CMની ખુરશીના વિવાદમાં કોંગ્રેસના હાથમાંથી ગયા છે 5 રાજ્ય, કેવો રહ્યો છે મુખ્યમંત્રી બદલવાનો ઇતિહાસ

કોઈપણ રાજ્યમાં સરકારના પાંચ વર્ષના કાર્યકાળ દરમિયાન અધવચ્ચે જ મુખ્યપ્રધાન બદલવા એ કોંગ્રેસ પાર્ટી માટે હંમેશા મોટો પડકાર રહ્યો છે. જે રીતે સ્થાનિક નેતાઓની પોતાની અંગત મહત્વાકાંક્ષાઓ હોય છે તે રીતે મુખ્યમંત્રી બદલવો પક્ષ માટે મુશ્કેલ પડકાર બની જાય છે. રાજસ્થાનમાં કોંગ્રેસ પાર્ટી વિચિત્ર મૂંઝવણમાં ફસાઈ ગઈ છે, જે રીતે અશોક ગેહલોતને સમર્થન આપતા 83 ધારાસભ્યોએ ધારાસભ્ય દળની બેઠકમાં ભાગ લેવાનો ઈન્કાર કરી દીધો હતો અને અશોક ધારીવાલના ઘરે એકઠા થયા હતા, ત્યારપછી કોંગ્રેસના નિરીક્ષક સમજી શક્યા નથી કે તેઓ કરે તો કરે શુ?

પુડુચેરી

આ બળવાખોર ધારાસભ્યોએ પાર્ટીની મુશ્કેલીમાં વધારો કર્યો જ્યારે આ ધારાસભ્યોએ સીપી જોશીને તેમના રાજીનામા સુપરત કર્યા. આ ધારાસભ્યોએ તો ધમકી આપી હતી કે જો સચિન પાયલટને મુખ્યમંત્રી બનાવવામાં આવશે તો તેઓ રાજીનામું આપી દેશે. 2008માં પણ પાર્ટી સામે આવી જ સ્થિતિ સર્જાઈ હતી. તે સમયે પુડુચેરીના મુખ્યમંત્રી એન રંગાસ્વામીને હોદ્દા પરથી બળજબરીથી હટાવવામાં આવ્યા હતા અને કોંગ્રેસ હાઈકમાન્ડ દ્વારા તેમના સ્થાને વી વૈથિલંગમની નિમણૂક કરવામાં આવી હતી. વર્ષ 2011માં રંગાસ્વામીએ કોંગ્રેસ પાર્ટી છોડીને એનઆર કોંગ્રેસની રચના કરી અને હવે તેઓ અહીં ભાજપના સમર્થનથી રાજ્યના મુખ્યમંત્રી છે.

આંધ્ર પ્રદેશ

છેલ્લા કેટલાક વર્ષોમાં કોંગ્રેસે તેના ઘણા યુવા અને લોકપ્રિય નેતાઓ ગુમાવ્યા છે. આ તમામ નેતાઓ મુખ્યમંત્રી પદના કારણે પાર્ટીમાંથી બહાર થઈ ગયા છે. જ્યારે વાયએસ રાજશેખર રેડ્ડીનું 2009માં હેલિકોપ્ટર દુર્ઘટનામાં અવસાન થયું, ત્યારે કોંગ્રેસે તેમના પુત્ર જગનમોહનના સ્થાને કે રોસૈયાને મુખ્ય પ્રધાન તરીકે નિયુક્ત કર્યા. જ્યારે જગનને રાજ્યમાં યાત્રા કાઢવાની મંજૂરી આપવામાં આવી ન હતી, ત્યારે તેમણે કોંગ્રેસથી અલગ થઈને YSR કોંગ્રેસની રચના કરી અને 2019માં રાજ્યના મુખ્યમંત્રી બન્યા.

મધ્યપ્રદેશ

આવી જ ઘટના મધ્યપ્રદેશમાં પણ બની હતી, જ્યાં જ્યોતિરાદિત્ય સિંધિયાએ કોંગ્રેસથી અલગ થવાનો નિર્ણય કર્યો હતો. 15 વર્ષ પછી, કોંગ્રેસ પાર્ટી મધ્ય પ્રદેશમાં પાછી આવી, પરંતુ મુખ્યમંત્રી પદને લઈને કમલનાથ અને જ્યોતિરાદિત્ય સિંધિયા વચ્ચેના મતભેદને કારણે સિંધિયાએ પોતાને કોંગ્રેસથી દૂર કરી લીધા. બે વર્ષ બાદ રાજ્યમાં સરકાર પડી અને ભાજપ ફરી સત્તામાં આવી. બાદમાં સિંધિયાને કેન્દ્રીય મંત્રી બનાવવામાં આવ્યા.

પંજાબ

પંજાબમાં પણ કોંગ્રેસ સામે મોટું સંકટ ઊભું થયું અને અંતે પાર્ટીના હાથમાંથી સત્તા જતી રહી. અહીં અમરિન્દર સિંહને કિનારે કરવાનો પ્રયાસ કરવામાં આવ્યો હતો, ત્યારબાદ નવજોત સિંહ સિદ્ધુ સીએમ પદની રેસમાં હતા, પરંતુ પાર્ટીએ મુખ્યમંત્રી પદ ચરણજીત સિંહ ચન્નીને આપી દીધું. પરંતુ 6 મહિના પછી યોજાયેલી ચૂંટણીમાં સિદ્ધુ અને ચન્ની બંને ચૂંટણી હારી ગયા અને રાજ્યમાં આમ આદમી પાર્ટીને જબરદસ્ત જીત મળી. અમરિંદ સિંહ કોંગ્રેસ છોડીને ભાજપમાં જોડાયા હતા. ચૂંટણીમાં કોંગ્રેસની હાલત એવી હતી કે તે માત્ર 18 બેઠકો પર જ ઘટી ગઈ હતી.

આસામ

આસામમાં પણ કોંગ્રેસને મુખ્યમંત્રી પદ માટે મોટી નિષ્ફળતાનો સામનો કરવો પડ્યો હતો. અહીં તરુણ ગોગોઈ અને હિમંતા બિસ્વા સરમા વચ્ચેના વિવાદને પાર્ટી સંભાળી શકી નહીં અને રાજ્યની સત્તા હાથમાંથી નીકળી ગઈ. પાર્ટીએ હિમંતા બિસ્વા સરમાને સાઇડલાઇન કરી દીધા, જેના પરિણામે હિમંત કોંગ્રેસ છોડીને ભાજપમાં જોડાયા. તેમણે આ સમયે કહ્યું હતું કે રાહુલ ગાંધી તેમના કૂતરા પર વધુ ધ્યાન આપે છે. તે પછી હિમંતા ભાજપમાં જોડાયા અને એક શક્તિશાળી નેતા તરીકે ઉભરી આવ્યા, હાલમાં તેઓ રાજ્યના મુખ્યમંત્રી છે.

બીજેપી પાસેથી શિખવાની જરૂર

એક તરફ જ્યાં કોંગ્રેસ માટે મુખ્યમંત્રી બદલવાનું મુશ્કેલ બની રહ્યું હતું ત્યાં ભારતીય જનતા પાર્ટી આ કામ ખૂબ જ સરળતાથી કરવામાં સફળ રહી છે. ઉત્તરાખંડમાં પાર્ટીએ બે વખત મુખ્યમંત્રીઓ બદલ્યા, ગુજરાતમાં માત્ર મુખ્યમંત્રી જ નહીં પરંતુ સમગ્ર મંત્રીમંડળ બદલાઈ ગયા પરંતુ કોઈપણ પ્રકારનો બળવો થયો નથી. આવી સ્થિતિમાં, ભારતીય જનતા પાર્ટી ચોક્કસપણે કોંગ્રેસ માટે એક મોટો પાઠ છે, જ્યાંથી તેણે શીખવું જોઈએ.

English summary

What has been the history of Congress changing the Chief Minister