મંગળ ગ્રહ પણ પાણી કેવી રીતે સુકાયુ તેના પુરાવા મળ્યા, જાણો શું થયુ હતું?

મંગળ ગ્રહ વસવાટ યોગ્યમાંથી નિર્જન બનવાનું કારણ શું હતું? આ અંગે જે થિયરી ચાલી રહી હતી તે એક નવા સંશોધન બાદ બદલાઈ ગઈ છે.

નવી દિલ્હી, 27 મે : મંગળ ગ્રહ વસવાટ યોગ્યમાંથી નિર્જન બનવાનું કારણ શું હતું? આ અંગે જે થિયરી ચાલી રહી હતી તે એક નવા સંશોધન બાદ બદલાઈ ગઈ છે. નોંધપાત્ર રીતે મંગળને અત્યાર સુધી એકમાત્ર એવો ગ્રહ માનવામાં આવે છે જેના વિશે એવું માનવામાં આવે છે કે ત્યાં ભૂતકાળમાં જીવન રહ્યું હશે. કારણ કે સુકાઈ ગયેલી નદીઓ અને સરોવરોના અવશેષો હજુ પણ ત્યાં જોવા મળે છે. પરંતુ હવે આ ગ્રહ ઘણો ઠંડો અને શુષ્ક બની ગયો છે. ચાલો જાણીએ કે વૈજ્ઞાનિકોએ તેના સૂકવવા વિશે કઈ નવી કડીઓ શોધી કાઢી છે.

મંગળ પર શું થયું હશે?

ગરમ અને પાણીવાળા ગ્રહમાંથી ઠંડા અને સૂકા ગ્રહમાં મંગળના નાટકીય સંક્રમણનો નવો અભ્યાસ સૂચવે છે કે તે કાર્બન ડાયોક્સાઇડ સિવાયના ગ્રીનહાઉસ વાયુઓના પ્રભાવને કારણે હોઈ શકે છે. લાલ ગ્રહની સપાટીની તપાસમાં નદીના કાંઠા અને ડેલ્ટાની હાજરી મળી આવી છે, જે પુરાવા છે કે આ ગ્રહ પર એક સમયે નદીઓ અને તળાવો હતા. સંશોધકો કહે છે કે મંગળની આબોહવા લગભગ 3થી 3.6 અબજ વર્ષો પહેલા તળાવો અને નદીઓના વિકાસ માટે પૂરતી ગરમ હતી.

મંગળ પરથી પાણી કેવી રીતે ગાયબ થયું?

નવા સંશોધનોએ આ ગ્રહ પર ભૂતકાળમાં શું બન્યું હશે તેના સંકેતો આપ્યા છે, જેના કારણે તેના પરનું પાણી લુપ્ત થઈ ગયું છે, જે જીવન માટે સૌથી જરૂરી છે. આ સંશોધન સૂચવે છે કે મંગળના વાતાવરણમાં એક પાતળું અને બર્ફીલા વાદળનું સ્તર રચાયું હતું, જે ગ્રીનહાઉસ ગ્લાસ તરીકે કામ કરે છે, જે આખરે તેની નદીઓ અને સરોવરો સુકાઈ જવા તરફ દોરી જાય છે.

મંગળનું વાતાવરણ નાટકીય રીતે કેમ બદલાયું?

જર્નલ સાયન્સ એડવાન્સિસના અહેવાલ મુજબ, હાલમાં મંગળની સપાટી પરનું વાતાવરણ ખૂબ ઠંડુ અને પાતળું છે, જે પ્રવાહી પાણીના અસ્તિત્વ માટે અનુકૂળ નથી. યુ.એસ.માં શિકાગો યુનિવર્સિટીના ભૂ-ભૌતિક વૈજ્ઞાનિક અને અભ્યાસના લેખક એડવિન કાઇટે જણાવ્યું કે, "લોકોએ વિવિધ વિચારો રજૂ કર્યા છે, પરંતુ અમને ખાતરી નથી કે પર્યાવરણમાં નાટકીય પરિવર્તનનું કારણ શું છે. અમે સમજવા માંગીએ છીએ, ખાસ કરીને કારણ કે તે એકમાત્ર ગ્રહ છે જે આપણે ખાતરીપૂર્વક જાણીએ છીએ કે જે રહેવાલાયકમાંથી નિર્જન તરફ ગયો છે.'

કાર્બન ડાયોક્સાઇડની માત્રામાં ફેરફાર કારણ નહીં-સંશોધન

ઘણા વૈજ્ઞાનિકો માને છે કે તેના વાતાવરણમાંથી કાર્બન ડાયોક્સાઇડનું નુકસાન આ પરિવર્તન માટે જવાબદાર છે. જો કે, કાઈટ અને તેના સાથીદારો આ સિદ્ધાંત સાથે સંપૂર્ણપણે સહમત નથી. સંશોધકોએ શોધી કાઢ્યું કે વાતાવરણમાં કાર્બન ડાયોક્સાઇડની માત્રામાં ફેરફાર થવાથી પરિણામ બદલાયું નથી, જે સૂચવે છે કે કાર્બન ડાયોક્સાઇડ આ ફેરફાર પાછળ જવાબદાર નથી. પતંગ કહે છે કે 'કાર્બન ડાયોક્સાઇડ એક શક્તિશાળી ગ્રીનહાઉસ ગેસ છે, તેથી તે મંગળના સૂકવવાનું મુખ્ય કારણ હતું. પરંતુ નવીનતમ પરિણામો દર્શાવે છે કે તે એટલું સરળ નથી.

બિન-કાર્બન ડાયોક્સાઇડ ગેસ જવાબદાર-સંશોધન

વિશ્લેષણ મુજબ, આ પરિવર્તન મંગળના વાતાવરણમાં કાર્બન ડાયોક્સાઇડના જથ્થામાં ફેરફારને કારણે નથી, પરંતુ બિન-કાર્બન ડાયોક્સાઇડના ગેસને કારણે થયું છે, જેને લાલ ગ્રહને સૂકવી નાખ્યો છે. તેઓ માને છે કે એક અબજ વર્ષ પહેલાં કાર્બન ડાયોક્સાઇડ અને બિન-કાર્બન ડાયોક્સાઇડના કારણે ગ્રહ એટલો ગરમ હતો કે નદીઓમાં પ્રવાહી પાણી હાજર હતું, જે અચાનક સમાપ્ત થઈ ગયું. સંશોધકોને લાગે છે કે 2021 માં મંગળની સપાટી પર ઉતરેલા પર્સેવિરેન્સ રોવરનો ડેટા તેમને મંગળના રહસ્યમય ભૂતકાળને જાણવામાં વધુ મદદ કરશે.

English summary

Evidence of how Mars also dried up water, find out what happened?