ડિપ્રેશનના લક્ષણથી વધી શકે છે સ્ટ્રોકનો ખતરો- સ્ટડી

વૈજ્ઞાનિકોએ એક નવું સંશોધન કર્યું છે કે ડિપ્રેશનથી પીડાતા લોકોને સ્ટ્રોકનું જોખમ વધી જાય છે. ડિપ્રેશનના વધુ લક્ષણો, સ્ટ્રોકનું જોખમ વધારે હોઈ શકે છે.

ડિપ્રેશન ભવિષ્યના સ્ટ્રોકની નિશાની પણ હોઈ શકે છે. ડિપ્રેશનના લક્ષણો જેટલા વધુ, સ્ટ્રોકનું જોખમ વધારે છે. આયર્લેન્ડમાં થયેલા એક રિસર્ચમાં આ વાત સામે આવી છે. સંશોધનમાં જાણવા મળ્યું છે કે જે લોકો કોઈક પ્રકારના ડિપ્રેશનથી પીડાય છે તેઓમાં ડિપ્રેશનના કોઈ લક્ષણો ન હોય તેવા લોકો કરતાં સ્ટ્રોકનું જોખમ ઓછું હોય છે. આ સંશોધન સમગ્ર વિશ્વમાં તમામ વય જૂથો અને વસ્તીના લોકો પર આધારિત છે. વૈજ્ઞાનિકોએ આશા વ્યક્ત કરી છે કે હવે જો કોઈ ડૉક્ટર કોઈના ડિપ્રેશનની સારવાર કરી રહ્યા છે, તો તેમણે પણ તેમની સારવાર સ્ટ્રોકથી બચવાના ઉપાયો પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવું જોઈએ.

સ્ટ્રોકનો ડિપ્રેશન સાથે સબંધ

ડિપ્રેશન અથવા ડિપ્રેશનથી પીડાતા લોકોને સ્ટ્રોક થવાનું જોખમ વધી જાય છે. એક નવા સંશોધનમાં આ માહિતી સામે આવી છે. સંશોધકોએ એ પણ શોધી કાઢ્યું છે કે આવા લોકોને સ્ટ્રોકની અસરોમાંથી પુનઃપ્રાપ્ત થવું વધુ મુશ્કેલ હોઈ શકે છે. આ સંશોધનના લેખક, આયર્લેન્ડની યુનિવર્સિટી ઓફ ગેલવેના રોબર્ટ પી મર્ફીએ જણાવ્યું હતું કે, 'ડિપ્રેશન સમગ્ર વિશ્વમાં લોકોને અસર કરી રહ્યું છે અને વ્યક્તિના જીવન પર ભારે અસર કરી શકે છે.' "અમારું સંશોધન ડિપ્રેશનનું વ્યાપક ચિત્ર પૂરું પાડે છે, સ્ટ્રોકના જોખમ સાથે તેનું જોડાણ, સહભાગીઓના લક્ષણો, જીવન પસંદગીઓ અને એન્ટીડિપ્રેસન્ટના ઉપયોગ સહિતના પરિબળોની શ્રેણીને ધ્યાનમાં રાખીને તેમનો સબંધ બતાવ્યો છે."

32 દેશોના લોકો પર કરાયુ સંશોધન

મર્ફીના જણાવ્યા અનુસાર, 'અમારા પરિણામો દર્શાવે છે કે ડિપ્રેશનના લક્ષણો સ્ટ્રોકના વધતા જોખમ સાથે સંકળાયેલા હતા અને તે જોખમ વય જૂથો અને સમગ્ર વિશ્વમાં સમાન હતું.' આ સંશોધનનું પરિણામ ન્યુરોલોજી જર્નલમાં પ્રકાશિત થયું છે. સંશોધનમાં ઇન્ટરસ્ટ્રોક સ્ટડીમાંથી 26,877 પુખ્તોનો સમાવેશ કરવામાં આવ્યો હતો. તેમાં યુરોપ, એશિયા, ઉત્તર અને દક્ષિણ અમેરિકા, મધ્ય પૂર્વ અને આફ્રિકાના 32 દેશોના લોકો સામેલ હતા. ન્યુરોલોજી અનુસાર, ઇન્ટરસ્ટ્રોક સ્ટડી એ આંતરરાષ્ટ્રીય, બહુ-કેન્દ્રિત કેસ-કંટ્રોલ અભ્યાસ છે, જે જીવલેણ સ્ટ્રોક સાથે સંકળાયેલા જોખમી પરિબળો પરનું સૌથી મોટું આંતરરાષ્ટ્રીય સંશોધન છે.

ડિપ્રેશનના દર્દીઓમાં સ્ટ્રોકનો ખતરો

સંશોધનમાં જાણવા મળ્યું છે કે જે સહભાગીઓને સ્ટ્રોક થયો હતો તેમાંથી 18 ટકા લોકોમાં ડિપ્રેશનના લક્ષણો હતા. જ્યારે 14 ટકા લોકોને સ્ટ્રોક થયો ન હતો. સંશોધનમાં જાણવા મળ્યું છે કે વય, લિંગ, શિક્ષણ, શારીરિક પ્રવૃત્તિ અને જીવનશૈલીના અન્ય પરિબળોને ધ્યાનમાં લીધા પછી, સ્ટ્રોક પહેલાં ડિપ્રેશનના લક્ષણો ધરાવતા લોકોમાં સ્ટ્રોકનું જોખમ 46 ટકા વધારે હતું, જે લોકોમાં ડિપ્રેશનના કોઈ લક્ષણો નહોતા.

ડિપ્રેશનના વધારે ખતરા તો સ્ટ્રોકનો વધુ ખતરો- રિપોર્ટ

સંશોધનમાં એ પણ જાણવા મળ્યું છે કે જે સહભાગીઓમાં ડિપ્રેશનના વધુ લક્ષણો હતા તેમને સ્ટ્રોકનું જોખમ વધારે હતું. જે સહભાગીઓ હતાશાના પાંચ કે તેથી વધુ લક્ષણો ધરાવતા હતા તેઓને ડિપ્રેશનના કોઈ લક્ષણો ન હતા તેની સરખામણીમાં સ્ટ્રોકનું જોખમ 54 ટકા વધારે હતું. સંશોધન દર્શાવે છે કે જે લોકોમાં ડિપ્રેશનના ત્રણથી ચાર લક્ષણો હતા તેમને સ્ટ્રોકનું જોખમ 58 ટકા વધારે હતું અને એક કે બે લક્ષણો ધરાવતા લોકોને સ્ટ્રોકનું જોખમ 35 ટકા વધારે હતું.

ડિપ્રેશનના દર્દીઓમાં વધારે ઘાતક સ્ટ્રોક નહી

આ સંશોધનના ઘણા ચોંકાવનારા પરિણામો પણ જોવા મળ્યા છે. ઉદાહરણ તરીકે, વૈજ્ઞાનિકોએ શોધી કાઢ્યું છે કે ડિપ્રેશનના લક્ષણો ધરાવતા લોકોમાં જીવલેણ સ્ટ્રોક થવાની શક્યતા વધુ નથી. પરંતુ, તે જ સમયે, તેઓને ડિપ્રેસિવ લક્ષણો ન હોય તેવા લોકો કરતાં પુનઃપ્રાપ્તિના એક મહિના પછી વધુ સમસ્યાઓ થવાની સંભાવના હતી. મર્ફી કહે છે કે 'આ સંશોધનમાં અમને વધુ નક્કર માહિતી મળી છે કે ડિપ્રેશનના લક્ષણો સ્ટ્રોકનું કારણ કેવી રીતે બની શકે છે.' 'અમારા પરિણામો સૂચવે છે કે ડિપ્રેશનના લક્ષણો માનસિક સ્વાસ્થ્યને અસર કરી શકે છે, પરંતુ સ્ટ્રોકનું જોખમ પણ વધારી શકે છે.'

વૈજ્ઞાનિકોએ ડોક્ટરોને આપી ખાસ સલાહ

મર્ફી કહે છે કે "તબીબોએ ડિપ્રેશનના લક્ષણો પર ધ્યાન આપવું જોઈએ અને સ્ટ્રોક નિવારણ પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવા માટે આ માહિતીનો ઉપયોગ કરવો જોઈએ." 26,877 સહભાગીઓમાંથી, 13,000 થી વધુને સ્ટ્રોક થયો હતો. આ સંશોધન 13,000 થી વધુ લોકોના અહેવાલો સાથે મેળ ખાતું હતું જેમને સ્ટ્રોક થયો ન હતો, પરંતુ તેઓ સમાન વય, લિંગ, વંશીય અથવા વંશીય ઓળખ ધરાવતા હતા. સંશોધન મુજબ, સહભાગીઓને પૂછવામાં આવ્યું હતું કે શું તેઓ છેલ્લા 12 મહિનામાં સતત બે અથવા વધુ અઠવાડિયા માટે ઉદાસી, નિરાશાજનક અથવા હતાશ અનુભવે છે. (ઇનપુટ PTI) (તસવીરો- સૂચક)

English summary

Depression symptoms may increase risk of stroke - study