તરબૂચ ખરીદતા પહેલાં જાણી લો આ રહસ્ય, નહીં તો થઈ શકે છે મોટું નુકસાન

ઉનાળાની કાળઝાળ ગરમીમાં જ્યારે શરીર અંદરથી બળવા લાગે છે, ત્યારે ઠંડુ અને રસદાર તરબૂચ રાહત આપવા માટે સૌથી વધુ પસંદગીનું ફળ બની જાય છે. આ ફળ લગભગ 90% પાણીથી ભરપૂર છે, જે શરીરને હાઇડ્રેટ રાખવામાં મદદ કરે છે.

આ સાથે તેમાં વિટામિન સી, વિટામિન એ અને શક્તિશાળી એન્ટીઑકિસડન્ટો જોવા મળે છે, જે ત્વચાને ચમકદાર રાખવા ઉપરાંત રોગપ્રતિકારક શક્તિને પણ મજબૂત બનાવે છે. પરંતુ ઉનાળાનો પારો વધતાં તરબૂચની માંગ પણ આસમાને પહોંચવા લાગે છે.

આ સાથે ભેળસેળનું જોખમ પણ વધે છે. તાજેતરમાં, તમિલનાડુના તિરુપુરમાં ખાદ્ય સુરક્ષા વિભાગ દ્વારા કરવામાં આવેલા દરોડામાં, 2,000 કિલોથી વધુ બગડેલા અને ભેળસેળયુક્ત તરબૂચ જપ્ત કરવામાં આવ્યા હતા. આ ફળોનો નાશ કરવામાં આવ્યો હતો અને લોકોને સતર્ક રહેવા અપીલ કરવામાં આવી હતી.

હવે પ્રશ્ન એ ઊભો થાય છે કે તરબૂચમાં ભેળસેળ કેવી રીતે થાય છે અને આપણે તેને કેવી રીતે ઓળખી શકીએ? ઘણીવાર, વેપારીઓ તરબૂચને લાલ અને મીઠા દેખાવા માટે તેમાં કૃત્રિમ રંગો અને હાનિકારક રસાયણો ઉમેરે છે.

આમાં સૌથી લોકપ્રિય નામ એરિથ્રોસિન છે. આ ગુલાબી રંગનું રસાયણ ફૂડ કલરિંગમાં વપરાય છે પરંતુ તેને પાણીમાં ઓગાળીને અથવા તરબૂચના પલ્પને રંગીન બનાવવા માટે ઇન્જેક્ટ કરવામાં આવે છે. આ રસાયણ સ્વાસ્થ્ય માટે ખતરનાક સાબિત થઈ શકે છે.

એટલું જ નહીં, ઘણી વખત કાચા તરબૂચને કૃત્રિમ રીતે પકવવા માટે 'કાર્બાઇડ' જેવા રસાયણોનો ઉપયોગ કરવામાં આવે છે. જો કે આનાથી ફળનો દેખાવ સુધરી શકે છે, પરંતુ તેના પોષણ અને સ્વાદ બંને પર અસર પડે છે. લાંબા સમય સુધી આવા ફળો ખાવાથી શરીર પર ખરાબ અસર પડે છે.

આરોગ્ય નિષ્ણાતોના મતે, આવા ભેળસેળયુક્ત તરબૂચ ખાવાથી ત્વચા પર ફોલ્લીઓ, ખંજવાળ અને એલર્જી થઈ શકે છે. કેટલાક કિસ્સાઓમાં, શ્વાસ લેવામાં પણ તકલીફ થઈ શકે છે. ડાયેટિશિયન અંજલિ પાઠક કહે છે કે આવા તરબૂચ સતત ખાવાથી શરીરમાં ઝેરી તત્વો જમા થવા લાગે છે, જે લીવર અને કિડનીને અસર કરે છે. તેમજ પાચનતંત્ર નબળું પડી શકે છે.

ઘરે તરબૂચમાં ભેળસેળ કેવી રીતે તપાસવી?

• સફેદ રૂમાલ અથવા ટીશ્યુ પેપર લો.
• આ કપડા પર તરબૂચના પલ્પને હળવા હાથે ઘસો.
• જો કપડા પર લાલ કે ગુલાબી રંગના નિશાન દેખાય, તો તરબૂચ ભેળસેળયુક્ત છે.
• જો કોઈ રંગ ન નીકળે તો સમજો કે તરબૂચ કુદરતી છે.
• તરબૂચ ખરીદતી વખતે, આ બાબતોનું ધ્યાન રાખો:
• છાલ વધુ પડતી ચમકતી ન હોવી જોઈએ.
• જો તમને તેના પર સફેદ પાવડર કે ધૂળ દેખાય તો તેને ન લો.
• જો તમે તેને હળવેથી ટેપ કરો છો ત્યારે ગુંજારવનો અવાજ સંભળાય છે, તો તે પાકેલું છે.
• કાપેલા તરબૂચ ટાળો, કારણ કે તે બેક્ટેરિયા અને ગંદકીના સંપર્કમાં આવ્યા છે.
• જો પલ્પ અપવાદરૂપે લાલ દેખાય, તો સાવચેત રહો.

બજારમાં કુદરતી રીતે ઉગાડવામાં આવતા ઓર્ગેનિક તરબૂચ, જે રસાયણમુક્ત છે, તેનો ટ્રેન્ડ વધી રહ્યો છે. ભેળસેળયુક્ત ફળો બાળકો અને વૃદ્ધોને વધુ નુકસાન પહોંચાડી શકે છે; તેથી પરિવાર માટે પસંદગીમાં સાવધાની રાખવી જરૂરી છે. સોશિયલ મીડિયા પર ઘણા વીડિયો વાયરલ થઈ રહ્યા છે, જેમાં તરબૂચમાં ભેળસેળનું સત્ય સામે આવી રહ્યું છે.

ઉનાળામાં હીટ સ્ટ્રોકથી બચવા માટે, દરરોજ એક વાટકી તરબૂચ ખાવું ફાયદાકારક બની શકે છે, જો તે વાસ્તવિક હોય. તરબૂચ નિઃશંકપણે ઉનાળામાં રાહત આપનારું સુપરફ્રૂટ છે, પરંતુ તેની ગુણવત્તા પર સમજદારીપૂર્વક નજર રાખવી એ સ્વસ્થ રહેવાની ચાવી છે.