કોણ છે અશ્વિની વૈષ્ણવ? કલેક્ટરથી લઇ દેશના રેલ્વે મંત્રી સુધીની સફર

ઓડિશાના બાલાસોરમાં ત્રણ ટ્રેનોના અકસ્માત બાદ રાજકારણ ચરમસીમા પર છે. વિરોધ પક્ષો રેલ્વે મંત્રી અશ્વિની વૈષ્ણવના રાજીનામાની માંગ કરી રહ્યા છે. શનિવારે (03 જૂન, 2023) આ સમગ્ર મામલાની પ્રતિક્રિયા આપતા રેલ્વે મંત્રીએ કહ્યું છે કે આ સમય રાજનીતિ કરવાનો નથી પરંતુ રિસ્ટોરેશનના કામ પર ધ્યાન આપવાનો છે.

બાલાસોર રેલ અકસ્માત 2 જૂન 2023 (શુક્રવાર) ના રોજ સાંજે થયો હતો જ્યારે ચેન્નાઈ જતી શાલીમાર-ચેન્નઈ સેન્ટ્રલ કોરોમંડલ એક્સપ્રેસ પાટા પરથી ઉતરી ગઈ હતી. તે બાજુના ટ્રેક પર ઉભેલી માલગાડી સાથે અથડાઈ હતી. જેના કારણે કોરોમંડલ એક્સપ્રેસનો પાછળનો કોચ ત્રીજા ટ્રેક પર પડી ગયો હતો.

ત્રીજા ટ્રેક પર સામેથી આવી રહેલી બેંગલુરુ-હાવડા સુપરફાસ્ટ એક્સપ્રેસ કોરોમંડલ એક્સપ્રેસના ડબ્બા સાથે અથડાઈ અને પાટા પરથી ઉતરી ગઈ હતી.

અહેવાલો અનુસાર, આ અકસ્માતમાં અત્યાર સુધીમાં 288 લોકોના મોત થયા છે, જ્યારે 1000થી વધુ લોકો ઘાયલ થયા છે. જો કે, રેલ્વે મંત્રીએ તેમના નિવેદનમાં કહ્યું કે ઓડિશા સરકારે મૃત્યુઆંક 270 પર મૂક્યો છે. આ ભયાનક ટ્રેન દુર્ઘટના બાદ વિપક્ષ અશ્વિની વૈષ્ણવના રાજીનામાની માંગ કરી રહ્યા છે. તમને કહો કોણ છે અશ્વિની વૈષ્ણવ? IAS ઓફિસર રેલવે મંત્રી કેવી રીતે બન્યા?

મૂળ રાજસ્થાનના, અશ્વિની વૈષ્ણવ 1994 બેચના ઓડિશા કેડરના IAS અધિકારી છે. 28 જૂન 2019 ના રોજ, તેઓ ભાજપની ટિકિટ પર ઓડિશામાંથી રાજ્યસભાના સભ્ય તરીકે ચૂંટાયા હતા.

ખાસ વાત એ છે કે ઓડિશામાં ભાજપ પાસે પૂરતી સંખ્યામાં ધારાસભ્યો ન હોવા છતાં તેઓ બીજુ જનતા દળના સમર્થનથી રાજ્યસભાના સાંસદ બનવામાં સફળ રહ્યા હતા. અશ્નીની વૈષ્ણવે 2003 સુધી ઓડિશામાં કામ કર્યું હતું. તે જ સમયે, 1999ના ચક્રવાત દરમિયાન ઓડિશામાં તેમના કામની હજી પણ પ્રશંસા કરવામાં આવે છે.

ઓડિશામાં થોડા વર્ષો કામ કર્યા પછી, અશ્વિની વૈષ્ણવ પીએમઓમાં કેન્દ્રીય પ્રતિનિયુક્તિ પર જોડાયા. અહીં તત્કાલિન વડાપ્રધાન અટલ બિહારી વાજપેયીના સમયમાં પીએમઓમાં ડેપ્યુટી સેક્રેટરીની નિમણૂક કરવામાં આવી હતી.

આ દરમિયાન તેમણે PPP (પબ્લિક પ્રાઈવેટ પાર્ટનરશિપ) મોડલ તૈયાર કરવામાં વિશેષ યોગદાન આપ્યું હતું. આજે આ મોડેલ રાજકીય કોરિડોરમાં વારંવાર સાંભળવામાં આવે છે. તે જ સમયે, જ્યારે અટલ બિહારી વાજપેયીએ વડાપ્રધાન કાર્યાલય છોડ્યું ત્યારે અશ્વિની વૈષ્ણવે તેમના ખાનગી સચિવની ભૂમિકા ભજવી હતી.

અહીંથી જ તેઓ ભાજપના નેતાઓ તેમજ ગુજરાતના તત્કાલિન મુખ્યમંત્રી નરેન્દ્ર મોદીને ઓળખતા હતા. કહેવાય છે કે અશ્વિની વૈષ્ણવ 360 ડિગ્રી નોકરશાહ રહી ચૂક્યા છે. જે ટેક્નોલોજી, મેનેજમેન્ટ અને સરકારી કામમાં નિષ્ણાત અને અનુભવી છે. કદાચ આ જ કારણ છે કે વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ 2021માં તેમને તેમની કેબિનેટમાં સ્થાન આપ્યું અને તેમને રેલવે મંત્રી બનાવ્યા.

જોધપુરમાં શાળાનો અભ્યાસ કર્યા પછી, અશ્વિની વૈષ્ણવે ત્યાંની MBM કૉલેજ (હવે યુનિવર્સિટી)માંથી એન્જિનિયરિંગમાં બેચલર કર્યું. ત્યાર બાદ, IIT કાનપુરમાંથી માસ્ટર ઑફ ટેક્નોલોજી કરતી વખતે, સિવિલ સર્વિસ પરીક્ષામાં 26મો રેન્ક મેળવ્યો. આ પછી લગભગ 16 વર્ષ સુધી IASની નોકરી કરી હતી.

આ પછી તેમણે 2006માં વડાપ્રધાન અટલ બિહારી વાજપેયીના ખાનગી સચિવનું પદ છોડી દીધું હતું. ત્યારે જ અશ્વિની વૈષ્ણવે અભ્યાસની રજા લીધી અને યુએસએની પેન્સિલવેનિયા યુનિવર્સિટીની વોર્ટન સ્કૂલમાંથી એમબીએની ડિગ્રી મેળવી. ત્યાંથી પાછા ફર્યા બાદ તેમણે 2011માં સિવિલ સર્વિસ છોડી દીધી અને GE કેપિટલ અને સિમેન્સ જેવી કંપનીઓમાં ડિરેક્ટર બન્યા. 8 જુલાઈ 2021થી તેઓ રેલ્વે મંત્રી તરીકેનો કાર્યભાર સંભાળી રહ્યા છે.

વર્ષ 2019 માં, જ્યારે ઓડિશામાં રાજ્યસભાની ચૂંટણીઓ યોજાઈ હતી, ત્યારે ઓડિશાના મુખ્ય પ્રધાન નવીન પટનાયક જો ઇચ્છતા તો રાજ્યસભાની ત્રણેય બેઠકો જીતી શક્યા હોત. કારણ કે 147 સભ્યોની ઓડિશા વિધાનસભામાં બીજુ જનતા દળ (BJD) પાસે 111 અને ભારતીય જનતા પાર્ટીના 23 ધારાસભ્યો હતા.

બીજુ જનતા દળે રાજ્યસભાના માત્ર બે ઉમેદવારો ઉભા રાખ્યા અને નવીન પટનાયકે ત્રીજી બેઠક પર ભાજપને સમર્થન આપ્યું. આ શક્ય બન્યું કારણ કે ભાજપે અશ્વિની વૈષ્ણવને રાજ્યસભાની ટિકિટ આપી હતી.

29 ઓક્ટોબર 1999ના રોજ ઓડિશામાં ચક્રવાતી તોફાન આવ્યું ત્યારે અશ્વિની વૈષ્ણવને કટક જિલ્લાના કલેક્ટર તરીકે નિયુક્ત કરવામાં આવ્યા હતા. યુએસ નેવીના જોઈન્ટ ટાયફૂન વોર્નિંગ સેન્ટર (JTWC)ની વેબસાઈટ પર ઉપલબ્ધ માહિતી અનુસાર, ચક્રવાતના ચોક્કસ માર્ગનું મૂલ્યાંકન કર્યા પછી, તેઓ સંબંધિત વિભાગો અને ઉપરના અધિકારીઓને સમય સમય પર તમામ માહિતી આપતા રહ્યા હતા.

તેમણે ચક્રવાતના માર્ગમાં સ્થિત તમામ ગામડાઓમાં રહેતા લોકો સાથે વ્યક્તિગત રીતે વાતચીત કરી, તેમને સમયસર એકત્ર કર્યા અને ચક્રવાત લેન્ડફોલ કરે તે પહેલાં જ અડધા મિલિયનથી વધુ લોકોને સ્થળાંતર કર્યા. જેના કારણે હજારો લોકોના જીવ બચી ગયા.

તે સમયે લોકોને બહાર કાઢવાની વ્યૂહરચના સમગ્ર પૂર્વ ભારતમાં એક પડકાર તરીકે જોવામાં આવી હતી. આ કારણે, સુંદરગઢ, બાલાસોર અને કટક જિલ્લામાં તેમના કામની ખૂબ પ્રશંસા કરવામાં આવી હતી અને થોડા સમય પછી તેમને વડા પ્રધાન કાર્યાલયમાં કામ કરવા માટે પસંદ કરવામાં આવ્યા હતા.

જો કે, આ પછી પણ 300 માઇલ પ્રતિ કલાકની ઝડપે આવેલા ચક્રવાતી તોફાનના કારણે 9,885 લોકોના મોત થયા હતા. જ્યારે ઓછામાં ઓછા 13 મિલિયન લોકો અસરગ્રસ્ત થયા હતા, જેમાં 3.3 મિલિયન બાળકો, 5 મિલિયન મહિલાઓ અને લગભગ 3.5 મિલિયન વૃદ્ધોનો સમાવેશ થાય છે.

English summary

Who is Ashwini Vaishnav? Journey from Collector to Railway Minister of the country