દુનિયાના ઘણા દેશોમાં લાગુ છે અગ્નિપથ યોજના, જાણો કયા દેશમાં છે શું નિયમ?

સરકારે દાયકાઓ જૂની સંરક્ષણ ભરતી પ્રક્રિયામાં સુધારો કરીને આર્મી, નેવી અને એરફોર્સમાં સૈનિકોની ભરતી માટે 'અગ્નિપથ' યોજનાની જાહેરાત કરી છે. આ અંતર્ગત સૈનિકોની ભરતી ચાર વર્ષના ટૂંકા ગાળા માટે કરારના આધારે કરવામાં આવશે. આ યોજના મુજબ આ વર્ષે ત્રણેય સેવાઓમાં લગભગ 46,000 જવાનોની ભરતી કરવામાં આવશે. પસંદગી માટે યોગ્યતાની ઉંમર સાડા 17 વર્ષથી 21 વર્ષની વચ્ચે હશે અને તેને અગ્નિવીર તરીકે નામ આપવામાં આવશે.

ટૂર ઓફ ડ્યુટીથી સરખામણી

આવી સ્થિતિમાં 'અગ્નિપથ યોજના'ની સરખામણી 'ટૂર ઑફ ડ્યુટી' સાથે કરવામાં આવી રહી છે. દુનિયામાં ઘણા એવા દેશ છે, જ્યાં લોકોને સૈન્ય માટે એક નિશ્ચિત સમય માટે કામ કરવું પડે છે. હવે આપણે જાણીશું કે 'ટૂર ઓફ ડ્યુટી' શું છે? કયા દેશોમાં યુવાનોને લશ્કરી સેવા આપવી ફરજિયાત છે.

ટુર ઓફ ડ્યુટી શું છે?

બ્રિટનમાં પાયલટની અછત હતી ત્યારે બીજા વિશ્વયુદ્ધ દરમિયાન ટૂર ઑફ ડ્યુટી શરૂ થઈ હતી. આ પછી બ્રિટિશ સરકારે ચોક્કસ સમયગાળા માટે એરફોર્સમાં યુવાનોની ભરતી કરવાનું શરૂ કર્યું. તે સમયે જોબ માટે એવી શરત રાખવામાં આવી હતી કે દરેક પાયલોટે બે વર્ષમાં ઓછામાં ઓછા 200 કલાક ઉડાન ભરવાની રહેશે. આ યોજના ખૂબ જ સફળ રહી. તેની સફળતા જોઈને બીજા ઘણા દેશોએ પણ ટૂર ઑફ ડ્યુટી અપનાવી. આ યોજનાનો ઉદ્દેશ્ય વધુમાં વધુ યુવાનોને સેનાની તાલીમ આપવાનો છે જેથી તેઓ જરૂર પડ્યે દેશની સેવા કરી શકે.

30થી વધુ દેશોમાં લાગુ

ટૂર ઑફ ડ્યુટી વિશ્વના 30 થી વધુ દેશોમાં કોઈને કોઈ સ્વરૂપે લાગુ પડે છે. આ અમુક મહિનાઓથી લઈને થોડા વર્ષો સુધી હોઈ શકે છે. તે જ સમયે, ઓછામાં ઓછા 10 દેશો એવા છે જ્યાં સ્ત્રી અને પુરૂષ બંનેને સેનામાં ફરજિયાત રીતે સેવા આપવી પડે છે. આ દેશોમાં ચીન, ઈઝરાયેલ, યુક્રેન, નોર્વે, સ્વીડન, મોરોક્કો, ઉત્તર કોરિયા, કેપ વર્ડે, જાડ, ઈરીટ્રિયા જેવા દેશોનો સમાવેશ થાય છે.

ઇઝરાયલ

ઇઝરાયેલમાં સ્ત્રી અને પુરૂષો બંને માટે લશ્કરી સેવા ફરજિયાત છે. ઈઝરાયેલના સંરક્ષણ દળમાં પુરુષો 3 વર્ષ અને મહિલાઓ લગભગ 2 વર્ષ સુધી સેવા આપે છે. કેટલાક સૈનિકોને અલગ-અલગ જવાબદારીઓ હેઠળ એક વધારાનો મહિનો સેવા પણ આપવી પડી શકે છે. આ દેશ અને વિદેશમાં રહેતા ઇઝરાયેલના તમામ નાગરિકોને લાગુ પડે છે. તબીબી આધાર પર જ સેના છોડવાની મંજૂરી આપી શકાય છે.

બ્રાઝિલ

બ્રાઝિલમાં 18 વર્ષથી વધુ ઉંમરના કોઈપણ માટે લશ્કરી સેવા આવશ્યક છે. આ 1 વર્ષ માટે થાય છે. તે 18 વર્ષની ઉંમરે પહોંચતાની સાથે જ દરેક પુરૂષ નાગરિકને લાગુ પડે છે. લોકોને સ્વાસ્થ્યના કારણોના આધારે જ છૂટ મળી શકે છે. જો તમે યુનિવર્સિટીમાં અભ્યાસ કરી રહ્યાં હોવ, તો સેવા મુલતવી રાખી શકાય છે પરંતુ તેને રદ કરી શકાતી નથી.

રશિયા

રશિયામાં 18 થી 27 વર્ષની વયના યુવાનો માટે ફરજિયાત લશ્કરી સેવા જરૂરી છે. અગાઉ, યુવાનોને અહીં ફરજિયાત લશ્કરી સેવા માટે 2 વર્ષનો સમય આપવો પડતો હતો, પરંતુ 2008 થી તે ઘટાડીને માત્ર 12 મહિના કરવામાં આવ્યો છે. ડોકટરો, શિક્ષકો જેવી જગ્યાઓ પર નિયુક્ત કરાયેલા લોકો માટે તેમાં છૂટછાટ આપવામાં આવી છે. તે જ સમયે, જે પુરુષોને 3 વર્ષ કે તેથી ઓછા બાળકો છે તેમને પણ આમાંથી મુક્તિ આપવામાં આવી છે.

બર્મુડા

બર્મુડામાં સરકાર સૈન્યમાં પુરુષોની ભરતી કરવા માટે લોટરી ચલાવે છે. જેમાં 18 થી 32 વર્ષના પુરુષોની ભરતી કરવામાં આવી છે. આ લોટરીમાં જેમના નામ દેખાય છે તેઓએ બર્મુડા રેજિમેન્ટમાં ફરજિયાતપણે 38 મહિના સેવા આપવી પડશે.

દક્ષિણ કોરીયા

દક્ષિણ કોરિયામાં તમામ સક્ષમ શરીરવાળા પુરુષોએ આર્મીમાં 21 મહિના, નેવીમાં 23 મહિના અને એરફોર્સમાં 24 મહિના સેવા આપવી પડે છે. પોલીસ ફોર્સ, કોસ્ટગાર્ડ, ફાયર સર્વિસ સહિત અનેક સરકારી વિભાગોમાં કામ કરવાનો વિકલ્પ પણ છે. દક્ષિણ કોરિયામાં મોટાભાગના વર્ષોથી ફરજિયાત લશ્કરી સેવા છે. પુરૂષો માટે લગભગ 11 વર્ષ અને મહિલાઓ માટે લગભગ 7 વર્ષ સેવા આપવાનો નિયમ છે.

સીરીયા

સીરિયામાં તમામ પુરુષો માટે લશ્કરી સેવા ફરજિયાત છે. માર્ચ 2011 માં, ફરજિયાત લશ્કરી સેવા 21 મહિનાથી ઘટાડીને 18 મહિના કરવામાં આવી હતી. અહીં નિયમો એટલા કડક છે કે જે લોકો લશ્કરી સેવાઓને મુલતવી રાખે છે તેઓ તેમની નોકરી પણ ગુમાવી શકે છે. સેવા આપીને ભાગી છૂટનાર માટે જેલની જોગવાઈ છે. મહિલાઓ માટે એવું નથી, તેઓ સ્વયંસેવક સેવા આપી શકે છે.

સ્વિટ્જરલેન્ડ

સ્વિત્ઝર્લેન્ડમાં ફરજિયાત લશ્કરી સેવા અમલમાં છે. અહીં તમામ સ્વસ્થ પુરુષોએ પુખ્ત થતાંની સાથે જ સૈન્યમાં જોડાવું પડે છે. મહિલાઓ પોતે ઇચ્છે તો સેનામાં જોડાઇ શકે છે, અન્યથા તેમના માટે તે જરૂરી નથી. આ સેવા લગભગ 21 અઠવાડિયા માટે છે. આ પછી તેને જરૂરી તાલીમ અનુસાર વધારી શકાય છે. સામાન્ય રીતે તે 6 ટ્રેનિંગ પીરિયડ હોય છે. દરેક તાલીમ 19 દિવસની છે.

સિંગાપુર

સિંગાપોરમાં લશ્કરી સેવા ફરજિયાત છે. દરેક માણસે 18 વર્ષની ઉંમરે સિંગાપોર આર્મ્ડ ફોર્સમાં જોડાવું જરૂરી છે. આ સિવાય તે સિંગાપોર સિવિલ ડિફેન્સ ફોર્સ અથવા સિંગાપોર પોલીસ ફોર્સમાં જોડાઈ શકે છે. આ નિયમનું ઉલ્લંઘન કરનારને 10 હજાર સિંગાપોરિયન ડોલરનો દંડ, ત્રણ વર્ષની જેલ અથવા બંને થઈ શકે છે.

ચીન

ચીનમાં નાગરિકો માટે લશ્કરી સેવા કરવી તકનીકી રીતે ફરજિયાત છે, પરંતુ દેશમાં ફરજિયાત લશ્કરી સેવા 1949 થી લાગુ કરવામાં આવી નથી, કારણ કે સેનાને લાગે છે કે લોકો સ્વેચ્છાએ આવે છે.

થાઇલેન્ડ

થાઇલેન્ડમાં ફરજિયાત લશ્કરી સેવા 1905 થી અમલમાં છે. તમામ પુરુષોએ સેનામાં ભરતી થવી જરૂરી છે. પુરુષોએ 21 વર્ષની ઉંમરે પહોંચતા જ સેનામાં ભરતી થવું પડે છે.

તુર્કી

તુર્કીમાં પણ 20 થી 41 વર્ષની વયના તમામ પુરુષોએ તુર્કીની સેનામાં જોડાવું પડશે. જેઓ ઉચ્ચ શિક્ષણ અથવા વ્યવસાયિક તાલીમ લઈ રહ્યા છે તેઓ તેમની લશ્કરી તાલીમ થોડા દિવસો માટે ટાળી શકે છે.

નોર્વે

નોર્વેમાં 19થી 44 વર્ષની વયના નાગરિકોને દેશની સેવા કરવા માટે ફરજિયાતપણે લશ્કરમાં ભરતી કરવામાં આવે છે.

English summary

The Agneepath scheme is applicable in many countries of the world