Farmers Day 2024: ખેડૂતો માટે ભારતની 5 સરકારી યોજના, જાણો સૌથી વધુ ફાયદો ક્યા મળશે

રાષ્ટ્રીય ખેડૂત દિવસ અથવા કિસાન દિવસ 23 ડિસેમ્બરના રોજ ભૂતપૂર્વ વડા પ્રધાન ચૌધરી ચરણ સિંહની જન્મજયંતિની યાદમાં દેશભરમાં ઉજવવામાં આવે છે. ખેડૂત દિવસનો ઉદ્દેશ્ય દેશભરના ખેડૂતોને અર્થતંત્રની કરોડરજ્જુ તરીકે ઓળખવાનો છે. આ દિવસ દેશના સામાજિક-આર્થિક વિકાસમાં ખેડૂતોના યોગદાનને પ્રકાશિત કરવા અને તેની પ્રશંસા કરવા માટે ઉજવવામાં આવે છે.

ખેડૂત દિવસના ખાસ અવસર પર અમે તમને ભારત સરકારની કેટલીક સરકારી યોજનાઓ વિશે જણાવવા જઈ રહ્યા છીએ, જે ખેડૂતો માટે બનાવવામાં આવી છે. છેલ્લા કેટલાક વર્ષોમાં, ભારત સરકારે દેશમાં ખેડૂતોના કલ્યાણ માટે ઘણી મોટી પહેલ અને યોજનાઓ શરૂ કરી છે. ચાલો જોઈએ ખેડૂતો માટેની કેટલીક મોટી સરકારી યોજનાઓ...!

🔴 1. PM-KISAN: પ્રધાનમંત્રી કિસાન સન્માન નિધિ પ્રધાનમંત્રી કિસાન સન્માન નિધિ એટલે કે PM-KISAN એ વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીની આગેવાની હેઠળની સરકારની મુખ્ય યોજના છે. કેન્દ્ર સરકારે તેને 24 ફેબ્રુઆરી 2019ના રોજ લોન્ચ કરી હતી. આ યોજનાનો ઉદ્દેશ્ય જમીન ધરાવતા ખેડૂતોની નાણાકીય જરૂરિયાતોને પહોંચી વળવાનો છે. આ યોજના હેઠળ, ખેડૂતોના પરિવારોને ત્રણ ત્રિમાસિક હપ્તામાં ડાયરેક્ટ બેનિફિટ ટ્રાન્સફર (DBT) મોડ દ્વારા રૂ. 6,000 ઓફર કરવામાં આવે છે.

ઑક્ટોબરમાં તેનો 18મો હપ્તો રિલીઝ થવા સાથે, સમગ્ર દેશમાં 11 કરોડથી વધુ ખેડૂતોને સમર્થન આપતા કુલ વિતરણની સંખ્યા ₹3.45 લાખ કરોડને વટાવી ગઈ છે. આજના સમયમાં ખેડૂતોને પીએમ કિસાન સન્માન નિધિનો મહત્તમ લાભ મળી રહ્યો છે.

🔴 2. PMFBY: પ્રધાનમંત્રી ફસલ બીમા યોજના પ્રધાનમંત્રી ફસલ વીમા યોજના એક સસ્તું પાક વીમા ઉત્પાદન પ્રદાન કરવા માટે 2016 માં શરૂ કરવામાં આવી હતી. આ યોજના ખેડૂતો માટે કુદરતી જોખમો સામે કવરેજ સુનિશ્ચિત કરે છે. આ યોજના હેઠળની માર્ગદર્શિકાની જોગવાઈઓ મુજબ, ખેડૂતોનો પ્રીમિયમ હિસ્સો ખરીફ પાક માટે 2%, રવિ પાક માટે 1.5% અને વ્યાપારી/બાગાયતી પાકો માટે 5% છે. કૃષિ અને ખેડૂત કલ્યાણ મંત્રાલયે ઓગસ્ટ 2024માં સંસદને જાણ કરી હતી કે કુલ રૂ. 1,67,475 કરોડના દાવા સામે યોજના હેઠળ રૂ. 1,63,519 કરોડ (98%) ચૂકવવામાં આવ્યા છે.

🔴 3. PM-KMY: પ્રધાન મંત્રી કિસાન માનધન યોજના પ્રધાન મંત્રી કિસાન માનધન યોજના (PMKMY) એ કેન્દ્ર સરકારની પેન્શન યોજના છે. 12 સપ્ટેમ્બર 2019 ના રોજ શરૂ કરાયેલ આ કેન્દ્રીય ક્ષેત્રની યોજના ભારતમાં તમામ જમીન ધરાવતા નાના અને સીમાંત ખેડૂતો (SMF) ને સામાજિક સુરક્ષા પૂરી પાડે છે. આ પહેલ હેઠળ, 60 વર્ષની ઉંમર પછી પાત્ર લાભાર્થીઓને 3,000 રૂપિયાનું નિશ્ચિત માસિક પેન્શન આપવામાં આવે છે. આ માટે લાયક બનવા માટે, 18 થી 40 વર્ષની વયના ખેડૂતોએ 60 વર્ષની ઉંમર સુધી દર મહિને રૂ. 55 થી રૂ. 200 નું યોગદાન આપવું જરૂરી છે.

🔴 4. AIF:
વર્તમાન ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરની ખામીઓને દૂર કરવા માટે આત્મનિર્ભર ભારત પેકેજ હેઠળ કૃષિ ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર ફંડ શરૂ કરવામાં આવ્યું હતું. તેનો ઉદ્દેશ્ય કૃષિ ક્ષેત્રમાં ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરમાં રોકાણને પ્રોત્સાહન આપવાનો છે. કૃષિ મંત્રાલયના જણાવ્યા મુજબ, આ મધ્યમ-લાંબા ગાળાના ઋણ ધિરાણની સુવિધા વ્યાજ સબવેન્શન અને લોન ગેરંટી સપોર્ટ દ્વારા લણણી પછીના મેનેજમેન્ટ ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરમાં મદદ કરે છે. તે સામુદાયિક કૃષિ અસ્કયામતો માટે સક્ષમ પ્રોજેક્ટ્સમાં રોકાણ કરવાની તક પણ પૂરી પાડે છે. આ યોજના હેઠળ, નાણાકીય વર્ષ 2020-21 થી નાણાકીય વર્ષ 2025-26 સુધી ₹1 લાખ કરોડનું ભંડોળ વિતરિત કરવાનું છે, જ્યારે નાણાકીય વર્ષ 2020-21 થી નાણાકીય વર્ષ 2032-33 સુધી સહાય પૂરી પાડવામાં આવશે.

🔴 5. namo drone didi scheme:

કેન્દ્ર સરકાર દ્વારા તાજેતરમાં નમો ડ્રોન દીદી યોજના શરૂ કરવામાં આવી છે. કેન્દ્ર સરકારે મહિલા સ્વ-સહાય જૂથો (SHGs) ને ડ્રોન પ્રદાન કરવા માટે 'નમો ડ્રોન દીદી' યોજનાને મંજૂરી આપી છે. નાણાકીય વર્ષ 2023-24 થી નાણાકીય વર્ષ 2025-26 વચ્ચેના સમયગાળા માટે કુલ ₹1,261 કરોડના ખર્ચ સાથે કુલ 15,000 ડ્રોન આના દ્વારા સપ્લાય કરવાનો લક્ષ્યાંક છે. તેમાંથી લીડ ફર્ટિલાઇઝર કંપનીઓ (LFC) એ પ્રથમ 500 ડ્રોન ખરીદ્યા છે. નાણાકીય વર્ષ 2024-25 દરમિયાન પ્રથમ તબક્કામાં 3,090 SHG ને વધુ ડ્રોનનું વિતરણ કરવાનો લક્ષ્યાંક નિર્ધારિત કરવામાં આવ્યો છે. આ ડ્રોન એક પેકેજ તરીકે પ્રદાન કરવામાં આવશે, જેમાં ફરજિયાત ડ્રોન પાયલોટ તાલીમ તેમજ કૃષિ હેતુઓ માટે વધારાની તાલીમનો સમાવેશ થશે.