વ્લાદિમીર પુતિને શી જિનપિંગને કહ્યું હતુ જુઠ, અધિકારીએ કર્યો દાવો

ઇન્ડોનેશિયાના બાલીમાં ચાલી રહેલી જી-20 સમિટમાં ગઇકાલે અમેરિકી રાષ્ટ્રપતિ જો બિડેન અને ચીનના રાષ્ટ્રપતિ શી જિનપિંગ વચ્ચે મુલાકાત થઈ હતી. આ બેઠક બાદ સમગ્ર વિશ્વને સંદેશો એ છે કે અમેરિકા અને ચીન વચ્ચે ચાલી રહેલા સંઘર્ષને લઈને તણાવમાં થોડો ઘટાડો થયો છે. બેઠક દરમિયાન બંને નેતાઓએ 'રૂબરૂ મુલાકાતની જરૂરિયાત' પર ભાર મૂક્યો હતો. આ બેઠક અંગે ચીનના એક અધિકારીએ કહ્યું છે કે રશિયાના રાષ્ટ્રપતિ વ્લાદિમીર પુતિને યુક્રેન યુદ્ધ શરૂ કરવા અંગે શી જિનપિંગ સાથે ખોટું બોલ્યા હતા.

વૈશ્વિક મંચ પર પરત ફર્યા જિનપિંગ

ચીનના રાષ્ટ્રપતિ શી જિનપિંગ વૈશ્વિક મંચ પર પાછા ફર્યા છે અને લગભગ ત્રણ વર્ષ પછી વૈશ્વિક કાર્યક્રમમાં તેમની હાજરીનો અનુભવ કરાવ્યો છે. આ પહેલા શી જિનપિંગ ભારત, રશિયા અને પાકિસ્તાન સાથે શાંઘાઈ કોઓપરેશન ઓર્ગેનાઈઝેશનમાં હાજરી આપી હતી, પરંતુ જી-20 સમિટમાં શી જિનપિંગનું આગમન અને જો બિડેન સાથેની બેઠકમાં વૈશ્વિક શાંતિની વાત એ સંકેત આપે છે કે ચીન વૈશ્વિક મંચ પર પરંતુ ફરી રહ્યુ છે. જો કે, યુક્રેન યુદ્ધ અંગે તટસ્થતાના બેઇજિંગના દાવાઓની વિશ્વસનીયતા જી20 ફોરમમાં જ ચકાસવામાં આવશે. કોવિડ-19 રોગચાળો ફાટી નીકળ્યો ત્યારથી, શી જિનપિંગે તેમની તમામ યાત્રાઓ સ્થગિત કરી દીધી હતી, જો કે તેઓ વર્ચ્યુઅલ મીટિંગ્સમાં ભાગ લેતા હતા, પરંતુ બિડેન સાથેની બેઠક દરમિયાન તેમણે રૂબરૂ મુલાકાતનો આગ્રહ રાખ્યો હતો.

શું જિનપિંગ થઇ રહ્યાં છે નરમ?

ગયા મહિને સત્તામાં ત્રીજી મુદત જીત્યા બાદ શી જિનપિંગનો આ પહેલો રાજદ્વારી પ્રયાસ છે. જો કે, જ્યારે પુતિને કહ્યું કે તેઓ જી-20 સમિટમાં ભાગ નહીં લે, ત્યારે શી જિનપિંગ માટે રસ્તો સરળ બની ગયો અને ભારતના વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી સાથે પણ એવું જ બન્યું છે, કારણ કે હવે તેમને ત્યાં પુતિનને કોઈક પ્રકારના રાજદ્વારી સંબંધોમાં મળવાનું છે. મુશ્કેલીમાં પડવું પડશે નહીં. પરંતુ, પ્રશ્ન એ છે કે, શું યુક્રેન પર પશ્ચિમી સ્થિતિ શી જિનપિંગ માટે પરિસ્થિતિને અસ્વસ્થ બનાવશે? કારણ કે યુક્રેન G20 એજન્ડામાં ટોચ પર છે, અને શી જિનપિંગ અને વ્લાદિમીર પુતિનની "મિત્રતાની કોઈ મર્યાદા નથી" ના શપથને શું નબળી પાડે છે? આ તો G20 સમિટ પૂર્ણ થયા બાદ જ ખબર પડશે. શી જિનપિંગ અને પુતિન યુક્રેન યુદ્ધની શરૂઆતના 20 દિવસ પહેલા બેઇજિંગમાં મળ્યા હતા અને ફાઇનાન્સિયલ ટાઇમ્સ અનુસાર, ચીની અધિકારીઓએ કહ્યું છે કે પુતિને શી જિનપિંગ સાથે ખોટું બોલ્યા હતા.

પુતિને જિનપિંગથી સચ્ચાઇ છુપાવી?

ફાઈનાન્શિયલ ટાઈમ્સે ફેબ્રુઆરીમાં શી જિનપિંગ અને વ્લાદિમીર પુતિન વચ્ચેની બેઠકમાં સામેલ ચાર અધિકારીઓને ટાંકીને જણાવ્યું હતું કે પુતિને શી જિનપિંગને યુક્રેન પર આક્રમણ અંગે કોઈ ચેતવણી આપી નથી અને તેથી જ યુક્રેનમાં હજારો ચીની નાગરિકો રહે છે. જીવન જોખમમાં હતું. ચીનના એક અધિકારીએ ફાઈનાન્શિયલ ટાઈમ્સને જણાવ્યું હતું કે "પુતિને શી જિનપિંગને સત્ય કહ્યું નથી." "જો તેઓએ અમને કહ્યું હોત, તો અમે આવી વિચિત્ર પરિસ્થિતિમાં ન હોત," અધિકારીએ કહ્યું. "યુક્રેનમાં 6,000 થી વધુ ચીની નાગરિકો હતા અને તેમાંથી ઘણા યુદ્ધ દરમિયાન યુક્રેનમાંથી તેમને બહાર કાઢવામાં મૃત્યુ પામ્યા હતા, (જોકે) અમે તેને જાહેર કરી શકતા નથી," અધિકારીએ જણાવ્યું હતું. ગયા મહિને એક ભાષણમાં, પુતિને કહ્યું હતું કે તેણે ફેબ્રુઆરી હુમલા વિશે તેમના "નજીકના મિત્ર" શી જિનપિંગને જણાવ્યું ન હતું. રશિયન રાષ્ટ્રપતિએ કહ્યું કે દેશોના સંબંધોની મજબૂતાઈ "અભૂતપૂર્વ" છે.

શું બદલી શકશે ચીન?

ચાઇનીઝ કમ્યુનિસ્ટ પાર્ટીનું વરિષ્ઠ નેતૃત્વ હવે શી જિનપિંગના વફાદારોથી ભરેલું છે, જેઓ રશિયા સાથેના ગાઢ સંબંધોને સૌથી વધુ મહત્વ આપે છે અને માને છે કે રશિયા પરના વેપાર પ્રતિબંધોને હરાવવા માટે ચીનના પ્રયત્નો જરૂરી છે. તે જ સમયે, આ અધિકારીઓ અમેરિકા દ્વારા ચીન પર લગાવવામાં આવેલા ટેક્નોલોજી પ્રતિબંધને લઈને પણ નારાજ છે. આ સાથે જ તાઈવાનના મુદ્દે ચીનમાં ઘણો ગુસ્સો છે અને ચીન સરકારના વરિષ્ઠ અધિકારીઓનું માનવું છે કે તાઈવાનને ચીન સાથે જોડવાના માર્ગમાં અમેરિકા સૌથી મોટો અવરોધ છે અને તાઈવાન પર અમેરિકાનું બોલવું એ તેનું ઉલ્લંઘન છે. સાર્વભૌમત્વ શાંઘાઈની ફુડાન યુનિવર્સિટીના આંતરરાષ્ટ્રીય સંબંધોના નિષ્ણાત ની શિક્સિઓંગે જણાવ્યું હતું કે યુક્રેનમાં પરમાણુ શસ્ત્રોના સંભવિત ઉપયોગ અંગે પુતિનની ધમકીઓથી તેની નારાજગી દર્શાવવા માટે ચીનની સરકારે શક્ય તેટલું કર્યું છે. તેમણે કહ્યું કે ચીન અને રશિયા એકબીજા પર ભરોસો કરે છે અને શી જિનપિંગે પરમાણુ હથિયારોના ઉપયોગનો જાહેરમાં વિરોધ કરીને અમેરિકા અને તેના સહયોગી દેશોને સમર્થન આપ્યું છે. આવી સ્થિતિમાં એ કહેવું ઘણું મુશ્કેલ છે કે ચીન પોતાની વિદેશ નીતિમાં ફેરફાર કરી શકશે અને શી જિનપિંગ અને બિડેન વચ્ચેની બેઠકના દૂરગામી પરિમાણો જાહેર થશે.

English summary

Vladimir Putin lied to Xi Jinping, Chinese official claims