ફિટ દેખાતા લોકોમાં હાર્ટ એટેકનું પ્રમાણ કેમ વધી રહ્યું છે?

જ્યારે તમે બે લોકપ્રિય ચહેરાઓના સમાચાર સાંભળ્યા છે કે, જેમણે તેમની ફિટનેસને ખૂબ જ ગંભીરતાથી લીધી હતી તેઓ તેમના 40 ના દાયકામાં હાર્ટ એટેકથી મૃત્યુ પામ્યા હતા. આ અંગે તમે કેવી પ્રતિક્રિયા આપો છો? સિદ્ધાર્થ શુક્લા (40 વર્ષ) અને સુપરસ્ટાર પુનીત રાજકુમાર (46 વર્ષ) ના નિધનથી અમને પ્રશ્ન થયો કે, શું કસરત એ ખરેખર લાંબુ જીવવા અને સ્વસ્થ રહેવાનો જવાબ છે?

ડોકટર્સ ચેતવણી આપે છે કે, વ્યાયામ, ખાસ કરીને મધ્યમથી ગંભીર કસરત કોઈપણ અંતર્ગત હૃદયની સ્થિતિને જાણ્યા વગર સારી નથી. ડૉ. સંજય મિત્તલ ડાયરેક્ટર ક્લિનિકલ અને પ્રિવેન્ટિવ કાર્ડિયોલોજી, હાર્ટ ઇન્સ્ટિટ્યૂટ, મેદાન્તા સમજાવે છે, "જો ખોટા સમયે અને ખોટા ડોઝ પર આપવામાં આવે તો દરેક દવા ઝેર છે, કસરતની બાબતમાં પણ એવું જ છે. સામાન્ય વ્યક્તિમાં અમુક કસરતો પણ અમુક અસાધારણતાનું જોખમ વધારી શકે છે. તે ક્યારેક જીવલેણ સાબિત થઈ શકે છે. આથી તમે ભારે કસરત કરો તે પહેલાં તમારું બોડી ચેકઅપ કરાવું મહત્વપૂર્ણ છે.

એવા લોકોના અમુક વર્ગો છે, જેમના માટે કસરત કરવાથી હાર્ટ એટેક આવી શકે છે. એઓર્ટિક વાલ્વનું સંકુચિત થવું, જો હૃદયના પરિભ્રમણની વિસંગતતાઓ છે જેનો અર્થ થાય છે કે હૃદયની ધમનીઓ ખોટા સાઇનસથી ઉદ્ભવે છે. હૃદયની ઇલેક્ટ્રિક અનિયમિતતા કસરત કર્યા બાદ વ્યક્તિનું પતન થવાની સંભાવના છે. તમે ભારે કસરત કરો તે પહેલાં તમારું મૂલ્યાંકન કરવું શ્રેષ્ઠ છે. હૃદયની બિમારીઓની તપાસ ન થવાનો મુદ્દો ખૂબ જ ગંભીર છે.

હૃદય રોગ હવે માત્ર વૃદ્ધો પૂરતો સીમિત રહ્યો નથી

અમૃતા હોસ્પિટલ કોચીના એડલ્ટ કાર્ડિયોલોજી વિભાગમાં પ્રોફેસર અને હેડ ડૉ. રાજેશ થાચાથોડિયલ કોચી ઉમેરે છે, આ અગાઉ હાર્ટ એટેકને વૃદ્ધત્વની બિમારી તરીકે ઓળખવામાં આવતી હતી અને સામાન્ય રીતે, 60 વર્ષથી વધુ ઉંમરના લોકો તેનો શિકાર બનતા હતા, પરંતુ ગત વર્ષોમાં તે દૃશ્ય બદલાઈ રહ્યું છે અને હવે વધુને વધુ યુવા વસ્તી આનો શિકાર બની રહી છે. એ પણ સાચું છે કે ભલે તમે બહારથી ખૂબ જ ફિટ અને સ્વસ્થ દેખાતા હો, પરંતુ તમારા શરીરની અંદર એવી બીમારીઓ પેદા થઈ શકે છે જેનાથી તમે બિલકુલ અજાણ હો. અમારી ઓપીડીમાં પણ અમે એક મહિનામાં 200 જેટલા યુવાન દર્દીઓને હૃદય સંબંધી સમસ્યાઓ સાથે જોયે છે.

યુવા વસ્તીમાં કાર્ડિયાક અરેસ્ટ અથવા હાર્ટ એટેક તરફ દોરી જતા ઘણા પરિબળો છે, જેમાં સૌથી વધુ તણાવ છે જે સમસ્યાઓને ઉત્તેજિત કરે છે જેમ કે હાઈ બ્લડ પ્રેશર, કોલેસ્ટ્રોલ, અનિદ્રા, ખરાબ ખાવાની ટેવ અને તંદુરસ્ત જીવનશૈલીનું પાલન ન કરવું. આ વર્ક-ફ્રોમ-હોમ દૃશ્યો પહેલાં, મોટાભાગના લોકો તેમની ઓફિસમાં મુસાફરી કરવા અને ઘણાં સ્થળોની મુલાકાત લેવા માટે ઉપયોગ કરે છે અને તેથી શરીરની હિલચાલ સક્રિય હતી. રોગચાળો ત્રાટક્યા બાદ દરેકની સક્રિય દિનચર્યા બંધ થઈ ગઈ અને હવે આ સુસ્ત જીવનશૈલી એ છે કે જે યુવાનો આખો દિવસ કમ્પ્યુટર અને પછી ટીવીની સામે બેસીને અપનાવી રહ્યા છે.

આ ઉપરાંત જ્યારે તમારી પાસે હૃદયની બિમારીઓનો કૌટુંબિક તબીબી ઇતિહાસ હોય ત્યારે તમારે તમારી જીવનશૈલી સાથે વધુ સાવચેત રહેવાની જરૂર છે.

વ્યાયામ કરવો અને મર્યાદા સુધી તંદુરસ્ત આહાર જાળવવો એ સારું છે, પરંતુ આ ઉપરાંત તમારે સાવચેત રહેવાની જરૂર છે, હૃદયની સંપૂર્ણ તપાસ કર્યા પછી જ સખત કસરતનું આયોજન કરી શકાય છે. સલાહ એ છે કે, નિયમિત આરોગ્ય તપાસ કરાવો અને જાણો કે તમારા શરીરમાં શું ચાલી રહ્યું છે અને નિષ્ણાતોને સૂચનો આપવા દો, તમે તમારા પોતાના માસ્ટર ન બનો.

નિયમિત સ્ક્રિનીંગ મહત્વપૂર્ણ છે

આકસ્મિક રીતે હૃદયની સમસ્યાઓના લક્ષણો દેખાવાનું શરૂ થાય ત્યાં સુધીમાં રોગ કેટલીકવાર પહેલેથી જ અદ્યતન તબક્કામાં હોય છે. એશિયન હાર્ટ ઇન્સ્ટિટ્યૂટ, મુંબઈના વરિષ્ઠ કાર્ડિયોલોજિસ્ટ ડૉ. સંતોષ કુમાર ડોરા સમજાવે છે કે, શ્રમથી છાતીમાં અસ્વસ્થતા અથવા શ્વાસ લેવામાં તકલીફ હૃદયની સમસ્યાની શક્યતા દર્શાવે છે અને પછી કારણ સ્થાપિત કરવા માટે વધુ પરીક્ષણોની જરૂર છે.

પ્રારંભિક તબક્કે સમસ્યાઓ શોધવા માટે સમયાંતરે સ્ક્રિનીંગ રિપોર્ટ્સ જરૂરી છે, જેથી હૃદયને નોંધપાત્ર નુકસાન થાય તે પહેલાં યોગ્ય સારવાર આપવામાં આવે. સામાન્ય સ્ક્રિનીંગ ટેસ્ટમાં ECG, 2D ઇકોકાર્ડિયોગ્રામ, સ્ટ્રેસ ટેસ્ટ, કોરોનરી કેલ્શિયમ માટે સીટી સ્કેન છે.

સામાન્ય વસ્તીમાં 40 વર્ષની વય બાદ અથવા ઉચ્ચ જોખમની વસ્તીમાં 30 વર્ષની ઉંમર બાદ વર્ષમાં એકવાર અથવા 2 વર્ષમાં એકવાર કાર્ડિયાક સ્ક્રિનીંગ પરીક્ષણો કરવાની સલાહ આપવામાં આવે છે."

એટેક, હાર્ટ એટેક અને કસરત, હાર્ટ એટેક,

English summary

Why are heart attacks rise in ‘seemingly' fit people?