધાન, નીતિ આયોગના અધ્યક્ષ, વિદેશ પ્રધાન, નાણાં પ્રધાન અને ગૃહ પ્રધાનનો સમાવેશ થાય છે. આ તમામ લોકો વડાપ્રધાનને રિપોર્ટ કરે છે.

અટલ બિહારી વાજપેયીએ કરી હતી પદની રચના

1998માં અટલ બિહારી વાજપેયીના કાર્યકાળ દરમિયાન કરવામાં આવી હતી. તે સમયે અમેરિકા ભારત સાથે નહીં પરંતુ પાકિસ્તાનના સમર્થનમાં હતું. જે સમયે NSC ની રચના કરવામાં આવી હતી તે સમયે બ્રિજેશ મિશ્રાને દેશના પ્રથમ NSA તરીકે નિયુક્ત કરવામાં આવ્યા હતા. તેઓ મુખ્ય સચિવ પણ હતા. જ્યારે મનમોહન સિંહની સરકાર સત્તામાં આવી ત્યારે બંને પદ અલગ કરી દેવામાં આવ્યા હતા. એનએસએ અલગ કરવામાં આવ્યું હતું અને મુખ્ય સચિવને અલગ કરવામાં આવ્યા હતા.

NSCની ત્રણ મુખ્ય પાંખો

રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા પરિષદમાં ત્રણ સંસ્થાઓ છે, જેમાં સંયુક્ત ગુપ્તચર સમિતિ, રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા સલાહકાર બોર્ડ, વ્યૂહાત્મક નીતિ જૂથ એટલે કે એસપીજીનો સમાવેશ થાય છે. જોઈન્ટ ઈન્ટેલિજન્સ કમિટિનું કામ ડેટા એકત્ર કરવાનું છે. આમાં IB, RAW, આર્મી, નેવી, એરફોર્સનો ગુપ્તચર ડેટા એકત્રિત કરીને JICને આપવામાં આવે છે. આ ડેટા નેશનલ સિક્યુરિટી એડવાઇઝરી બોર્ડને આપવામાં આવ્યો છે. આ ડેટા પર સંશોધન કર્યા બાદ તેને સ્ટ્રેટેજિક પોલિસી ગ્રુપને આપવામાં આવે છે. તેમાં 16 સભ્યો છે.

NSA લાયકાત

NSAની પોસ્ટ માટે, IPS અથવા IFS હોવું ફરજિયાત છે. NSA રાજદ્વારી તરીકે પણ કામ કરે છે. દેશના પહેલા NSA બ્રિજેશ મિશ્રા હતા. તેઓ 1998-2204 સુધી NSA હતા. આ પછી જેએન દીક્ષિત 2004-2005 વચ્ચે NSA હતા. આ પછી એમકે નારાયણન 2005-2010 વચ્ચે NSA હતા. શિવશંકર મેનન 2010-2014 વચ્ચે દેશના NSA હતા. મેનન પછી, અજીત ડોભાલ 2014 માં NSA બન્યા અને સતત ત્રીજી વખત NSA નિયુક્ત થયા.

English summary

NSA Ajit Doval: What does the National Security Adviser do? Why is this position important?