Chanakya Niti: ઘરમાં જ સ્વર્ગ સમાન સુખ ક્યારે હોય

Chanakya Niti: ઘરમાં સ્વર્ગ જેવું સુખ ક્યારે આવે છે, જો વ્યક્તિ પોતાની પાસે જે કંઈ છે તેનાથી સંતુષ્ટ હોય તો સ્વર્ગ જેવું સુખ અહીં જ છે.

यस्य पुत्रो वशीभूतो भार्या छन्दानुगामिनी । विभवे यस्य संतुष्टस्तस्य स्वर्ग इहैव हि ।।

અર્થ- સ્વર્ગ અહીં એવા પુરૂષ માટે છે જેનો પુત્ર તેના નિયંત્રણમાં છે, જેની પત્ની સાચા રસ્તે ચાલી રહી છે અને જે પોતાની સંપત્તિ અને સુખ-સુવિધાઓથી સંતુષ્ટ છે.

ઉપરોક્ત શ્લોક દ્વારા આચાર્ય ચાણક્ય પૃથ્વી પરના માણસ માટે સ્વર્ગ જેવું સુખ પ્રાપ્ત કરવાના લક્ષણો સમજાવે છે અને કહે છે કે માણસ માટે તેનું ઘર અને પરિવાર ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ છે. બાળક સારું નીકળે તો માણસનું જીવન સાર્થક થાય, નહીંતર આખું જીવન દુઃખમાં વિતાવાય.

આચાર્ય કહે છે કે પુરુષનો પુત્ર આજ્ઞાકારી હોવો જોઈએ, દરેક રીતે તેનું પાલન કરવું જોઈએ, કોઈ પણ પ્રકારનું ખરાબ વ્યસન ન હોવું જોઈએ, એટલે કે તે દરેક રીતે સારો પુત્ર હોય તો આ સૌથી મોટું સુખ છે.

તેવી જ રીતે, જો કોઈ વ્યક્તિની પત્ની સુલક્ષણા હોય, સારી ગૃહિણી હોય, સારી રીતે ભણેલી હોય, સારી રીતે ઉછેરતી હોય તો આવી વ્યક્તિ માટે એ બીજા સુખની વાત છે.

જો પુત્ર અને પત્ની જ પરિવારને દરેક રીતે સાથે લઈ જતા હોય તો વ્યક્તિ માટે આનાથી મોટી ખુશી શું હોઈ શકે. વ્યક્તિનું ત્રીજું સુખ તેની સંપત્તિ છે.

અન્ય શાસ્ત્રોમાં એવું પણ કહેવામાં આવ્યું છે કે આજ્ઞાકારી પુત્ર, પવિત્ર સ્ત્રી અને મનમાં પૈસાનો લોભ રાખ્યા વિના પોતાના પદથી સંતુષ્ટ રહેનાર પુરુષ પૃથ્વી પર પોતાના માટે સ્વર્ગ બનાવે છે. જ્યારે તેમના બાળકો ખોટી દિશામાં જાય છે, ખોટી સંગતમાં પડી જાય છે અને કુટુંબના સદ્ગુણો અને મહેનતથી કમાયેલી સંપત્તિનો નાશ કરે છે ત્યારે ઘણા મનુષ્યોનું આખું જીવન મુશ્કેલીભર્યું બની જાય છે.

આજકાલ ઘણા પરિવારોમાં જોવા મળી રહ્યું છે કે બાળકો દારૂ અને માદક દ્રવ્યોના વ્યસની બનીને સંચિત સંપત્તિનો નાશ કરી રહ્યા છે. પત્નીઓ પણ ખરાબ ચરિત્રની હોય છે, આવી સ્થિતિમાં માણસ પાસે બધું જ હોવા છતાં તેનું જીવન નર્ક જેવું હોય છે.

English summary

Chanakya Niti: When there is happiness like heaven at home, Read Details here.