હિમાચલમાં સરકાર બની ગઇ, પણ લોકસભા ચૂંટણીમાં બદલાશે સમીકરણ, જાણો ગણીત

Lok Sabha elections 2024: હિમાચલ પ્રદેશમાં રાજ્યસભાની બેઠકો ગુમાવ્યા બાદ કોંગ્રેસે તાત્કાલિક ધોરણે પોતાની સરકારને બચાવી લીધી છે. તેમ છતા કોંગ્રેસ સામે મોટું સંકટ હવે લોકસભા ચૂંટણી છે. કારણ કે, છ બળવાખોર ધારાસભ્યો પર કાર્યવાહી કરવાના કારણે તેમનો પ્રભાવવાળા વિસ્તાર પર પાર્ટીની મુશ્કેલી વધી શકે છે.

હિમાચલ પ્રદેશની રાજનીતિ પર પકડ ધરાવતા નિષ્ણાંતોને પણ લાગે છે કે, કોંગ્રેસ પાર્ટીની અંદર આ સંકટની અસર કેટલાક લોકસભા મતવિસ્તારોમાં જોવા મળી શકે છે.

હમીરપુર લોકસભા બેઠક પર ચાર બળવાખોરોનો પ્રભાવ - રાજ્યસભાની ચૂંટણીમાં કોંગ્રેસના ઉમેદવાર અભિષેક મનુ સિંઘવી વિરુદ્ધ મતદાન કરનાર પાર્ટીના છ બળવાખોર ધારાસભ્યોમાંથી ચારની વિધાનસભા બેઠકો હમીરપુર લોકસભા ક્ષેત્રમાં આવે છે.

જેમાં રાજેન્દ્ર રાણા, ઈન્દર દત્ત લખનપાલ, ચૈતન્ય શર્મા અને દેવેન્દ્ર ભુટ્ટો. હાલમાં હમીરપુર લોકસભા સીટનું પ્રતિનિધિત્વ કેન્દ્રીય મંત્રી અનુરાગ ઠાકુર કરી રહ્યા છે. ગત વખતે અહીં ઠાકુરને 68.81 ટકા મત મળ્યા હતા. આવી સ્થિતિમાં અહીંના ચાર ધારાસભ્યોની નારાજગી આ વખતે કોંગ્રેસને ભારે પડી શકે છે.

કાંગડા લોકસભા સીટ પર શું થશે? - આવી જ રીતે સુધીર શર્માનો મતવિસ્તાર ધર્મશાલા, કાંગડા લોકસભા સીટમાં આવે છે. અહીં ભાજપના ઉમેદવાર કિશન કપૂરને 2019માં 71.84 ટકા વોટ મળ્યા હતા. શર્માને 2022ની વિધાનસભા ચૂંટણીમાં 45 ટકા વોટ મળ્યા હતા. તેમનું ભાજપની છાવણીમાં જોડાવું એ કોંગ્રેસની તબિયત માટે કોઈ રીતે સારું માનવામાં આવતું નથી.

જાણકારોનું માનવું છે કે, ત્રણ વખતના ધારાસભ્ય રાજેન્દ્ર રાણા અને ચાર વખતના ધારાસભ્ય સુધીર શર્મા પોતપોતાના વિસ્તારમાં ખૂબ જ પ્રભાવશાળી છે, અને તેમના કારણે કોંગ્રેસને નુકસાન થવાની શક્યતા વધી શકે છે.

મંડીમાં પણ કોંગ્રેસ માટે મુશ્કેલીઓ વધી શકે છે - આવી જ રીતે, છઠ્ઠા બળવાખોર રવિ ઠાકુરે 52.91 ટકા મતો સાથે લાહૌલ-સ્પીતિ (અનામત) વિધાનસભા બેઠક જીતી હતી. આ વિધાનસભા મંડી લોકસભા મતવિસ્તારનો ભાગ છે. 2019ની સામાન્ય ચૂંટણીમાં ભાજપના ઉમેદવારને 68.62 ટકા વોટ મળ્યા હતા, પરંતુ 2021માં યોજાયેલી પેટાચૂંટણીમાં પ્રદેશ કોંગ્રેસ અધ્યક્ષ પ્રતિભા સિંહે આ બેઠક જીતી હતી.

આ પણ સંસ્થાની નિષ્ફળતાની નિશાની છે - નિષ્ણાત - પ્રતિભા સિંહે પોતે ગુરુવારે સ્વીકાર્યું હતું કે, બળવાખોરોને ગેરલાયક ઠેરવવાથી સામાન્ય ચૂંટણીઓ પર અસર પડશે. હિમાચલ પ્રદેશ યુનિવર્સિટીના પોલિટિકલ સાયન્સના પ્રોફેસર હરીશ ઠાકુરનું પણ કહેવું છે કે, તેમનું ઘર ન બચાવી શકવાથી પાર્ટી પર દૂરગામી અસર પડશે.

આ બીજેપી માટે ફાયદાકારક છે. જો ધારાસભ્યો તેમના મુખ્યમંત્રીથી ખુશ નથી, તો તે મતદારોને ખોટો સંકેત આપે છે. આ પણ સંગઠનની નિષ્ફળતાની નિશાની છે અને ચૂંટણીમાં પક્ષ માટે નુકસાનકારક સાબિત થઈ શકે છે. જોકે, આના કારણે બળવાખોરોને નુકસાન થવાની શક્યતા તેમણે નકારી નથી.

તે જ યુનિવર્સિટીના રાજકીય વિશ્લેષક પ્રોફેસર રમેશ કે ચૌહાણના મતે કોંગ્રેસ વચ્ચેની લડાઈથી ભાજપને ફાયદો થશે. તેમના મતે, કોંગ્રેસમાં નેતૃત્વની નિષ્ફળતા, ધારાસભ્યોમાં નારાજગી, મુખ્યમંત્રી અને ધારાસભ્યો વચ્ચે વાતચીતના અભાવનો ફાયદો ભાજપને થશે. એવું લાગે છે કે, કોંગ્રેસ હાઈકમાન્ડ પણ હિમાચલની જમીની વાસ્તવિકતાથી અજાણ છે.

રાજકીય નિષ્ણાતોનું માનવું છે કે, આ સંકટના કારણે કોંગ્રેસની અંદર વીરભદ્ર જૂથનું વર્ચસ્વ વધુ વધશે, જેના કારણે ટિકિટની વહેંચણીમાં તેમનો પ્રભાવ વધુ જોવા મળી શકે છે.

વીરભદ્ર જૂથ સુખુ કેમ્પ પર પ્રભુત્વ ધરાવે છે - રાજકીય વિશ્લેષક - ઠાકુર કહે છે, કોંગ્રેસ હાઈકમાન્ડે જે રીતે વિક્રમાદિત્યને શિમલાના નિયંત્રણ માટે ખુશ કરવાનો પ્રયાસ કર્યો છે, તે દર્શાવે છે કે તેઓ રાજ્યની રાજનીતિમાં કેટલા મહત્ત્વના છે. વર્તમાન સંજોગોમાં સુખુ છાવણીમાં વીરભદ્ર જૂથ ચોક્કસપણે પ્રભુત્વ જમાવશે. તે લોકસભા ચૂંટણીમાં ટિકિટની વહેંચણીમાં મોટી ભૂમિકા ભજવી શકે છે.

2014 અને 2019 બંને લોકસભા ચૂંટણીમાં ભાજપે હિમાચલ પ્રદેશની ચારેય બેઠકો શિમલા, હમીરપુર, કાંગડા અને મંડી જીતી હતી. માત્ર 2021ની મંડી લોકસભા પેટાચૂંટણીમાં પ્રતિભા સિંહને સહાનુભૂતિ મતનો લાભ મળ્યો અને તેઓ લોકસભામાં પહોંચ્યા. 2022ની વિધાનસભા ચૂંટણીમાં કોંગ્રેસને મોટી જીત મળી અને આ હિમાલયના રાજ્યમાં સરકાર બનાવી હતી.

English summary

The government was formed in Himachal, but the equation will change in the Lok Sabha elections 2024