શું છે સાઇફર કેસ? જેમાં ફરી ગિરફ્તાર થઇ શકે છે ઇમરાન ખાન

ઈમરાન ખાનને મોટી રાહત આપતા ઈસ્લામાબાદ હાઈકોર્ટે મંગળવારે તોશાખાના કેસમાં તેમને આપવામાં આવેલી ત્રણ વર્ષની સજા પર રોક લગાવી દીધી છે. આ સાથે જ કોર્ટે ઈમરાનને જામીન પર મુક્ત કરવાનો નિર્ણય આપ્યો છે. ઈમરાન ખાન જેલમાંથી મુક્ત થઈ શકે તે પહેલાં, તેને સાઇફર કેસમાં ફરીથી કસ્ટડીમાં લેવામાં આવ્યો હતો.

પાકિસ્તાની અખબાર ધ ડોનના જણાવ્યા અનુસાર, સત્તાવાર રહસ્યો ધારા હેઠળના કેસોની સુનાવણી માટે તાજેતરમાં રચાયેલી વિશેષ અદાલતે એટોક જેલના સત્તાવાળાઓને નિર્દેશ આપ્યો છે કે તેઓ ઈમરાન ખાનને "ન્યાયિક કસ્ટડી"માં રાખે અને 30 ઓગસ્ટે સાઈફર કેસના સંબંધમાં હાજર રહે.

સાઇફર કેસ એક રાજદ્વારી દસ્તાવેજ સાથે સંબંધિત છે જે કથિત રીતે ઇમરાનના કબજામાંથી ગુમ થયો હતો. પીટીઆઈનો આરોપ છે કે આમાં અમેરિકા તરફથી ઈમરાનને સત્તા પરથી હટાવવાની ધમકી આપવામાં આવી હતી.

આ જ કેસમાં પીટીઆઈના ઉપાધ્યક્ષ અને પૂર્વ વિદેશ મંત્રી શાહ મહેમૂદ કુરેશી વિરુદ્ધ પણ કાર્યવાહી ચાલી રહી છે. શનિવારે ઈમરાન ખાનની એટોક જેલમાં સાઇફર કેસને લઈને પૂછપરછ કરવામાં આવી હતી.

માહિતી અનુસાર, એક કલાક સુધી ચાલેલી આ પૂછપરછમાં ઈમરાન ખાને સ્વીકાર્યું કે તેને બરાબર યાદ નથી કે સાઈફર ક્યાં રાખવામાં આવ્યું હતું, તે ગુમ થઈ ગયું છે.

ચાલો જાણીએ કે શું છે આ સાઇફર કેસ?

સાઇફર એ દેશના વિદેશી મિશન દ્વારા તેના દેશમાં મોકલવામાં આવતો સંદેશાવ્યવહાર છે, જેમાં મિશનના રાજદ્વારીઓ અને યજમાન દેશના રાજદ્વારીઓ અથવા અધિકારીઓ વગેરે વચ્ચેની વાતચીતની વિગતો આપવામાં આવે છે. આ વાર્તાલાપ કોડ શબ્દોમાં થાય છે, જે ડીકોડ અને અનુવાદિત થાય છે.

પીએમ તરીકેના તેમના કાર્યકાળ દરમિયાન, ઈમરાન ખાને અમેરિકામાં પાકિસ્તાનના રાજદૂત મજીદ પાસેથી અમેરિકનોમાં પાકિસ્તાન વિશેની વિચારસરણી વિશે માહિતી માંગી હતી. જવાબમાં મજીદે સાઇફર લખ્યુ હતુ.

તેમાં યુએસ સ્ટેટ ડિપાર્ટમેન્ટના અધિકારી ડોનાલ્ડ લુ અને અમેરિકામાં તત્કાલીન પાકિસ્તાની રાજદૂત અસદ મજીદ વચ્ચેની વાતચીતની ટૂંકી વિગતો હતી. આ સાઇફરમાં કેટલીક વસ્તુઓ લખવામાં આવી હતી, જેનો અનુવાદ પણ મીડિયામાં આવ્યો હતો. આ મુજબ-

• યુક્રેન મુદ્દે પાકિસ્તાનની નીતિથી અમેરિકામાં ભારે નારાજગી છે.
• વ્હાઈટ હાઉસને લાગે છે કે ઈમરાનની સરકારમાં પાકિસ્તાન સાથેના સંબંધો સુધરી શકે તેમ નથી.
• જો ઈમરાન ખાન અવિશ્વાસના મતમાં હારશે તો અમેરિકા પાકિસ્તાનની આ ભૂલોને માફ કરી દેશે, નહીં તો આવનારો સમય ઘણો મુશ્કેલ હશે.
• IMF પણ પાકિસ્તાન સરકારથી ખુશ નથી. અગાઉની સરકાર સાથે કરાયેલી ડીલનો અમલ ન થતા તેઓ નારાજ પણ હતા.

આ પછી તેમની સરકારના પતન પહેલા ઇમરાન ખાને માર્ચ 2022 માં પાકિસ્તાનના ફૈઝાબાદમાં એક રેલીમાં એક કાપલી કાઢી હતી અને દાવો કર્યો હતો કે તેમને આ સંકેત મળ્યો છે, જેણે તેમની સરકારને તોડવાના પ્રયાસ પાછળના અમેરિકન ષડયંત્રનો ખુલાસો કર્યો હતો.

આ પછી એપ્રિલમાં સરકાર પડી ગયા પછી પણ, ઇમરાન ખાને દરેક મીટિંગમાં આ સિફરને ઘણું વજન આપ્યું અને અમેરિકા વિરુદ્ધ નિવેદનો આપ્યા હતા.

ઈમરાન ખાનના સાઈફરના ખુલાસાને ઓફિશિયલ સિક્રેટ એક્ટ હેઠળ ગુનો માનવામાં આવ્યો હતો અને આ મામલે કેસ નોંધવામાં આવ્યો હતો. ઈમરાન ખાનના મુખ્ય સચિવ આઝમ ખાન સત્તાવાર સાક્ષી બન્યા હતા.

જો કે ઇમરાન ખાને ઘણી વખત કહ્યું છે કે તેણે વડાપ્રધાન કાર્યાલયમાં જ સાઇફર છોડી દીધી હતી, પરંતુ આ સાઇફરની વિગતો પ્રકાશિત થયા પછી માનવામાં આવે છે કે તે ઇમરાન ખાને જ લીક કર્યું હતું.

પાકિસ્તાન સેનેટે તાજેતરમાં આર્મી એક્ટ અને ઓફિશિયલ સિક્રેટ એક્ટમાં સુધારો કર્યો છે. આ અનુસાર, દેશ સંબંધિત કોઈપણ ગુપ્ત દસ્તાવેજો દ્વારા પાકિસ્તાન અથવા પાકિસ્તાનની સેનાને બદનામ કરનાર માટે આકરી સજાની જોગવાઈ છે.

સ્વાભાવિક છે કે આ સુધારો સાઇફર કેસમાં ઇમરાન ખાન પર જકડાઈ જવાના ઉદ્દેશ્યથી કરવામાં આવ્યો હતો. સાઇફર લીક કરવા માટે હવે FIAની કાઉન્ટર-ટેરરિઝમ વિંગ (CTW) દ્વારા તેની તપાસ કરવામાં આવી રહી છે.

English summary

What is a cipher case? In which Imran Khan may be arrested again