કોણ છે એકનાથ શિંદે? રિક્ષા ચલાવતા હતા, હવે મહારાષ્ટ્રના સીએમ બનવાનો મળ્યો મોકો

મહારાષ્ટ્રના રાજકારણમાં એકનાથ શિંદેને સત્તાના શિખરે પહોંચવાની તક મળી છે. તેઓ શિવસેનાના સૌથી લોકપ્રિય નેતાઓમાંના એક રહ્યા છે અને રાજકીય નિષ્ણાતોના મતે મુંબઈની બહાર મહારાષ્ટ્રમાં પાર્ટીની પકડ એકનાથ શિંદે જેવા નેતાઓ અને કાર્યકરોને કારણે છે. આ જ કારણ છે કે આજથી નહીં, બાળ ઠાકરેના સમયથી પણ ઉદ્ધવ ઠાકરેના પિતા શિંદેએ પાર્ટીમાં ખાસ સ્થાન બનાવ્યું હતું અને તેમને હંમેશા માતોશ્રીના આશીર્વાદ મળ્યા હતા. રાજ્યની રાજનીતિમાં શિવસેના જેવી પાર્ટી માટે અન્ય પક્ષોના ટેકાથી આ ચોથી વખત છે જ્યારે કોઈ શિવસૈનિક મુખ્યમંત્રીની ગાદી પર પહોંચ્યો છે. અગાઉ બાલ ઠાકરેના સમયમાં મનોહર જોશી અને નારાયણ રાણે ભાજપના સમર્થનથી મુખ્યમંત્રી રહી ચૂક્યા છે. ચૂંટણી પછી ભાજપને હટાવીને માત્ર ઉદ્ધવ ઠાકરેએ જ એનસીપી અને કોંગ્રેસ સાથે સરકાર બનાવી હતી. પરંતુ, એકનાથ શિંદેને ફરી એકવાર ભાજપનું સમર્થન મળ્યું છે.

એકનાથ શિંદે શિવસેનાના જન આધારના નેતા

58 વર્ષીય એકનાથ શિંદે ઉદ્ધવ ઠાકરે સામે બળવો કર્યો ત્યાં સુધી શિવસેનાના સૌથી વરિષ્ઠ અને સૌથી લોકપ્રિય નેતાઓમાંના એક હતા. તેઓ મહા વિકાસ આઘાડી સરકારમાં શહેરી બાબતોના કેબિનેટ મંત્રી હતા. આ પહેલા તેઓ શહેરી વિકાસ અને જાહેર બાંધકામ (જાહેર ઉપક્રમ) વિભાગના મંત્રી પણ હતા. તેમના પુત્ર શ્રીકાંત શિંદે લોકસભાના સાંસદ છે, જ્યારે તેમના ભાઈ પ્રકાશ શિંદે કાઉન્સિલર છે. શિંદેના નેતૃત્વમાં, શિવસેનાના 37 થી વધુ ધારાસભ્યોએ ઉદ્ધવ ઠાકેના નેતૃત્વ સામે બળવો કર્યો, ત્યારબાદ એકનાથ શિંદેને 30 જૂન, 2022 એટલે કે ગુરુવારે મુખ્યમંત્રી બનવાની તક મળી.

સામાન્ય પરિવારમાં થયો જન્મ

1964માં જન્મેલા એકનાથ શિંદે મરાઠા સમાજમાંથી આવે છે અને તેનો ઉછેર ખૂબ જ સામાન્ય પરિવારમાં થયો હતો. એવું કહેવાય છે કે અવરોધોને કારણે તેણે પોતાનું શિક્ષણ અધવચ્ચે જ છોડવું પડ્યું. પરંતુ, 2014 માં, જ્યારે તેમને દેવેન્દ્ર ફડણવીસની આગેવાની હેઠળની ભાજપ-શિવસેના સરકારમાં મંત્રી બનવાની તક મળી ત્યારે તેણે ફરીથી અભ્યાસ શરૂ કર્યો. શિક્ષણ પ્રત્યેના તેમના જુસ્સાનું પરિણામ એ છે કે તેમણે મહારાષ્ટ્રની યશવંત રાવ ચવ્હાણ ઓપન યુનિવર્સિટીમાંથી સ્નાતક પૂર્ણ કર્યું.

1980ના દાયકાથી શિવસેનાની રાજનીતિ કરી

1980ના દાયકામાં એકનાથ શિંદે થાણે જિલ્લાના શિવસેના પ્રમુખ આનંદ દિઘેના સંપર્કમાં આવ્યા અને પછી શિવસેનાના સ્થાપક બાળ ઠાકરેના સંપર્કમાં આવ્યા. તેઓ તેમના જીવનમાં શિવસેનાના સ્થાપકથી ખૂબ પ્રભાવિત રહ્યા છે. પરંતુ, ચૂંટણીના રાજકારણમાં તેમનો પ્રવેશ 1997માં થયો હતો. ત્યાર બાદ તેઓ સૌપ્રથમ થાણે મ્યુનિસિપલ કોર્પોરેશનમાં કોર્પોરેટર તરીકે ચૂંટાયા હતા. 2001માં તેઓ થાણે મ્યુનિસિપલ કોર્પોરેશનમાં વિરોધ પક્ષના નેતા બન્યા અને 2002માં સતત બીજી મુદત માટે કોર્પોરેશનમાં ચૂંટાયા.

સતત વધી રહ્યું છે શિવસેનાનું કદ

તેમને લાંબો સમય રાહ જોવી પડી ન હતી અને 2004માં તેઓ થાણેની કોપરી પચપાખાડી બેઠક પરથી પ્રથમ વખત વિધાનસભાની ચૂંટણી જીત્યા હતા. ત્યારથી તેઓ સતત ચાર વખત ધારાસભ્યની ચૂંટણી જીત્યા છે. ત્યારપછી શિવસેના પ્રમુખના આશીર્વાદથી તેમને 2005માં પાર્ટીના થાણે જિલ્લા અધ્યક્ષ તરીકે નિયુક્ત કરવામાં આવ્યા. પાર્ટી માટે આ પ્રતિષ્ઠિત પદ પર ઉન્નત થનાર તેઓ પ્રથમ ધારાસભ્ય હતા. આ રીતે શિવસેનામાં તેમનો રાજકીય ગ્રાફ સતત ઉપર ચઢતો રહ્યો.

2014 થી શિવસેના વિધાયક પક્ષના નેતા

2014 માં મહારાષ્ટ્રમાં ભાજપ-શિવસેનાની ગઠબંધન સરકારની રચના થઈ, ત્યારે પાર્ટીએ તેમને વિધાનસભામાં વિધાયક દળના નેતા તરીકે નિયુક્ત કર્યા. 2019માં મહા વિકાસ આઘાડી અને ઉદ્ધવ ઠાકરેની સરકાર બન્યા બાદ પણ તેઓ આ પદ પર રહ્યા હતા. કારણ કે, ઉદ્ધવ ઠાકરે વિધાન પરિષદના સભ્ય હતા, જેમાંથી તેમણે બુધવારે રાજીનામું આપ્યું છે. પરંતુ, જ્યારે શિંદેના નેતૃત્વમાં શિવસેનાના ધારાસભ્યોએ પહેલા સુરતમાં અને પછી ગુવાહાટીમાં ધામા નાખ્યા, ત્યારે ઉદ્ધવ ઠાકરે જૂથે તેમને 21 જૂને શિવસેના વિધાનમંડળ પક્ષના નેતાના પદ પરથી હટાવ્યા. આ મામલાની સુનાવણી હજુ સુપ્રિમ કોર્ટમાં પેન્ડીંગ છે.

એકનાથ શિંદે રાજકારણમાં આવ્યા પહેલા ઓટો ચલાવતા હતા

જ્યારે સુપ્રીમ કોર્ટે 29 જૂન, 2022 ના રોજ નિર્ણય કર્યો કે મહારાષ્ટ્રના રાજ્યપાલ ભગત સિંહ કોશ્યારીના નિર્દેશ મુજબ વિધાનસભામાં ફ્લોર ટેસ્ટ 30 જૂને યોજાશે, ત્યારે ઉદ્ધવ ઠાકરેએ ફ્લોર ટેસ્ટનો સામનો કરતા પહેલા રાજીનામું આપી દીધું. મુખ્યમંત્રીની ખુરશી છોડીને, તેમણે એકનાથ શિંદેનું નામ લીધા વિના તેમના પર અંગત ગુસ્સો કાઢવામાં કોઈ કસર છોડી ન હતી. તેમણે કહ્યું, 'જેઓ ઓટો-રિક્ષા ચલાવતા હતા, હાથગાડી ચલાવતા હતા, અમે તેમને સાંસદ અને ધારાસભ્ય બનાવ્યા છે. જેમને મેં બધું આપ્યું છે, તેઓએ આ કર્યું છે. વાસ્તવમાં, એકનાથ શિંદે રાજકારણમાં આવ્યા પહેલા ઓટો-રિક્ષા અને ટેમ્પો ચલાવતા હતા. પરંતુ, તેમના સંઘર્ષના બળ પર, તેઓ એક સામાન્ય પરિવારમાંથી ઉભા થઈને મહારાષ્ટ્રમાં સત્તાનું કેન્દ્ર બન્યા છે.

English summary

Who is Eknath Shinde? He was driving a rickshaw