...ને આ શહેર બની જાય છે લાલ રંગના વસ્ત્રોનો સાગર

Published: Friday, December 6, 2013, 17:24 [IST]

પાટલિપુત્ર એટલે આધુનિક સમયનું પટણા, ભારતનું એક પ્રાચન શહેર હતું અને આજે બિહારની વ્યસ્ત રાજધાની છે. પાટલિપુત્ર ઐતિહાસિક ગૌરવ અને રાજનીતિક ભાગ્યના સદીઓથી પરિણતિ રહ્યું છે. આ શહેરના દુનિયાના સૌથી જૂના શહેરોમાનું એક હોવાનું ગૌરવ પ્રાપ્ત છે અને ઇતિહાસમાં હંમેશા તે તેની ગૌરવશાળી ઉપસ્થિતિ રહી છે. પાટલિપુત્ર પવિત્ર ગંગા નદીના દક્ષિણ તટ પાસે સ્થિત છે.

બૌદ્ધ તીર્થયાત્રી અને વિશ્વ ભરના પ્રવાસી પર્યટક બોધગયામાં એકત્રિત હોય છે, જ્યાં બોધી વૃક્ષની નીચે ગૌતમ બુદ્ધને જ્ઞાન પ્રાપ્ત થયું હતું. આ વાસ્તવિક વૃક્ષની ઝડો આજે પણ ત્યાં સ્થિરતા સાથે ઉપસ્થિત છે અને તેના તીર્થયાત્રી ત્યાં ધ્યાન લગાવી શકે છે. ઓક્ટોબરથી માર્ચ મહિના દરમિયાન આ આખો વિસ્તાર ત્યારે લાલ રંગના વસ્ત્રોનો સાગર બની જાય છે, જ્યારે તીર્થયાત્રી આ શાંત સ્થળ પર પ્રાર્થના કરવા આવે છે. સ્વયં દલાઇલામા પણ બોધગયામાં અમુક સમય વિતાવે છે.

ડૂંગેશ્વરી ગુફા મંદિર બોધગયાથી 12 કિમી દૂર છે અને બૌદ્ધ તથા હિન્દુઓના શ્રદ્ધેય તીર્થસ્થળ હોવા ઉપરાંત આ કારીગરીનું અનોખું ઉદાહરણ છે. અનેક વિદેશી યાત્રીઓ આ શહેરમાં આવવાથી શહેર જ્ઞાન અને કળા શીખવા માટે એક સારું સ્થળ છે. આજાદશત્રુથી બ્રિટિશ સામ્રાજ્ય સુધીના શાસકોએ શહેરની સામરિક સ્થિતિના માધ્યમથી પોતાની ઉપસ્થિતિ નોંધાવવાનો પ્રયાસ કર્યો હતો. પટણામાં કેટલાક આકર્ષક પ્રવાસન સ્થળો છે, જેમાં રાજગીરનું બૌદ્ધ સ્થળ, વૈષાલી અને કેસરિયા, બોધી વૃક્ષ, ગાંધી સેતુ, ગોલઘર અને તખ્ત શ્રી પટના સાહિબ.

આ પહેલા પટણા લોનના રૂપમાં જાણીતું ગાંધી મેદાન પટણાની વચોવચ સ્થિત છે. તેનુ રાજકિય અને વ્યવાસાયિક મહત્વ ઘણુ વધારે છે અને તેની ચારેકોર પ્રમુખ કેન્દ્ર સ્થિત છે. સદીઓથી સમૃદ્ધ વિરાસત અને બૌદ્ધિક વંષના પરિણામ સ્વરૂપ પટણા શહેરમાં ઘણું બધું છે. આ શહેરના રૂપમાં પટણા અનેક ધર્મો જેમ કે, હિન્દુ, બૌદ્ધ, જૈન અને ઇસ્લામના ષિક્ષણોની મહિમાથી પરિપૂર્ણ છે, જે ઉંડું અને ભાવપૂર્ણ ચરિત્ર પ્રદાન કરે છે. પટણામાં પારંપરિક આર્દ્ર અને ઉપ ઉષ્ણકટિબંધિય જળવાયુ છે, તથા ગરમીની ઋતુમાં તાપમાન વધી જાય છે.

આ શહેરમાં ભારે ગરમી અને કકડતી ઠંડી હોય છે અને અહીં આવવાનો સૌથી શ્રેષ્ઠ સમય ઓક્ટોબરથી માર્ચ વચ્ચેનો હોય છે. પટણા મિથિલા પેન્ટિંગ માટે જાણીતુ છે, જેને મધુબની પેન્ટિંગ પણ કહેવામાં આવે છે, જે મૂળરૂપથી લાકડાના કોલસા, મસાલા અને અન્ય શાકભાજીના રંગોના રૂપમાં ઉપયોગ કરીને મહિલાઓ દ્વારા બનાવવામાં આવેલી એક લોકકળા છે. તો ચાલો તસવીરો થકી જોઇએ પટણાને.