Karnataka Hijab Row: સુપ્રીમ કોર્ટનો તીખો સવાલ- શું પોશાકના અધિકારમાં Right to Undress પણ સામેલ?

હિજાબ વિવાદ પર સુનાવણી દરમિયાન સુપ્રીમ કોર્ટે પૂછ્યું છે કે શું વસ્ત્રના અધિકારમાં કપડાં ઉતારવાનો અધિકાર શામેલ હશે? તમને જણાવી દઈએ કે કર્ણાટકમાં હિજાબ વિવાદ ગત જાન્યુઆરીમાં કર્ણાટકના ઉડુપીની સરકારી કોલેજથી શરૂ થયો હતો. ધીરે ધીરે આ વિવાદ અન્ય જિલ્લાઓમાં પણ ફેલાઈ ગયો. તમે તેને અતાર્કિક અંત સુધી લઈ જઈ શકતા નથી, શિક્ષણ સંસ્થાઓમાં હિજાબ પહેરવાના અધિકાર માટે દલીલ કરતા વકીલ સુપ્રીમ કોર્ટમાં જસ્ટિસ હેમંત ગુપ્તાને પૂછ્યું. શું પોશાક પહેરવાના અધિકારમાં કપડાં ના પહેરવાના અધિકારનો સમાવેશ થાય છે?

એક સમુદાયના વિશેષ ભાર પર SCનો પ્રશ્ન

જસ્ટિસ ગુપ્તાના પ્રશ્નના જવાબમાં એડવોકેટ દેવદત્ત કામતે કહ્યું, "શાળામાં કોઈ કપડાં નથી ઉતારતું." જસ્ટિસ ગુપ્તાએ ટિપ્પણી કરી, "અહીં સમસ્યા એ છે કે એક ચોક્કસ સમુદાય હેડસ્કાર્ફ (હિજાબ) પર આગ્રહ કરી રહ્યો છે જ્યારે અન્ય તમામ સમુદાયો ડ્રેસ કોડનું પાલન કરી રહ્યાં છે. અન્યના વિદ્યાર્થી સમુદાય એવું નથી કહેતા કે અમે આ કે તે પહેરવા માંગે છે."

શર્ટની અંદર અન્ય ધાર્મિક પ્રતીકો

જસ્ટિસ ગુપ્તાની ટીપ્પણી એ સુપ્રીમ કોર્ટ અને વકીલ વચ્ચે લાંબી ઉલટતપાસનો એક ભાગ છે. જ્યારે વકીલ કામતે કહ્યું કે ઘણા વિદ્યાર્થીઓ ધાર્મિક પ્રતીક તરીકે રૂદ્રાક્ષ અથવા ક્રોસ પહેરે છે, ત્યારે ન્યાયાધીશે જવાબ આપ્યો: "તે શર્ટની અંદર પહેરવામાં આવે છે. કોઈ શર્ટ ઉઠાવીને જોશે નહીં કે કોઈએ રૂદ્રાક્ષ પહેર્યું છે કે નહીં.

હિજાબ શું છે અને SCમાં શા માટે વિવાદ?

સુપ્રીમ કોર્ટ કર્ણાટક હાઈકોર્ટના નિર્ણયને પડકારતી અરજીઓની બેચ પર સુનાવણી કરી રહી છે. હાઈકોર્ટે પોતાના નિર્ણયમાં રાજ્યની શૈક્ષણિક સંસ્થાઓમાં હિજાબ પરનો પ્રતિબંધ હટાવવાનો ઈન્કાર કરી દીધો હતો. હિજાબને સ્કાર્ફ તરીકે પણ જોવામાં આવે છે. તે વાળ, ગરદન અને ક્યારેક સ્ત્રીના ખભા સુધી આવરી લે છે.

ધાર્મિક અધિકાર હોઈ શકે છે, પરંતુ...

સોમવારે જસ્ટિસ હેમંત ગુપ્તા અને જસ્ટિસ સુધાંશુ ધુલિયાની બેન્ચે હિજાબ વિવાદ પર પણ સુનાવણી કરી હતી. આ કેસના કેન્દ્રમાં એક મહત્વનો મુદ્દો એ પણ હતો કે તમને ગમે તે પ્રેક્ટિસ કરવાનો ધાર્મિક અધિકાર હોઈ શકે છે, પરંતુ શું તમે શાળામાં પણ પ્રેક્ટિસ કરવાનો તે અધિકાર લઈ શકો છો. જે શાળામાં ડ્રેસના ભાગ રૂપે ગણવેશ નક્કી કરવામાં આવે છે? દેશની સર્વોચ્ચ અદાલતે કહ્યું હતું કે કોર્ટ સમક્ષ આ સૌથી મહત્વપૂર્ણ પ્રશ્ન હશે.

બંધારણ મુજબ ભારત બિનસાંપ્રદાયિક: SC

શું બંધારણની કલમ 25 હેઠળ હિજાબ પહેરવું જરૂરી છે? સુપ્રીમ કોર્ટની બેન્ચે કહ્યું, "આ મુદ્દાને થોડો અલગ રીતે સંશોધિત કરી શકાય છે. તે જરૂરી હોઈ શકે છે, તે જરૂરી નથી." ખંડપીઠે છેલ્લી સુનાવણીમાં કહ્યું હતું કે, સુપ્રીમ કોર્ટ પૂછે છે કે શું તમે કોઈપણ સરકારી સંસ્થામાં તમારી ધાર્મિક પ્રથા ચાલુ રાખવાનો આગ્રહ રાખી શકો છો? કારણ કે પ્રસ્તાવના કહે છે કે આપણો દેશ ધર્મનિરપેક્ષ દેશ છે.

કોલેજના પ્રિન્સિપાલ પર જૂઠું બોલવાનો આરોપ

કર્ણાટક હિજાબ વિવાદ ઉડુપીની સરકારી પીયુ કોલેજમાં 1 જાન્યુઆરીએ શરૂ થયો હતો. છ વિદ્યાર્થિનીઓનો આરોપ છે કે તેમને હિજાબ પહેરીને ક્લાસમાં પ્રવેશવા દેવામાં આવતો નથી. તેમણે વિરોધ શરૂ કર્યો, જે ટૂંક સમયમાં રાજ્યવ્યાપી મુદ્દો બની ગયો. કેસરી દુપટ્ટા પહેરેલા હિંદુ વિદ્યાર્થીઓએ વળતો વિરોધ કર્યો જે અન્ય રાજ્યોમાં પણ ફેલાઈ ગયો. આ વિવાદ પર પીયુ કોલેજના પ્રિન્સિપાલે કહ્યું કે વિદ્યાર્થીઓ કેમ્પસમાં હિજાબ પહેરતા હતા પરંતુ ક્લાસમાં પ્રવેશતા પહેલા તેને કાઢી નાખતા હતા. વિદ્યાર્થીઓએ કહ્યું કે પ્રિન્સિપાલ ખોટું બોલી રહ્યા છે.

હાઈકોર્ટમાં મુસ્લિમ યુવતીની દલીલો

વિવાદ ઠંડો થયા બાદ મામલો કર્ણાટક હાઈકોર્ટમાં પહોંચ્યો હતો. PU કોલેજ સિવાયના સ્થળોએ વિદ્યાર્થીઓને હિજાબ પહેરવા પર પ્રતિબંધ મુકવામાં આવ્યા બાદ કર્ણાટક હાઈકોર્ટમાં અનેક અરજીઓ દાખલ કરવામાં આવી હતી. જેમાં મુસ્લિમ વિદ્યાર્થીઓએ બંધારણની કલમ 14, 19 અને 25નો ઉલ્લેખ કર્યો હતો.

'પ્રતિબંધો વાજબી': કર્ણાટક સરકારે કયા નિયમનો ઉલ્લેખ કર્યો?

કમનસીબે આ વિવાદ એવા સમયે થયો જ્યારે દેશના પાંચ રાજ્યોમાં વિધાનસભાની ચૂંટણી યોજાઈ રહી હતી. વિવાદ વધતાં, કર્ણાટકની ભાજપ સરકારે તેના 1983ના શિક્ષણ કાયદા હેઠળ પ્રતિબંધને યોગ્ય ઠેરવ્યો. 5 ફેબ્રુઆરીના રોજ એક આદેશમાં, કર્ણાટક સરકારે જણાવ્યું હતું કે સરકાર "જાહેર વ્યવસ્થાની જાળવણી સુનિશ્ચિત કરવા માટે" શાળાઓ અને કોલેજોને નિર્દેશ જારી કરવાનો અધિકાર અનામત રાખે છે.

હિજાબ બંધારણ દ્વારા સુરક્ષિત નથી

હિજાબ અંગે કર્ણાટક સરકારના આદેશમાં જણાવાયું છે કે કર્ણાટક બોર્ડ ઓફ પ્રી-યુનિવર્સિટી એજ્યુકેશન હેઠળ આવતી કોલેજોએ સંસ્થા દ્વારા નિર્ધારિત ડ્રેસ કોડનું પાલન કરવું આવશ્યક છે. જો ડ્રેસ કોડ નિશ્ચિત ન હોય, તો એવા કપડાં પહેરવા જોઈએ જે "સમાનતા, એકતા અને જાહેર વ્યવસ્થાને જોખમમાં ન નાખે." બંને પક્ષોની દલીલો સાંભળ્યા પછી, કર્ણાટક હાઈકોર્ટે ચુકાદો આપ્યો કે હિજાબ બંધારણ હેઠળ સુરક્ષિત રાખવા માટે "જરૂરી ધાર્મિક પ્રથા" નથી.

English summary

Supreme Court's question - Does the right to dress also include Right to Undress?