જાણો : અર્નેસ્ટ મની ડિપોઝિટનો અર્થ શું છે?

જો આપે ટેન્ડર મારે અરજી કરી હોય તો આપે 'અર્નેસ્ટ મની ડિપોઝિટ' શબ્દો સાંભળ્યા ના હોય તેવું બને નહીં.

આ એ રકમ છે જે ખરીદદાર ડીલ સફળતાપૂર્વક પાર પાડવાની ઇચ્છા સાથે વેચનારને આપે છે. આ રકમ મોટી હોય તો એસ્ક્રો એકાઉન્ટ ખોલાવવામાં આવે છે અને તેમાં રાખવામાં આવે છે.

ટેન્ડરના કિસ્સામાં ટેન્ડર રજૂ થાય ત્યારે આ રમક અંગે પહેલાથી જ નિર્ણય લેવામાં આવ્યો હોય છે. ઉદાહરણ તરીકે કંપની ABC રોડ પ્રોજેક્ટ્સ માટે બિડર્સ પાસેથી અર્નેસ્ટ મની ડિપોઝિટ માંગવામાં આવે છે. આ રકમ કંપની પર આધાર રાખે છે. ઘણીવાર કોન્ટ્રાક્ટ મોટો હોય તો આ રકમ મોટી હોય છે.

ભારતમાં ટેન્ડર માટે માંગવામાં આવતી અર્નેસ્ટ મની ડિપોઝિટનું શું કરવામાં આવે છે?
ટેન્ડર ખોલવામાં આવે અને જે કંપનીઓને ટેન્ડર ફાળવવામાં આવતા નથી તેમને આ રકમ પરત આપવામાં આવે છે. મહત્વની બાબત એ છે કે ભારતમાં સામાન્ય રીતે અર્નેસ્ટ મની ડિપોઝિટ પર કોઇ પ્રકારનું વ્યાજ આપવામાં આવતું નથી.

ઘર ખરીદતા સમયે અર્નેસ્ટ મની ડિપોઝિટ
પશ્ચિમના દેશોમાં ઘર ખરીદવાની પ્રક્રિયામાં અર્નેસ્ટ મની ડિપોઝિટ આપવાની રીત અત્યંત પ્રચલિત છે. એમ કહી શકાય કે અર્નેસ્ટ મની ડિપોઝિટ વગર પૂર્ણ થયેલા વ્યવહારોની સંખ્યા અત્યંત ઓછી હશે. આ રકમ વિવિધ વેચાણકારે અને પ્રોપર્ટીની કુલ રકમના આધારે અલગ અલગ હોય છે. જો કે સામાન્ય રીતે જોઇએ તો અર્નેસ્ટ મની ડિપોઝિટની રકમ સરેરાશ પ્રોપર્ટીની કિંમતના 1થી 2 ટકા જેટલી હોય છે.

અગાઉ ઉલ્લેખ કર્યો છે એ મુજબ જો સોદો પાર પડે નહીં તો આ રકમ પરત આપવામાં આવે છે. આ માટે નાનામાં નાની રકમ લેવામાં આવી હોય તો પણ તે પરત આપવામાં આવે છે. જો આપને પ્રોપર્ટીમાં કોઇ ખામી મળી આવે તો આપ તે રકમ પરત લઇ શકો છો.

કેટલાક કિસ્સામાં અર્નેસ્ટ મની ડિપોઝિટની રકમ મોટી હોય તો ખરીદનાર ઘરની રકમ ઘટાડવા જણાવે છે.

English summary

What does earnest money deposit mean?