જેસલમેર, ગોલ્ડન સિટી, એક શાનદાર પુનરોદ્ધાર

By Super

Updated: Tuesday, February 10, 2015, 16:08 [IST]

જેસલમેર, ગોલ્ડન સિટી, રાજસ્થાનના શાહી મહેલો અને યુદ્ધ કરતા ઉંટોની સાથે એક રેતાળ રણના આકર્ષણનું પ્રતિક છે. અહી વિશ્વ પ્રસિદ્ધ પર્યટન સ્થળો મહાન થાર રણની વચ્ચે સ્થિત છે. જેસલમેર જિલ્લાના પ્રશાસનિક મુખ્યાલયના રૂપમાં સેવારત હોવાની સાથે, તે પાકિસ્તાન, બિકાનેર, બાડમેર અને જોધપુરની સીમાઓ સાથે જોડાયેલું છે. આ સોનેરી શહેર રાજ્યની રાજધાની જયપુરથી માત્ર 575 કિમી દૂર છે. પર્યટન સ્થળની અર્થવ્યવસ્થામાં એક મહત્વપૂર્ણ પ્રમુખ ભૂમિકા નિભાવે છે. શહેરના સંસ્થાપક રાજ જૈસલ, જેમણે 12મી સદી દરમિયાન જેસલમેર પર શાસન કર્યું, જેમના નામ પર શહેરને નામિત કરવામાં આવ્યું છે.

આ સોનેરી શહેર રાજસ્થાની લોક સંગિત અને નૃત્ય રૂપો, જેમાં વૈશ્વિક મંચ પર અત્યાધિક કદર કરવામાં આવે છે. સૈમ રેતી તિબ્બા પર રણ તહેવારના અવરસે સૌથી કામુક નૃત્ય કાલબેલિયા અહી રહેનારા જનજાતિઓ દ્વારા કરવામાં આવે છે. આ ફેબ્રુઆરીના મહિનામા આયોજિત થનારા એક ત્રણ દિવસીય વાર્ષિક તહેવાર છે. ઉંટ દોડ, પાઘડી બાંધવી અને સૌથી સારી મૂછ પ્રતિયોગિતા દૂર-દૂરના ક્ષેત્રોના પર્યટકોને આકર્ષિક કરે છે. આ ઉપરાંત શિબિર લાગવી, અલાવ જલાવવું અને મહાન થાર રણમાં ઉંટ સફારી જેસલમેર આવેલા યાત્રીઓને એક અવિસ્મરણીય અનુભવ કરાવે છે.

રાજસ્થાનના કોઇપણ અન્ય રણના શહેરની જેમ, જેસલમેર પણ શાહી કિલ્લાઓ, હવેલીઓ, મહેલો, સંગ્રહાલયો અને મંદિરો માટે પ્રસિદ્ધ છે. જેસલમેર કિલ્લાને જેસલમેરની શાનના રૂપમાં માનવમાં આવે છે, જે ગોલ્ડન સિટીનું સૌથી પ્રસિદ્ધ પર્યટક આકર્ષણ છે. આથમતો સૂરજ આ પીળા બલુઆ પથ્થરના કિલ્લાને સોનેરી રંગથી ભરી દે છે, તેથી તેને સોનાર કિલ્લા અથવા તો સ્વર્ણ કિલ્લા તરીકે ઓળખવામાં આવે છે. આ કિલ્લામાં ઘણા દ્વાર છે, જેને અખાઇ પોલ, હવા પોલ, સૂરજ પોલ અને ગણેશ પોલના રૂપમાં ઓળખવામાં આવે છે. કિલ્લાની રાજપૂત અને મુગલ સ્થાપત્ય કળાની સંલયન શૈલી પર્યટકોને ધ્યાન આકર્ષિત કરે છે. અહી વિભિન્ન શાહી મહેલ, સાત જૈન મંદિરો અને અનેક કુવાઓ જોઇ શકાય છે.

જેસલમેર કિલ્લા પરિસરની અંદર સ્થિત મહારાજાના પેલેસ અથવા જેસલમેર ફોર્ટ પેલેસ સંગ્રહાલય અને વિરાસત કેન્દ્ર, શહેરના પ્રસિદ્ધ પર્યટક આકર્ષણ છે. પર્યટક મહેલની છતથી આખા શહેરના દ્રશ્યનો આનંદ લઇ શકે છે. ચાંદીના રાજ્યાભિષેક સિંહાસન, પલંગ, વાસણ, સ્થાનિક ટિકિટ, નોટ અને શાહી પરિવારની મૂર્તિઓ આ મહેલનું મુખ્ય આકર્ષણ છે.

જેસલમેરમાં 180 વર્ષ જૂનુ અકાલ લાકડીનું જીવાશ્મ પાર્ક પણ જોવાલાયક છે. વિશાળ ઝાડના જીવાશ્મ અને પ્રાચિન સમુદ્રી શંખ આ પાર્કનું મુખ્ય આકર્ષણ છે. પર્યટક હૈરિયર, બુજર્ડ, ધબ્બેદાર ચીલ અને નાના પંજાવાળા ચીલ, ગીધ, નાના બાજ, મોટા બાજ અને રેતીમાં ફરનારા જીવને જેસલમેરના ડેજર્ટ પાર્કમાં જોવા મળે છે. તો ચાલો તસવીરોમાં જોઇએ ગોલ્ડન સિટી જેસલમેરને.