Rajya Sabha Polls: રાજ્યસભાની 12 બેઠકો પર પેટાચૂંટણી, જાણો દરેક બેઠકનું સચોટ ગણિત

Rajya Sabha Polls: નવ રાજ્યોમાંથી રાજ્યસભાની 12 બેઠકો માટે 3 સપ્ટેમ્બરે પેટાચૂંટણી યોજાવા જઇ રહી છે. ચૂંટણી પંચ દ્વારા બુધવારના રોજ ઉપલા ગૃહની ખાલી પડેલી 12 બેઠકો માટે કાર્યક્રમની જાહેરાત કરવામાં આવી હતી.

કેન્દ્રીય મંત્રીઓ પીયૂષ ગોયલ, સર્બાનંદ સોનોવાલ અને જ્યોતિરાદિત્ય સિંધિયા સહિત વર્તમાન સભ્યો લોકસભાના સાંસદ તરીકે ચૂંટાયા બાદ રાજ્યસભાની દસ બેઠકો ખાલી પડી હતી. બાદમાં રાજ્યસભાના બે સભ્યોએ રાજીનામું આપી દીધું હતું.

ચૂંટણી પંચ દ્વારા નવ રાજ્યોમાં યોજાનારી રાજ્યસભાની પેટાચૂંટણીનો કાર્યક્રમ જાહેર કરવામાં આવ્યો છે. જેમાં હરિયાણામાં ફરી એકવાર NDA અને ભારત વચ્ચે જોરદાર ટક્કર જોવા મળી શકે છે. મહારાષ્ટ્રમાં તાજેતરના રાજકીય ઘટનાક્રમને ધ્યાનમાં લેતાં અહીં પણ રાજ્યસભાની પેટાચૂંટણી પર સૌની નજર રહેશે.

આ અહેવાલમાં આપણે જાણીશું કે, રાજ્યસભા પેટાચૂંટણીનું શેડ્યૂલ શું છે? લોકસભાની ચૂંટણી પછી કયા રાજ્યમાં રાજ્યસભાની કેટલી બેઠકો ખાલી હતી? કયા રાજ્યસભાના સભ્યોએ લોકસભાની ચૂંટણી જીતી હતી? હરિયાણા અને મહારાષ્ટ્રમાં હરીફાઈ કેમ અઘરી હોઈ શકે?

શું છે રાજ્યસભા પેટાચૂંટણીનો કાર્યક્રમ? - ચૂંટણી પંચ દ્વારા બુધવારે જણાવવામાં આવ્યું છે કે, રાજ્યસભાની ચૂંટણી માટે 14 ઓગસ્ટના રોજ જાહેરનામું બહાર પાડવામાં આવશે. ઉમેદવારી પત્ર ભરવાની છેલ્લી તારીખ 21મી ઓગસ્ટ છે. દરેક રાજ્યસભા બેઠક માટે 3 સપ્ટેમ્બરે અલગ-અલગ ચૂંટણી યોજાશે અને પરિણામ 3 સપ્ટેમ્બરે જ જાહેર કરવામાં આવશે.

લોકસભા ચૂંટણી 2024માં રાજ્યસભાના કેટલા સાંસદો ચૂંટાયા? - લોકસભાની ચૂંટણી બાદ રાજ્યસભાની 10 બેઠકો ખાલી પડી હતી. આ ખાલી જગ્યાઓ રાજ્યસભા સચિવાલય દ્વારા સૂચિત કરવામાં આવી હતી. જે સીટો ખાલી પડી છે, તેમાં આસામ, બિહાર અને મહારાષ્ટ્રમાં બે-બે, હરિયાણા, મધ્યપ્રદેશ, રાજસ્થાન અને ત્રિપુરામાં એક-એક સીટનો સમાવેશ થાય છે.

આ નોટિફિકેશન બાદ 7 ઓગસ્ટના રોજ, ચૂંટણી પંચ દ્વારા રાજ્યસભામાં આ ખાલી જગ્યાઓ ભરવા માટે ચૂંટણીની નવી તારીખોની જાહેરાત કરવામાં આવી હતી.

મધ્યપ્રદેશના રાજ્યસભાના સભ્ય જ્યોતિરાદિત્ય સિંધિયાએ ગુના બેઠક પરથી લોકસભા ચૂંટણી લડી હતી અને જીત્યા હતા. બીજેપી નેતાને કેન્દ્રમાં મોદી કેબિનેટમાં ટેલિકોમ અને પૂર્વોત્તર વિકાસ મંત્રાલય પણ સોંપવામાં આવ્યું છે.

પીયૂષ ગોયલ અને ઉદયનરાજે ભોસલે, મહારાષ્ટ્રના ભાજપના રાજ્યસભાના પૂર્વ સાંસદો હવે લોકસભાના સભ્ય છે. મુંબઈ ઉત્તર બેઠક પરથી જીતેલા ગોયલને મોદી સરકારમાં વાણિજ્ય અને ઉદ્યોગ મંત્રી બનાવવામાં આવ્યા હતા. અન્ય એક નેતા ઉદયનરાજે ભોંસલે સતારાથી લોકસભા સાંસદ તરીકે ચૂંટાયા હતા.

હરિયાણામાં પૂર્વ મુખ્યમંત્રી ભૂપેન્દ્ર હુડ્ડાના પુત્ર દીપેન્દ્ર હુડ્ડા રોહતક લોકસભા બેઠક પરથી ચૂંટણી જીત્યા હતા. આ અગાઉ તેઓ હરિયાણામાંથી કોંગ્રેસના રાજ્યસભાના સભ્ય હતા.

આ ઉપરાંત મીસા ભારતી (બિહાર), વિવેક ઠાકુર (બિહાર), કામાખ્યા પ્રસાદ તાસા (આસામ), સર્બાનંદ સોનોવાલ (આસામ), કેસી વેણુગોપાલ (રાજસ્થાન) અને બિપ્લબ કુમાર દેબ (ત્રિપુરા) પણ લોકસભા ચૂંટણી જીત્યા છે.

રાજ્યસભાના કયા બે સભ્યોએ રાજીનામું આપ્યું? - તેલંગાણા અને ઓડિશામાં રાજ્યસભાની બે બેઠકો માટે પણ પેટાચૂંટણી યોજાશે.

તાજેતરમાં તેલંગાણામાં. કેશવ રાવે ભારત રાષ્ટ્ર સમિતિ (BRS) છોડીને કોંગ્રેસમાં જોડાયા બાદ ગૃહના સભ્યપદેથી રાજીનામું આપી દીધું હતું.

બીજુ જનતા દળ (BJD)ના સાંસદ મમતા મોહંતાએ રાજ્યસભાની બેઠક અને પાર્ટીના પ્રાથમિક સભ્યપદેથી રાજીનામું આપી દીધું હતું. મોહંતા બીજેડીમાંથી રાજીનામું આપીને ભાજપમાં જોડાયા હતા.

રાજ્યસભા માટે કયા રાજ્યોમાં ચૂંટણી યોજાશે? - જે નવ રાજ્યોમાં રાજ્યસભાની 12 બેઠકો માટેની પેટાચૂંટણીનો સમયપત્રક બહાર પાડવામાં આવ્યો છે, તેમાં સાત બેઠકો ભાજપ પાસે, બે કોંગ્રેસ પાસે અને એક-એક રાષ્ટ્રીય જનતા દળ (RJD), BRS અને BJD પાસે હતી. કોંગ્રેસ અને આરજેડી બંને વિપક્ષી ગઠબંધનના મુખ્ય ઘટકો છે. જ્યારે BRS અને BJD હજુ સુધી કોઈ ગઠબંધનમાં સામેલ નથી.

જે રાજ્યોમાં ભાજપના ઉમેદવારો આસાનીથી જીતે તેવી અપેક્ષા છે, તેમાં આસામની બે બેઠકો અને ત્રિપુરા, મધ્યપ્રદેશ, રાજસ્થાન અને ઓડિશાની એક-એક બેઠકનો સમાવેશ થાય છે.

બિહાર વિધાનસભામાં એનડીએ અને વિપક્ષી ગઠબંધનની સંખ્યાને ધ્યાનમાં લેતા, ભાજપ અને આરજેડી સરળતાથી એક-એક બેઠક જીતી શકે છે.

તેલંગાણામાં 2023ની વિધાનસભા ચૂંટણી જીત્યા બાદ કોંગ્રેસ તેની એકમાત્ર સીટ જીતવાની અપેક્ષા છે. જોકે, મહારાષ્ટ્ર અને હરિયાણામાં ખાલી પડેલી સીટો માટેની ચૂંટણીમાં ભાજપને આકરા પડકારનો સામનો કરવો પડી શકે છે.

હરિયાણામાં રાજ્યસભાની ચૂંટણીનું ગણિત શું છે? - જે રાજ્યોમાં રાજ્યસભાની ચૂંટણી યોજાશે તેમાં હરિયાણાની લડાઈ સૌથી રસપ્રદ રહેશે. દીપેન્દ્ર હુડ્ડા રોહતકથી લોકસભા સાંસદ તરીકે ચૂંટાયા હોવાથી તે જરૂરી હતું. 90 સભ્યોની વિધાનસભા હવે ઘટીને 87 સભ્યો થઈ ગઈ છે.

જો પાર્ટી મુજબની તાકાત જોઈએ તો ભાજપના 41 ધારાસભ્યો છે. આ સિવાય બે ધારાસભ્યો - અપક્ષ નયન પાલ રાવત અને હરિયાણા લોકહિત પાર્ટી (HLP)ના ગોપાલ કાંડા પણ ભાજપને સમર્થન આપે છે.

મોટા દાવમાં ભાજપે તોશામના કોંગ્રેસના ધારાસભ્ય કિરણ ચૌધરીને પાર્ટીમાં સામેલ કર્યા છે. આવી સ્થિતિમાં ભાજપ પાસે કુલ 44 ધારાસભ્યોનું સમર્થન છે.

ગયા મહિને જ વિધાનસભાના અધ્યક્ષ જ્ઞાનચંદ ગુપ્તાએ ધારાસભ્ય કિરણ ચૌધરીની સદસ્યતા રદ કરવાની કોંગ્રેસની માંગને ફગાવી દીધી હતી. વાસ્તવમાં કિરણ ચૌધરી કોંગ્રેસના ધારાસભ્ય પદ પરથી રાજીનામું આપ્યા વિના જ ભાજપમાં જોડાઈ ગયા હતા, જ્યારે જેજેપીના ધારાસભ્યોની સભ્યપદ અંગે હજુ સુધી કોઈ નિર્ણય લેવામાં આવ્યો નથી.

બીજી તરફ વિપક્ષ પર નજર કરીએ તો 43 ધારાસભ્યો કાગળ પર દેખાય છે. જેમાં કોંગ્રેસના 28 ધારાસભ્યો, જનનાયક જનતા પાર્ટી (JJP)ના 10 અને ત્રણ અપક્ષ (રણધીર ગોલન, ધરમ પાલ ગોંડર અને સોમવીર સાંગવાન), ચોથા અપક્ષ બલરાજ કુંડૂ અને ઈન્ડિયન નેશનલ લોકદળ (INLD)ના અભય ચૌટાલાનો સમાવેશ થાય છે.

ત્રણ અપક્ષો રણધીર ગોલન, ધરમ પાલ ગોંડર અને સોમવીર સાંગવાને અગાઉ સરકારને ટેકો આપ્યો હતો પરંતુ તાજેતરમાં કોંગ્રેસને ટેકો આપ્યો હતો. મહેમના અપક્ષ ધારાસભ્ય બલરાજ કુંડુએ ભાજપ કે કોંગ્રેસને સમર્થન આપ્યું નથી. INLDના અભય ચૌટાલાએ પણ હજુ સુધી કોઈ પક્ષને સમર્થન આપવાની જાહેરાત કરી નથી.

કોંગ્રેસને પહેલા આશા હતી કે જો તેને તમામ વિપક્ષી ધારાસભ્યોનું સમર્થન મળે તો તે ભાજપ પાસેથી ચૂંટણી જીતી શકે છે. જો કે કિરણ ચૌધરી ભાજપમાં જોડાયા બાદ મામલો બદલાયો છે.

આ દરમિયાન પૂર્વ સીએમ ભૂપેન્દ્ર સિંહ હુડ્ડાએ રાજ્યસભા ચૂંટણીમાં કોંગ્રેસની ઉમેદવારી અંગે નિવેદન આપ્યું છે. ભૂપેન્દ્રએ જણાવ્યું હતું કે, હરિયાણામાં તેમની પાસે 28 ધારાસભ્યો છે, અને ત્રણ અપક્ષ ધારાસભ્યોનું સમર્થન છે.

કુલ મળીને તેમની પાસે 31 ધારાસભ્યો છે. મહિલા ધારાસભ્યને ગેરલાયક ઠેરવવામાં આવ્યા છે, વિધાનસભા અધ્યક્ષ તેમની સામે પગલાં લઈ રહ્યાં નથી. જીતવા માટે 44 ધારાસભ્યોની જરૂર છે. જે પણ 13 ધારાસભ્યો લાવશે, અમે તેને સમર્થન આપીશું.

મહારાષ્ટ્રમાં ગણિત શું છે? - મહારાષ્ટ્રમાં છત્રપતિ શિવાજી મહારાજના વંશજ ઉદયનરાજે ભોસલે અને કેન્દ્રીય વાણિજ્ય પ્રધાન પીયૂષ ગોયલ લોકસભામાં ચૂંટાયા હોવાથી રાજ્યસભાની બેઠકો ખાલી પડી હતી.

રાજ્યમાં સત્તાધારી મહાયુતિ પાસે પૂરતી સંખ્યાત્મક તાકાત છે. આમ છતાં જો વિપક્ષ કોઈ ઉમેદવારને મેદાનમાં ઉતારે તો અહીંની હરીફાઈ રસપ્રદ બની શકે છે. કારણ કે કેન્દ્રીય કેબિનેટમાં સ્થાન ન મળવાને કારણે એનડીએના ઘટક શિવસેના અને એનસીપીમાં નારાજગીના અવાજો હતા.

English summary

Rajya Sabha Polls: By-elections to 12 Rajya Sabha seats, know the exact count of each seat