વેક્સિનેશનથી કેવી રીતે અલગ છે ઇમ્યુનાઇઝેશન? સરળ ભાષામાં સમજો

રસીકરણ એ રસી મેળવવા માટે વપરાતો શબ્દ છે એટલે કે ઈન્જેક્શન લેવા અથવા મૌખિક રસીની માત્રા લેવા માટે. ઇમ્યુનાઇઝેશનનો અર્થ રસીકરણ પછી ટીકો મેળવવાનો છે.

રાષ્ટ્રીય રસીકરણ દિવસ 2023 ભારતમાં આવતીકાલે એટલે કે 16મી માર્ચે ઉજવવામાં આવશે. આ અવસર પર અમે તમને રસીકરણ સાથે જોડાયેલા કેટલાક મહત્વપૂર્ણ તથ્યો જણાવવા જઈ રહ્યા છીએ. આજે અમે તમને રસીકરણ અને ઇમ્યુનાઇઝેશનવચ્ચેનો તફાવત જણાવવા જઈ રહ્યા છીએ. ઘણા તેને સમાન માને છે પરંતુ બંને વચ્ચે ઘણો તફાવત છે. બંનેના ઉદ્દેશ્યો પણ અલગ-અલગ છે. ચાલો સમજીએ કે બંને વચ્ચેનો તફાવત અને બંનેની અસરો શું છે?

રસીકરણ અને ઇમ્યુનાઇઝેશન વચ્ચે શું તફાવત છે?

રસીકરણ અને ઇમ્યુનાઇઝેશનવચ્ચે ઘણો તફાવત છે. રસીકરણમાં, બેક્ટેરિયા અને વાયરસનો ઉપયોગ તરત જ અસરને દૂર કરવા માટે થાય છે. રસીકરણ લોકોને તરત જ રોગોથી મુક્ત કરવાનો પ્રયાસ કરે છે. પરંતુ ઇમ્યુનાઇઝેશનએ રસીકરણ પછી રોગ સામે રોગપ્રતિકારક બનવાની પ્રક્રિયા છે. એટલે કે, ઇમ્યુનાઇઝેશન એક એવી પ્રક્રિયા છે જેમાં રસી દ્વારા અથવા કુદરતી રીતે શરીરની અંદર રોગપ્રતિકારક શક્તિ વિકસાવવામાં આવે છે જેથી શરીર રોગો સામે લડવામાં સક્ષમ બને.

ઇમ્યુનાઇઝેશન શું છે?

રોગપ્રતિરક્ષા એ ચોક્કસ ચેપી રોગ સામે પ્રતિકાર કરવાની શરીરની ક્ષમતા છે. જ્યારે રોગપ્રતિકારક તંત્ર (રોગપ્રતિકારક તંત્ર) ના કોષો વાયરસ અથવા બેક્ટેરિયમ જેવા હાનિકારક સૂક્ષ્મજીવો/પેથોજેન સાથે સંપર્કમાં આવે છે ત્યારે તેનો વિકાસ થાય છે. તમારી રોગપ્રતિકારક શક્તિ રોગના કોઈપણ લક્ષણોના વિકાસને રોકવા માટે પૂરતી ઝડપથી પ્રતિક્રિયા આપે છે. અન્ય કિસ્સાઓમાં, તે તમને લક્ષણો વિકસાવવાથી અટકાવવા માટે પૂરતું ઝડપી ન હોઈ શકે, પરંતુ રોગપ્રતિકારકતા તમને ગંભીર રીતે બીમાર થવાની શક્યતા ઓછી કરશે.

રસીકરણ શું છે?

રસીકરણ એક પ્રક્રિયા કે જેના દ્વારા વ્યક્તિ રોગથી સુરક્ષિત બને છે. આ શબ્દ ઘણીવાર રસીકરણ અથવા ઇનોક્યુલેશન સાથે એકબીજાના બદલે વાપરવામાં આવે છે.

ઇમ્યુનાઇઝેશનને કામ કરતા કેટલો સમય લાગશે?

ઇમ્યુનાઇઝેશન તમારી રોગપ્રતિકારક શક્તિને રસી દ્વારા પ્રતિસાદ આપવામાં સમય લાગે છે, સામાન્ય રીતે 1 થી 3 અઠવાડિયાની વચ્ચે. આમાં કેટલો સમય લાગે છે તે રસી અને તમારી ઉંમર અને સામાન્ય સ્વાસ્થ્ય પર આધારિત છે. આનો અર્થ એ છે કે ઇમ્યુનાઇઝેશન સામાન્ય રીતે ચેપ સામે તાત્કાલિક રક્ષણ પૂરું પાડતું નથી.

રાષ્ટ્રીય રસીકરણ દિવસનું મહત્વ

છેલ્લા કેટલાક દાયકાઓમાં, વિશ્વભરમાં જીવલેણ રોગો સામે લડવામાં રસી એક મહત્વપૂર્ણ શસ્ત્ર બની ગઈ છે. રાષ્ટ્રીય રસીકરણ દિવસ 2023 રસીની ભૂમિકા અને મહત્વ પર પ્રકાશ પાડે છે. વર્તમાન યુગમાં રસીની ભૂમિકાને અવગણી શકાય તેમ નથી. ગયા વર્ષથી રાષ્ટ્રીય રસીકરણ દિવસનું મહત્વ વધી ગયું છે કારણ કે ભારત કોવિડ-19 રોગ સામે વિશ્વનું સૌથી મોટું રસીકરણ અભિયાન ચલાવી રહ્યું છે.

English summary

How is immunization different from vaccination?