Uddhav Thackeray : શું ઉદ્ધવ ઠાકરે બાળા સાહેબનો વારસો જાળવી શકશે?

Published: Sunday, April 7, 2024, 21:16 [IST]

બાળા સાહેબ ઠાકરેના અવસાન બાદ ઉદ્ધવ ઠાકરેની પાર્ટી માટે છેલ્લા બે વર્ષ મુશ્કેલી ભર્યા રહ્યાં છે. મહારાષ્ટ્રમાં સત્તા ગુમાવ્યા બાદ પાર્ટીમાં પણ ભાગલા પડી ગયા છે. હવે સવાલ એ છે કે ઉદ્ધવ ઠાકરે બાળા સાહેબ ઠાકરેની વિરાસત સાચવી શકશે કે કેમ?

છેલ્લા બે વર્ષમાં એકનાથ શિંદે સાથે આવેલા ધારાસભ્યોએ તેમની નેતૃત્વ ક્ષમતા પર સવાલો ઉઠાવ્યા એટલું જ નહીં પરંતુ તે પછી પણ કોર્પોરેટરથી લઈને સાંસદો સુધી બધાએ તેમને છોડી દેવાનું ચાલુ રાખ્યું છે.

આ લોકસભા ચૂંટણી ઉદ્ધવ માટે શિવસેનાનો વારસો જાળવી રાખવાની સૌથી મોટી તક હશે. હવે આવનારી લોકસભા અને વિધાનસભાની ચૂંટણી જ નક્કી કરશે કે ઉદ્ધવ ઠાકરેએ શિવસેનાનો વારસો ગુમાવ્યો છે કે પછી તેઓ હજુ પણ મેદાનમાં છે.

BMC સહિત મ્યુનિસિપલ કોર્પોરેશનની ચૂંટણીઓ અને લોકસભાની ચૂંટણી પણ આ વર્ષે યોજાવા જઈ રહી છે. ટૂંક સમયમાં વિધાનસભાની ચૂંટણી પણ યોજાય તેવી શક્યતાઓ છે. મહારાષ્ટ્ર વિધાનસભાનો કાર્યકાળ કોઈપણ રીતે આ વર્ષના અંતમાં સમાપ્ત થઈ રહ્યો છે. તેથી ઉદ્ધવ પાસે પોતાને સાબિત કરવાની પૂરતી તક છે.

જો તેઓ એક ચૂંટણીમાં હારી જાય તો પણ તેમની પાસે આગામી ચૂંટણીઓમાં પુનરાગમન કરવાનો સમય હશે. ઉદ્ધવ ઠાકરે માટે સૌથી મહત્ત્વની બાબત એ છે કે મહારાષ્ટ્રના રાજકારણમાં સુસંગત રહેવું. એટલે કે તેણે પાર્ટીનું પુનઃ નિર્માણ કરવું પડશે અને તેના માટે સખત મહેનત કરવી પડશે. પરંતુ તેના સ્વાસ્થ્યને લઈને સમયાંતરે કોઈને કોઈ સમાચાર આવતા રહે છે.

ઉદ્ધવ ઠાકરે 15 વર્ષ કરતા વધુ સમયથી પાર્ટી ચીફની ભૂમિકા ભજવી રહ્યા છે પરંતુ તે ક્યારેય સંગઠનના નિર્માણમાં જમીન પર સક્રિય રહ્યા નથી. તેમને બાળ ઠાકરે પાસેથી તૈયાર પાર્ટી વારસામાં મળી હતી. હવે તેમના પ્રયાસો પર ભવિષ્ય નિર્ભર રહેશે કે તેઓ પાર્ટીને પુનર્જીવિત કરવામાં કેટલા સફળ થાય છે.
એક સમય એવો હતો જ્યારે શિવસેના પ્રમુખ તરીકે બાળાસાહેબ ઠાકરે મહારાષ્ટ્રમાં કંઈ પણ કરી શકવાની સ્થિતિમાં હતા. તે શિવસેનાના શાખા પ્રમુખોને નામથી ઓળખતા હતા. સંસ્થા પર તેમનો સંપૂર્ણ અંકુશ હતો. તેમના સમયમાં રાજ્ય સરકારની સત્તાનું કેન્દ્ર શિવસેનાનું મુખ્યાલય હતું. બાળા સાહેબ માતોશ્રી પરથી સંસ્થા અને સરકાર બંને ચલાવતા હતા. મંત્રીઓને પણ ઠાકરેને મળવું મુશ્કેલ હતું. તેને પ્રશ્ન કરવાની કોઈની હિંમત નહોતી.

પરંતુ ઉદ્ધવ ઠાકરે સવાલોથી ઘેરાયેલા છે. તેઓ હજુ સુધી કાર્યકરોમાં ઉત્સાહ જગાવવામાં સફળ થયા નથી. ઠાકરેની શિવસેના વિખેરાઈ ગઈ છે પરંતુ તેમની તરફથી કોઈ મોટો જવાબ આવ્યો નથી. સૌથી મોટી વાત એ છે કે કાર્યકર્તાઓને પણ પાર્ટીની સ્થિતિનો સાચો ખ્યાલ નથી.

ઉદ્ધવને તેમની પાર્ટીના લોકોમાં બાળ ઠાકરેની જેમ માન નથી મળતું. જ્યારે પણ બાળાસાહેબ ઠાકરે બોલ્યા ત્યારે તેઓ સત્તાથી બોલ્યા. બાળાસાહેબ ઠાકરે પણ ઘણી વખત ચૂંટણી હારી ગયા પરંતુ તેમ છતાં તેઓ મહારાષ્ટ્રમાં નિર્વિવાદ નેતા રહ્યા. કોઈ તેને હળવાશથી લઈ શક્યું નહીં.

ભાજપના બે મોટા નેતાઓ અટલ બિહારી વાજપેયી અને લાલકૃષ્ણ અડવાણી પણ ઠાકરેને મળવા મુંબઈ જતા પરંતુ ઉદ્ધવ નિયમિત રીતે શરદ પવારને મળવા જાય છે. ઉદ્ધવ નીડરતા કે સત્તા બતાવવાની બાબતમાં તેમની નજીક પણ નથી.

ઉદ્ધવ તેમની પાર્ટીમાં પણ પોતાની પકડ ગુમાવી રહ્યા છે. તેનું કારણ એ છે કે તેઓ બાળા સાહેબના સિદ્ધાંતોને છોડીને બિનસાંપ્રદાયિક રાજકારણ કરનારાઓમાં જોડાયા છે.

બાળ ઠાકરે લઘુમતીઓને અનામત આપવાના સખત વિરોધમાં હતા. તેઓ સાચા અર્થમાં હિન્દુત્વમાં માનતા હતા. પરંતુ ઉદ્ધવ તેમની વિચારધારાને નબળી પાડી રહ્યા છે.

આ બધી ખામીઓ છતાં ઉદ્ધવ માટે હજુ તકો બાકી છે. એકનાથ શિંદે મોટાભાગે થાણે અને મુંબઈ સુધી સીમિત છે. જ્યારે ઉદ્ધવની શિવસેના સમગ્ર મહારાષ્ટ્રમાં ફેલાયેલી છે. તેથી ઉદ્ધવ ઠાકરે પાસે પુનરાગમન માટે અવકાશ છે.

ઉદ્ધવ ઠાકરેએ જાતિ અને સમુદાયોની સંભાળ રાખવાની સાથે મહારાષ્ટ્રના ગ્રામીણ વિસ્તારોની પણ કાળજી લેવી પડશે. પરંતુ ઉદ્ધવ ઠાકરે અંતરિયાળ વિસ્તારમાં એક-બે સભા સંબોધીને તરત જ મુંબઈ પરત ફરે છે. કદાચ તેઓને જમીન પર કામ કરવાની જરૂરિયાતનો અહેસાસ નથી. તે ભૂતકાળના ગૌરવમાં જીવવામાં વધુ માને છે.

આજે જ્યારે શિવસેના ઉદ્ધવ સાથે જોડાયેલા લોકોને આદિત્ય ઠાકરેનો આદેશ મળે છે ત્યારે તેઓ અપમાન અનુભવે છે. બીજી તરફ એકનાથ શિંદેએ પોતાને ભાજપની રમતમાં ખેલાડી બનાવી દીધા છે. જો 2024માં ભાજપ સત્તામાં આવે છે અને મહારાષ્ટ્રમાં નવું સમીકરણ રચાય છે તો માત્ર એકનાથ શિંદે જ દાવ પર લાગી શકે છે.

1966માં જ્યારે શિવસેના બની ત્યારે તેનો ઉદ્દેશ્ય મહારાષ્ટ્રમાંથી બહારના લોકોને ખાસ કરીને દક્ષિણ ભારતીયોને હાંકી કાઢવાનો હતો, કારણ કે તેમને લાગ્યું કે તેઓ મહારાષ્ટ્રીયનોની નોકરીઓ છીનવી રહ્યાં છે. બાદમાં આ વિરોધ ઉત્તર પ્રદેશ, બિહાર અને અન્ય તમામ વિસ્તારો સુધી વિસ્તર્યો અને તમામ બહારના લોકોને ડરાવવામાં આવ્યા અને માર મારવામાં આવ્યો, તેમનામાં ડર પેદા કર્યો.

આ રીતે બાળા સાહેબ મરાઠી માનુસના એકમાત્ર નેતા બની ગયા, પરંતુ હવે ઉદ્ધવ એ જ નીતિ અપનાવી શકતા નથી. કોંગ્રેસ અને શરદ પવાર એનસીપી સાથે હોવાથી ઉદ્ધવ પોતાનું સ્વતંત્ર વલણ બતાવી શકતા નથી.

લોકસભા મતવિસ્તારને લઈને ઉદ્ધવ ઠાકરેની શિવસેના અને કોંગ્રેસ વચ્ચે હાલમાં ખેંચતાણ ચાલી રહી છે. ઉદ્ધવ ઠાકરે અને કોંગ્રેસના નેતાઓએ હવે કહેવાનું શરૂ કર્યું છે કે ગઠબંધન હોવા છતાં તેઓ એકબીજા સામે ઉમેદવારો ઉભા કરી શકે છે.

કોંગ્રેસના પ્રદેશ અધ્યક્ષ નાના પટોલે ખુલ્લેઆમ ઉદ્ધવ ઠાકરે પર એકપક્ષીય નિર્ણય લેવાનો આરોપ લગાવી રહ્યા છે. જો ગઠબંધનમાં તિરાડ પડે તો ઉદ્ધવ ઠાકરેને પણ નુકસાન વેઠવું પડી શકે છે.

Published On April 7, 2024