10 ઓગસ્ટના રોજ વિશ્વ સિંહ દિવસની ઉજવણીનું આયોજન કરાશે

10 ઓગસ્ટના રોજ વિશ્વ સિંહ દિવસ નિમિત્તે વન વિભાગ દ્વારા 15 લાખ લોકો સુધી એશિયાટીક સિંહના સંરક્ષણ અંગે જાગૃતિ લાવવાનું આયોજન કરવામાં આવ્યું છે.

Published: Tuesday, August 9, 2022, 15:02 [IST]

World Lion Day : 10 ઓગસ્ટના રોજ વિશ્વ સિંહ દિવસ નિમિત્તે વન વિભાગ દ્વારા 15 લાખ લોકો સુધી એશિયાટીક સિંહના સંરક્ષણ અંગે જાગૃતિ લાવવાનું આયોજન કરવામાં આવ્યું છે. કોવિડ-19 રોગચાળાને કારણે 2020 અને 2021માં આ કાર્યક્રમનું આયોજન કરવામાં આવ્યું ન હતું. વિદ્યાર્થીઓ, શિક્ષકો, જનપ્રતિનિધિઓ, સ્વૈચ્છિક સંસ્થાઓ, વન્યજીવ સંરક્ષણવાદીઓ અને સ્થાનિક સમુદાયો સિંહ સંરક્ષણની થીમ પર ઉજવણીમાં શામેલ થશે.

ઉલ્લેખનીય છે કે, વિશ્વ સિંહ દિવસની ઉજવણી વન વિભાગ, ગુજરાત દ્વારા વર્ષ 2016થી શરૂ કરવામાં આવી છે. જેમાં વિદ્યાર્થીઓ, શિક્ષકો, શિક્ષણ વિભાગનો સ્ટાફ, સ્થાનિક જનપ્રતિનિધિઓ, NGOના સભ્યો, પ્રકૃતિપ્રેમીઓ, સિંહપ્રેમીઓ, ગ્રામજનોની લોકભાગીરીથી આ ઉજવણી કરવામાં આવે છે.

રાજ્યમાં વિશ્વ સિંહ દિવસની ઉજવણી

વર્ષ 2016માં 5.54 લાખ, 2017માં 2.76 લાખ, 2018માં 11.02 લાખ, 2019માં 11.37 લાખની મોટી સંખ્યામાં લોકભાગીદારી નિર્માણ થઇહતી.

વર્ષ 2020 અને 2021ના વર્ષોમાં કોવિડ-19 મહામારીના કારણે શાળા કક્ષાએ ગ્રામ્ય-શહેરમાં ઉજવણી થઈ શકી ન હોવાથી લોકોનાસિંહ પ્રત્યેના પ્રેમને ધ્યાને લઇ વર્ચ્યુઅલ રીતે સોશિયલ મીડિયા, પ્રિન્ટ અને ઇલેકટ્રોનિક મીડિયાના માધ્યમથી વિશ્વ સિંહ દિવસની ઉજવણીકરવામાં આવી હતી. જેમા 2020માં 72.63 લાખ અને 2021માં 85.01 લાખ લોકોએ ભાગ લીધો હતો.

લોકભાગીદારી નિર્માણ થાય તે માટે કરાય છે ઉજવણી

આમ, વર્ચ્યુઅલ માધ્યમથી પણ ખૂબ જ મોટા પ્રમાણમાં લોકભાગીદારી નિર્માણ થઇ હતી. ભારત અને ગુજરાતના ગૌરવ એશિયાઇ સિંહોનાંસંરક્ષણ અને સંવર્ધનમાં લોકભાગીદારી નિર્માણ થાય તે માટે આ દિવસની ઉજવણી કરવામાં આવે છે, જેમાં સહિયારા પ્રયત્નો કરી વધુમાંવધુ લોકો શાળા કક્ષાએ તેમજ વર્ચ્યુઅલ માધ્યમથી ઉજવતા આ કાર્યક્રમમાં જોડાય તેવી આશા રાખવામાં આવે છે.

આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે વર્ષ 2013માં શરૂ કરાયેલા, સિંહ સંરક્ષણ માટે જાગૃતિ લાવવા અને સમર્થન એકત્ર કરવાના ઉદ્દેશ્ય સાથે વાર્ષિક 10મીઓગસ્ટના રોજ વિશ્વ સિંહ દિવસ ઉજવવામાં આવે છે. મોટી બિલાડી IUCN રેડ લિસ્ટમાં લુપ્તપ્રાય પ્રજાતિ તરીકે સૂચિબદ્ધ છે.

સિંહ એ વિશ્વની સૌથી પ્રતિષ્ઠિત પ્રજાતિ છે, તેમાં કોઈ શંકા નથી, સિંહો આપણા મંદિરોની રક્ષા કરતા હોય, આપણા ધ્વજને શણગારતા હોય,આપણા સિક્કાઓ સુશોભિત કરતા હોય અને આપણા હૃદયને પર રાજ કરે છે.

લગભગ દરેક ખંડો પર અને હજારો સંસ્કૃતિઓમાં, સિંહ આભવ્ય જાનવર પ્રત્યે માનવતાના આકર્ષણને દર્શાવતો જોવા મળે છે. સમગ્ર યુગમાં સિંહોનું સાંકેતિક મહત્વ હોવા છતાં, તેઓ સમગ્ર આફ્રિકાઅને ભારતમાં લુપ્ત થવાને આરે છે.

આ દિવસે, સિંહોની હાજરીની ઉજવણી કરો, સંરક્ષણ જાગૃતિ લાવવામાં મદદ કરો અને તેમને અનેતેમની પ્રજાતિને બચાવવામાં મદદ કરો.

સિંહોનું મહત્વ

સિંહો તેમના નિવાસસ્થાનનો સર્વોચ્ચ શિકારી છે. તેઓ ચરનારાઓની વસ્તીને નિયંત્રણમાં રાખે છે, આમ પર્યાવરણીય સંતુલન જાળવવામાંમદદ કરે છે.

સિંહો તેમના શિકારની વસ્તીને તંદુરસ્ત અને સ્થિતિસ્થાપક રાખે છે. કારણ કે, તેઓ ટોળાના સૌથી નબળા સભ્યોને નિશાનબનાવે છે. આ પરોક્ષ રીતે શિકારની વસ્તીમાં રોગ નિયંત્રણમાં મદદ કરે છે.

વિશ્વ સિંહ દિવસ એ વાર્ષિક ઉજવણી છે, જે 10 ઓગસ્ટના રોજ થાય છે. આ દિવસ જંગલના રાજાની ઉજવણી કરવાની અને તેની સુખાકારીઅને સંરક્ષણ વિશે જાગૃતિ લાવવાની તક છે.

આ દિવસે તમે સિંહોના શિકાર, વસવાટનો વિનાશ, માનવ-સિંહ સંઘર્ષ જેવા જોખમો વિશે ચિંતાવ્યક્ત કરી શકો છો.

સિંહો વિશે રસપ્રદ તથ્યો

ચાલો વિશ્વ સિંહ દિવસ નિમિત્તે આ જાજરમાન મોટી બિલાડી વિશે વધુ જાણીએ.
500 પાઉન્ડ સુધીનું વજન ધરાવતું અને 10 ફૂટ લાંબુ સિંહ એ વાઘ પછી બિલાડી પરિવારનો બીજો સૌથી મોટો સભ્ય છે.
તેઓ તેમના જન્મ બાદ તરત જ અવાજ કરી શકે છે, પરંતુ તેઓ લગભગ એક વર્ષના થાય ત્યાં સુધી ગર્જના કરી શકતા નથી, અને તેમનીગર્જના 5 માઈલ દૂર સુધી સંભળાય છે.
તેઓ એકમાત્ર મોટી બિલાડીઓ છે, જે નિયમિતપણે સામાજિક જૂથોમાં રહે છે અને તેમના જૂથોને ગૌરવ કહેવામાં આવે છે. લાક્ષણિક ગૌરવનુંકદ સામાન્ય રીતે 10 થી 15 પ્રાણીઓ વચ્ચે હોય છે, પરંતુ તે 2 થી 40 સભ્યો વચ્ચે બદલાઈ શકે છે.
કેન્યાના ત્સાવોના નર સિંહો મેનલેસ છે.
દોડતી વખતે તેઓ 81 કિમી પ્રતિ કલાકની ટોચની ઝડપ મેળવી શકે છે.
પ્રાઇડમાં, માદાઓ મોટાભાગનો શિકાર અને બચ્ચા ઉછેર કરે છે અને નર ગૌરવપૂર્ણ પ્રદેશનો બચાવ કરે છે.
જ્યારે માદાઓ જીવન માટે પ્રાઇડ સાથે જીવે છે, ત્યારે પુરુષો સામાન્ય રીતે પ્રાઇડ છોડી દે છે, જ્યારે તેઓ થોડા વર્ષના થાય છે.
જોકે સિંહો દિવસમાં લગભગ 20 પાઉન્ડ માંસ ખાય છે, પરંતુ કેટલાક દરરોજ લગભગ 100 પાઉન્ડ ખાઈ શકે છે.
ઘણી માદાઓ એક જ સમયે પ્રાઇડમાં જન્મ આપે છે, તેથી બચ્ચા અન્ય માદાઓમાંથી પણ સ્તનપાન કરાવે છે.