ગૌરવશાળી અતીત અને વર્તમાનની ઝાંખી કરાવતું નલગોંડા

Updated: Tuesday, June 24, 2014, 10:53 [IST]

નલગોંડા આંધ્ર પ્રદેશના નલગોંડા જિલ્લાનું નગર નિગમ શહેર છે. શહેરનું નામ બે તેલુગુ શબ્દોનું એક સંયોજન છે, નલ્લા અને કોંડા ક્રમશઃ બ્લેક અને હિલ માટે છે. તેથી સ્થાનિક ભાષામાં તેનો અર્થ બ્લેક હિલ થાય છે. પહેલા નલગોંડા ક્ષેત્ર નીલગિરિના નામથી જાણીતું હતું. બામનોના શાસનકાળ દરમિયાન આ શહેરના નલ્લાગોંડાના રૂપમાં ફરીથી નામકરણ કરવામાં આવ્યું હતું. નિજામોના શાસન દરમિયાન શાસકીય પ્રયજોનો માટે તેમને નલગોંડાના રૂપમાં બોલાવવામાં આવ્યું હતું.

જો કે, આ સ્થળને આજે પણ લોકો નલ્લાગોંડા કહીને સંબોધે છે. નલગોંડા એ તેલંગણા આંદોલનનું એક કેન્દ્રીય ભાગ બની ગયું હતું, કારણ કે આંદોલનનો પ્રમુખ હિસ્સો નલગોંડા અને વારંગલ જિલ્લાની આસપાસનો હતો.

બન્ને જિલ્લાઓના લભભગ તમામ કસબા અને ગામ તેલંગણા આંદોલનમાં સામેલ રહ્યાં છે. આંદોલન આંધર્ મહાસભા અને સામ્યવાદીઓના સભ્યોના દિમાગની ઉપજ હતું. માર્શલ લોના 1946 બાદથી આ ક્ષેત્રમાં પ્રસાર કરવામાં આવ્યો છે. અનેક લોકોએ આ ક્ષેત્રના સામંતી પ્રભુઓનો ગુંડા, રાજકારોના હાથે પોતાનો જીવ ગુમાવ્યો છે.

નિજામની સેનાએ પણ આંદોલનના અનેક સમર્થકોની હત્યા કરીને જિલ્લામાં તબાહી મચાવી. જેના કારણે 5000 ગામો મુક્ત થઇ ગયા અને પ્રત્યેક ગામ માટે નેતા નિયુક્ત કરવામાં આવ્યા હતા. સામંતી પ્રભુઓની ભૂમિ લઇને જરૂરિયાતમંદ અને ખેતીની આબાદી વચ્ચે વિતરિત કરી દેવામાં આવી. અંતમાં ભારતીય દળો દ્વારા યુદ્ધને સમાપ્ત કરવામાં આવ્યું અને નલગોંડા તથા વારંગલ જિલ્લા સાથે હૈદરાબાદનું ક્ષેત્ર ભારતીય સંઘનો ભાગ બની ગયું. તો ચાલો તસવીરો થકી નિહાળીએ તેલંગણાના નલગોંડાને.