મહસા અમીની મુદ્દે સક્કેઝમાં સુરક્ષા દળો અને લોકો વચ્ચે અથડામણ

મહસા અમીનીના મૃત્યુના 40 દિવસને ચિહ્નિત કરવા હજારો તેના વતન સક્કેઝમાં એકઠા થયા હતા. આ દરમિયાન મહસા અમીનીના સ્મારકમાં ભાગ લેતા લોકો અને ઈરાની સુરક્ષા દળો વચ્ચે અથડામણ થઈ છે. એક સમાચાર એજન્સીએ આ અંગે અહેવાલ આપ્યો છે.

મહસા અમીનીના સ્મારક પર હાજર લોકોની મર્યાદિત સંખ્યામાં સક્કેઝની બહાર પોલીસ દળો સાથે અથડામણ થઈ અને તેઓ વિખેરાઈ ગયા હતા. ISNA સમાચાર એજન્સીએ બુધવારના રોજ અહેવાલ આપ્યો હતો કે, વિખેરાયેલી અથડામણોને પગલે, સુરક્ષાને ધ્યાનમાં રાખીને સક્કેઝમાં ઇન્ટરનેટ સેવા બંધ કરી દેવામાં આવી હતી.

એક 22 વર્ષીય કુર્દિશ મહિલા જેનું નામ અમીની છે. 16 સપ્ટેમ્બરના રોજ રાજધાની તેહરાનમાં દેશની નૈતિકતા પોલીસ દ્વારા કથિત રીતે અયોગ્ય હિજાબ પહેરવા બદલ અટકાયત કર્યા બાદ કસ્ટડીમાં મૃત્યુ પામી હતી. તેણીના પરિવારે રાજ્યની તપાસને પડકારી છે, જેમાં તેણીના મૃત્યુ માટે પૂર્વ-અસ્તિત્વમાં રહેલી પરિસ્થિતિઓને દોષી ઠેરવવામાં આવી હતી, જેમાં કહેવામાં આવ્યું હતું કે, અમીનીને માર મારવાને કારણે તેમનું મોત થયું છે.

ઉલ્લેખનીય છે કે, ઉત્તર-પશ્ચિમ કુર્દિસ્તાન પ્રાંતના સક્કેઝમાં અઠવાડિયાથી ચાલતો વિરોધમાં પ્રથમ વખત હિંસા ફાટી નીકળી હતી. ત્યારથી સમગ્ર દેશમાં આ વિરોધ પ્રદર્શન ઝડપથી ફેલાઇ ગયું છે. જે કારણે ઈન્ટરનેટ સેવા પ્રતિબંધિત કરવામાં આવી છે.

અમીનીના અંતિમ સંસ્કારના 40મા દિવસે ચેહેલોમ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે, તે ઈરાનમાં સાંસ્કૃતિક મહત્વ અને શિયા મુસ્લિમો માટે ધાર્મિક મહત્વ ધરાવે છે. બુધવારના રોજ સોશિયલ મીડિયા પર ફરતા વીડિયોમાં મોટા ટોળાને સક્કેઝમાં આવેલા અયચી કબ્રસ્તાન તરફ કૂચ અને ડ્રાઇવિંગ કરતા દર્શાવવામાં આવ્યા હતા, જ્યાં અમીનીને અંતિમ સંસ્કાર કરવામાં આવ્યા હતા.

ભેગા થયેલા લોકોમાં અન્ય શહેરોમાંથી આવતા લોકોનો પણ સમાવેશ થાય છે અને તેમની સંખ્યા હજારોની સંખ્યામાં દેખાય છે. ઘણા લોકોએ સ્ત્રી, જીવન, સ્વતંત્રતા અને સ્વતંત્રતાના નારા લગાવ્યા હતા, જે સમગ્ર ઈરાનમાં પ્રદર્શનમાં તેમજ દેશની બહાર આયોજિત એકતા વિરોધમાં વ્યાપકપણે ઉપયોગમાં લેવાય છે.

અલ જઝીરાના તેહરાનના જર્નાલીસ્ટ ડોરસા જબ્બારીએ જણાવ્યું હતું કે, અંદાજિત 10,000 લોકો કબ્રસ્તાનમાં અમીનીને શ્રદ્ધાંજલિ આપવા માટે હાજર હતા. જે સેવાઓ થઈ હતી તેને અનુસરીને, જ્યારે લોકો વિખેરાઈ રહ્યા હતા, ત્યારે ત્યાંના લોકો અને સુરક્ષા દળો વચ્ચે વિવાદો સર્જાયા હતા. જેના પરિણામે સરકારે સુરક્ષાને ધ્યાનમાં રાખીને ઈન્ટરનેટ બંધ કરવાનો નિર્ણય લીધો છે. તેનો અર્થ એ છે કે, કુર્દિસ્તાન પ્રાંતમાં લગભગ 1.5 મિલિયન લોકોને નજીકના ભવિષ્ય માટે ઇન્ટરનેટની એક્સેસ હશે નહીં.

આ પહેલા બુધવારના રોજ સમગ્ર પ્રાંતની તમામ શાળાઓ અને યુનિવર્સિટીઓને બંધ કરવાનો આદેશ આપવામાં આવ્યો હતો. અધિકારીઓએ કારણ તરીકે ઈન્ફલ્યુએન્ઝાના પ્રસારમાં વધારોનો ઉલ્લેખ કર્યો છે.

એવા અહેવાલો હતા કે, સુપ્રસિદ્ધ ફૂટબોલર અલી ડેઈ જેવી લોકપ્રિય હસ્તીઓએ સ્મારક માટે સક્કેઝની મુસાફરી કરી હતી, અને તે સત્તાવાળાઓએ શહેરમાં પ્રવેશતા રસ્તાઓ બંધ કરી દીધા હતા, જેના કારણે લોકો નદીઓ પાર કરવા અને કબ્રસ્તાનમાં જવા માટે લાંબા અંતર સુધી ચાલતા હતા, જે તમામને રાજ્ય સંલગ્ન મીડિયા દ્વારા નકારી કાઢવામાં આવ્યા હતા.

કુર્દિસ્તાનના ગવર્નર ઈસ્માઈલ ઝરેઈ કૌશાએ બુધવારના રોજ જણાવ્યું હતું કે, વિદેશી-આધારિત મીડિયા અમીની ચેહેલોમનો ઉપયોગ અશાંતિ વાધારવાના બહાના તરીકે કરવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યા છે. ઈરાનના વિદેશ મંત્રાલય દ્વારા આ અઠવાડિયે વિરોધ પ્રદર્શનના કવરેજના સંબંધમાં આતંકવાદને ઉશ્કેરવા માટે યુરોપ-આધારિત પર્શિયન-ભાષાની ઘણી ચેનલો પર પ્રતિબંધો લાદ્યા હતા.

ઇરાનની રાજધાની તેહરાનમાં બુધવારના રોજ સોશિયલ મીડિયા પર ફરતા વીડિયોમાં કેટલાક પડોશીઓ અને યુનિવર્સિટીઓ તેમજ બંધ દુકાનોમાં પ્રદર્શન દર્શાવવામાં આવ્યું હતું. યુનિવર્સિટીઓમાં વિરોધ પ્રદર્શનો નિયમિતપણે ચાલુ રહ્યો છે, જેમાં વિદ્યાર્થીઓ સ્થાપના-વિરોધી સૂત્રોચ્ચાર કરતા વીડિયો દર્શાવે છે. સરકારના પ્રવક્તા અલી બહાદોરી જહરોમીએ આ અઠવાડિયે ઘણી યુનિવર્સિટીઓની મુલાકાત લીધી હતી અને સંવાદ સત્રો યોજ્યા હતા, પરંતુ વિદ્યાર્થીઓના મંત્રોચ્ચાર દ્વારા વિક્ષેપોનો સામનો કરવો પડ્યો હતો.

તેહરાનની શરીફ યુનિવર્સિટી ઓફ ટેક્નોલોજી અને રાજધાની અને અન્ય શહેરોની અન્ય યુનિવર્સિટીઓમાં, પુરૂષ અને સ્ત્રી વિદ્યાર્થીઓ દાયકાઓથી ચાલતા, લિંગ-વિભાજનના પ્રતિબંધોને અવગણીને એકસાથે ડાઇનિંગ હોલમાં પ્રવેશ્યા હતા. જે બાદ ઘણી યુનિવર્સિટીઓમાં સત્તાવાળાઓએ ખાવાના સ્થળોને એકસાથે બંધ કરી દીધા, જેના કારણે વિદ્યાર્થીઓ બહાર જમીન પર એકબીજાની બાજુમાં બેસીને લંચ ખાય છે.

અન્યત્ર એક વીડિયોમાં તેહરાન ઓઇલ રિફાઇનિંગ કંપની પર હડતાળ કરતા કામદારોના જૂથને દર્શાવવામાં આવ્યું હતું, પરંતુ રિફાઇનરીના પ્રવક્તાએ જણાવ્યું હતું કે, દેશના નિર્ણાયક તેલ ક્ષેત્રનો ભાગ છે તેમણે નકારી કાઢ્યું હતું. તેઓ પ્રદર્શન કરી રહ્યા હતા અને જણાવ્યું હતું કે, તેઓ કેટલાક ગિલ્ડ પર તેમના બોસ સાથે સંબંધિત મુદ્દાઓ પર વાતચીત કરી રહ્યા છે.

ઈરાની સત્તાવાળાઓએ સત્તાવાર સંખ્યા જાહેર કરી નથી, પરંતુ વિરોધ દરમિયાન ઘણા ડઝનેક લોકો માર્યા ગયા હોવાનું માનવામાં આવે છે, અને ઘણા વધુ ધરપકડ કરવામાં આવી છે. સત્તાવાળાઓએ દેશભરના શહેરોમાં હુલ્લડોના નેતાઓ તરીકે ઓળખાતા લોકો સામે સેંકડો આરોપો જાહેર કર્યા છે. આ મહિનાની શરૂઆતમાં ન્યાયતંત્રના વડા ગુલામ હુસૈન મોહસેની એજેઈના આદેશ બાદ તેમના કોર્ટ કેસને ઝડપી-ટ્રેક કરવામાં આવી રહ્યા છે.

તેહરાન યુક્રેનમાં યુદ્ધ માટે રશિયાને શસ્ત્રો પૂરા પાડે છે, તેવા દાવાઓ ઉપરાંત ચાલુ વિરોધ યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ, યુરોપિયન યુનિયન, યુનાઇટેડ કિંગડમ અને કેનેડા દ્વારા ઇરાન પર પ્રતિબંધો લાદતા પશ્ચિમ અધિકારીઓ અને સંસ્થાઓ સાથેના તણાવમાં પણ નોંધપાત્ર વધારો થયો છે.

તેના જવાબમાં ઈરાને તેની ધરતી પર આતંકવાદને ઉશ્કેરવા માટે સંખ્યાબંધ યુરોપિયન અધિકારીઓ અને સંસ્થાઓને બ્લેકલિસ્ટ કર્યા છે.

English summary

Clashes between security forces and people in Sakkez over Mahsa Ami issue