ભારતની વિરૂદ્ધ અમેરિકાએ લીધુ મોટુ પગલુ, આ તેલ કંપની પર લગાવ્યો પ્રતિબંધ

ભારતીય વિદેશ મંત્રી એસ. જયશંકરનો 10 દિવસનો મેરેથોન યુએસ પ્રવાસ પૂરો થયો છે. જયશંકરના પરત ફરતાંની સાથે જ અમેરિકાએ ભારત વિરુદ્ધ પ્રથમ મોટી કાર્યવાહી કરી છે. અમેરિકાએ એક ભારતીય તેલ કંપની પર પ્રતિબંધો લગાવ્યા છે. ધ પ્રિન્ટના અહેવાલ મુજબ, તેલ કંપનીએ શુક્રવારે કહ્યું કે તે ઈરાન સાથે તેલનો વેપાર કરશે તે પછી યુએસએ મુંબઈ સ્થિત કંપની તિબાલાજી પેટ્રોકેમ પ્રાઈવેટ લિમિટેડ પર પ્રતિબંધોની જાહેરાત કરી છે. યુએસ સ્ટેટ સેક્રેટરી એન્ટોની બ્લિંકને ચેતવણી આપી છે કે, યુએસ ઝડપથી આવી શિક્ષાત્મક કાર્યવાહી વધારશે, એટલે કે આગામી દિવસોમાં ઘણી વધુ ભારતીય કંપનીઓ સામે પ્રતિબંધોની જાહેરાત કરવામાં આવી શકે છે.

અમેરિકાની પ્રથમ મોટી કાર્યવાહી

અમેરિકાની કાર્યવાહી ભારતીય કંપની સામે આ પ્રકારની પ્રથમ કાર્યવાહી છે. વિદેશ મંત્રી એસ જયશંકરની યુએસ મુલાકાતના અંત પછી તરત જ આવી છે. ભારતના વિદેશ મંત્રીને અમેરિકાને બતાવેલો અરીસો ગમ્યો નથી. ભારતીય વિદેશ મંત્રીએ ઇરાન અને વેનેઝુએલામાંથી તેલની આયાતને મંજૂરી ન આપવા અંગેની યુએસ મુલાકાત દરમિયાન બિડેન વહીવટીતંત્રને ફરિયાદ કરી હતી અને જયશંકરે સ્પષ્ટપણે કહ્યું હતું કે તેલના ઊંચા ભાવ 'ભારતની કમર તોડી રહ્યા છે'. તમને જણાવી દઈએ કે ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ પ્રશાસને વર્ષ 2019માં ઈરાન વિરુદ્ધ કડક પ્રતિબંધોની જાહેરાત કરી હતી અને ત્યારથી ભારતને ઈરાન પાસેથી તેલ ખરીદવાનું બંધ કરવાની ફરજ પડી હતી. અમેરિકાના પ્રતિબંધો પહેલા ભારત ચીન પછી ઈરાનના તેલનો બીજો સૌથી મોટો ખરીદદાર હતો.

ભારત સરકાર આપી રહી છે ધ્યાન

સુત્રોના જણાવ્યા અનુસાર ભારત સરકાર તિબાલાજી પેટ્રોકેમ પ્રાઈવેટ લિમિટેડ કંપની પર લાદવામાં આવેલા પરતિબંધોને લઈને સતર્ક છે. ભારત સરકાર આ મામલાની તપાસ કરી રહી છે. તિબાલાજી પેટ્રોકેમિકલ્સ પ્રાઈવેટ લિમિટેડ એક કોમર્શિયલ એન્ટિટી છે. આ કંપની પર ગૌણ પ્રતિબંધો લાદવામાં આવ્યા છે. આ કંપનીની સ્થાપના 2018માં થઈ હતી. અહેવાલ મુજબ, આ કંપનીએ ઈરાની ટ્રિલિયન્સ પેટ્રોકેમિકલ કંપની લિમિટેડ પાસેથી લાખો યુએસ ડોલરના તેલ અને પેટ્રોકેમિકલ ઉત્પાદનોની ખરીદી કરી છે. યુએસ ટ્રેઝરી ડિપાર્ટમેન્ટે ભારતીય કંપની પર લાદવામાં આવેલા પ્રતિબંધો પછી કહ્યું છે કે, "ભારત સ્થિત પેટ્રોકેમિકલ કંપની તિબાલાજી પેટ્રોકેમ પ્રાઈવેટ લિમિટેડે ઈરાની ટ્રિલિયન્સ પેટ્રોકેમિકલ પાસેથી કરોડો ડોલરનું તેલ ખરીદ્યું હતું અને તેને ચીન મોકલ્યું હતું." ભારતીય કંપની સિવાય અમેરિકાએ સાત વધુ કંપનીઓ પર પણ પ્રતિબંધ લગાવ્યો છે, જે સંયુક્ત આરબ અમીરાત, હોંગકોંગ અને ચીનની છે.

વધુ તેજ થશે કાર્યવાહી

યુએસ સ્ટેટ સેક્રેટરી એન્ટની બ્લિંકને કહ્યું છેકે ઈરાન તેના પરમાણુ કાર્યક્રમને ઝડપથી આગળ વધારી રહ્યું છે અને તે JCPOAનું ઉલ્લંઘન કરી રહ્યું છે. તેથી અમે ઈરાની તેલ વેપાર પર પ્રતિબંધોને વધુ વેગ આપીશું.' અમેરિકી પ્રતિબંધોને લઈને ભારત સરકાર તરફથી કોઈ સત્તાવાર નિવેદન આવ્યું નથી, પરંતુ નિષ્ણાતોનું કહેવું છે કે અમેરિકી પ્રતિબંધો ચિંતાજનક છે અને પ્રતિબંધોનો સમય પણ યોગ્ય નથી, કારણ કે ભારતીય વિદેશ પ્રધાન તેમનો પ્રવાસ પૂરો કરી પરત ફરી રહ્યા છે. તેમણે યુએસ સ્ટેટ સેક્રેટરી એન્ટની બ્લિંકન અને યુએસ ડિફેન્સ સેક્રેટરી લોયડ ઓસ્ટિન સહિત અનેક વરિષ્ઠ અમેરિકી અધિકારીઓ સાથે મુલાકાત કરી હતી. એસ જયશંકર યુએસ NSA જેક સુલિવાન અને વાણિજ્ય મંત્રી જીએમ રેમોન્ડોને પણ મળ્યા હતા.

ભારતનુ ફરી ઇરાન તરફ ફોકસ

ભારતે ફરી એકવાર ઈરાન પર ધ્યાન આપવાનું શરૂ કર્યું છે અને ભારતે સ્થાનિક બજારમાં તેલની કિંમતોનો ઉલ્લેખ કરીને અમેરિકાને ઈરાની તેલ પરના પ્રતિબંધો હટાવવા માટે વારંવાર કહ્યું છે. ભારત સરકારે INSTC એટલે કે આંતરરાષ્ટ્રીય ઉત્તર દક્ષિણ કોરિડોર પર પણ ઘણું ધ્યાન આપ્યું છે, જે રશિયાને ઈરાનના ચાબહાર પોર્ટ સાથે જોડે છે, જેનું નિર્માણ ભારત દ્વારા કરવામાં આવ્યું છે. પીએમ મોદીએ આ મહિને ઉઝબેકિસ્તાનના સમરકંદમાં ઈરાનના રાષ્ટ્રપતિ ઈબ્રાહિમ રાયસી સાથે દ્વિપક્ષીય બેઠક કરી હતી, જેમાં ઈરાને ફરી એકવાર ભારતને તેલ ખરીદવાની વિનંતી કરી છે. એવા અહેવાલ છે કે ઈરાને ભારતને 30 ટકાના ડિસ્કાઉન્ટ પર તેલ વેચવાનો પ્રસ્તાવ મૂક્યો છે અને ભારત અને ઈરાને આ ઓફર પર નિર્ણય લેવા માટે 90 દિવસનો સમય આપ્યો છે. પીએમ મોદી અને ઈરાનના રાષ્ટ્રપતિએ પણ કનેક્ટિવિટી લિંક પર ભાર મૂક્યો હતો, જેનો હેતુ વેપારને સરળ અને સરળ બનાવવાનો છે.

તિબાલાજી પેટ્રોકેમિકલ્સ પર અસર

ROC ફાઇલિંગ અનુસાર તિબાલાજી પેટ્રોકેમ પ્રાઇવેટ લિમિટેડનું માર્ચ 2021 સુધીમાં ટર્નઓવર રૂ. 597.26 કરોડ હતું. વર્ષ 2018માં જ્યારે કંપનીની સ્થાપના કરવામાં આવી ત્યારે તે સમયે કંપનીનું નામ Tiba પેટ્રોકેમિકલ હતું, પરંતુ માર્ચ 2020માં કંપનીએ તેનું નામ બદલીને તિબાલાજી પેટ્રોકેમ પ્રા.લિ. લિ.એ કર્યું છે. આ ઉપરાંત કંપનીએ આ વર્ષે જાન્યુઆરીમાં જાહેરાત કરી હતી કે તે કૃષિ ક્ષેત્રમાં પણ વેપાર કરશે. તમને જણાવી દઈએ કે બિડેન પ્રશાસન ઈરાન પરમાણુ કરાર પર ફરીથી વાતચીત કરવા માંગે છે. તેથી, બિડેનના વિદેશ પ્રધાન, બ્લિંકને જણાવ્યું હતું કે ઈરાનના તેલ અને પેટ્રોકેમિકલ નિકાસને ગંભીરપણે પ્રતિબંધિત કરવાના ઉદ્દેશ્ય સાથે" અમલીકરણ નિયમિત ધોરણે ચાલુ રહેશે. જો કોઈ યુએસ પ્રતિબંધો ટાળવા માંગે છે, તો તેણે આ ગેરકાયદેસર વેચાણ અને વ્યવહારોની સુવિધામાં સામેલ કોઈપણ સાથેનો વેપાર તરત જ બંધ કરવો જોઈએ.

English summary

America has taken a big step against India, Imposed Sanctions On Indian Company