International Labor Day 2023 : જાણો આંતરરાષ્ટ્રીય મજૂર દિવસનો સંપૂર્ણ ઇતિહાસ અને મહત્વના તથ્યો

International Labor Day 2023 : આંતરરાષ્ટ્રીય મજૂર દિવસ, જેને મોટાભાગના દેશોમાં વર્કર્સ ડે તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે, દર વર્ષે 1 મે ના રોજ ઉજવવામાં આવે છે. આ દિવસ વિશ્વભરના મજૂરોનો ઉત્સવ છે. દિવસની શરૂઆતના મૂળમાં મજૂર સંઘની ચળવળમાં છે, ખાસ કરીને દિવસ દરમિયાન કામના કલાકો 12 માંથી આઠ કલાક કરવાની ચળવળ.

1 મે નો દિવસ લેબર ડે (International Labor Day 2023) તરીકે પ્રખ્યાત છે. આ દિવસ ભારત, ક્યુબા અને ચીન જેવા દેશોમાં તેમજ અન્ય ઘણા દેશોમાં મનાવવામાં આવે છે.

આંતરરાષ્ટ્રીય મજૂર દિવસ અથવા લેબર ડે (International Labor Day 2023)નો સમગ્ર વિશ્વના કામદારો અને મજૂરોને સમર્પિત છે. આ દિવસને આંતરરાષ્ટ્રીય મજૂર દિવસ અથવા વિશ્વ મજૂર દિવસ તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે. આંતરરાષ્ટ્રીય મજૂર દિવસના દિવસે મજૂરો પોતાના હકોની ઉજવણી કરે છે અને તેમને તેમના અધિકારો પ્રત્યે જાગૃત રહેવા માટે પ્રોત્સાહિત કરવામાં આવે છે. 1 મેના રોજ આંતરરાષ્ટ્રીય મજૂર દિવસ ઘણા દેશોમાં જાહેર રજા પણ હોય છે.

આંતરરાષ્ટ્રીય મજૂર દિવસ 2023 ની થીમ શું છે?

(International Labor Day 2023) ઇન્ટરનેશનલ લેબર ઓર્ગેનાઇઝેશને આ દિવસને વર્કપ્લેસ સેફ્ટી અને હેલ્થના મહત્વ વિશે જાગૃતિ લાવવા વાર્ષિક આંતરરાષ્ટ્રીય ઝુંબેશ તરીકે જાહેર કર્યો હતો.

આંતરરાષ્ટ્રીય મજૂર દિવસનો ઇતિહાસ અને મહત્વ

આંતરરાષ્ટ્રીય મજૂર દિવસ (International Labor Day 2023) સમગ્ર વિશ્વના લોકોની સખત મહેનતનું સન્માન કરે છે અને તેમની સિદ્ધિઓની ઉજવણી કરે છે. આંતરરાષ્ટ્રીય મજૂર દિવસની શરૂઆત 19મી સદીમાં યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સમાં મજૂર સંઘની ચળવળમાં થઈ હતી. યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ અને કેનેડામાં શ્રમિક દિવસ સપ્ટેમ્બરના પ્રથમ સોમવારના ઉજવવામાં આવે છે, જેમાં કામદારોને સમાજમાં તેમના યોગદાન આપવા બદલ સન્માનિત કરવામાં આવે છે.

વર્ષ 1889માં યુએસમાં સમાજવાદી જૂથો અને ટ્રેડ યુનિયનોની એક સંસ્થાએ આંતરરાષ્ટ્રીય મજૂર દિવસને કામદારો માટે દિવસ તરીકે નિયુક્ત કર્યો હતો. વર્ષ 1886માં શિકાગોમાં હેમાર્કેટ રમખાણોની યાદમાં હતું, જ્યારે કોઈએ પોલીસ પર બોમ્બ ફેંક્યા બાદ મજૂર વિરોધ રેલી હિંસક બની હતી. તે દિવસે હિંસાના પરિણામે ઓછામાં ઓછા આઠ લોકોના મોત થયા હતા. આરોપીઓની સામે પુરાવાનો અભાવ હોવા છતાં, આઠ કટ્ટરપંથી મજૂર કાર્યકરોને દોષિત ઠેરવવામાં આવ્યા હતા.

યુરોપમાં 1 મે, ઐતિહાસિક રીતે હંમેશા ગ્રામીણ પરંપરાગત ખેડૂતોના તહેવારો સાથે જોડાયેલો છે, પરંતુ પાછળથી આંતરરાષ્ટ્રીય મજૂર દિવસ આધુનિક મજૂર ચળવળ સાથે જોડી દેવામાં આવ્યો હતો.

આંતરરાષ્ટ્રીય મજૂર દિવસની ઉત્પત્તિ

મજૂર દિવસ લાંબા કામકાજના દિવસો અને અઠવાડિયાઓ, ગરીબ પરિસ્થિતિઓ અને બાળ મજૂરી સહિત કામદારોના અધિકારોના ઉલ્લંઘન સામે ભૂતકાળના મજૂર સંઘર્ષોની યાદમાં કરવા માટે આંતરરાષ્ટ્રીય મજૂર દિવસ(International Labor Day 2023)ની ઉજવણી કરવાની શરૂઆત કરવામાં આવી હતી. ઘણા દેશોમાં મેના પ્રથમ દિવસે એટલે કે આંતરરાષ્ટ્રીય મજૂર દિવસ (International Labor Day 2023) સત્તાવાર રજા હોય છે.

ટ્રેડ યુનિયનો અને સમાજવાદી જૂથોએ તેને કામદારોના સમર્થનમાં દિવસ તરીકે નિયુક્ત કર્યા પછી 19મી સદીના અંતમાં 1 મે એ મજૂર ચળવળ સાથે સંકળાયો હતો. મૂળરૂપે, મેનો પહેલો દિવસ પ્રાચીન ઉત્તર ગોળાર્ધમાં વસંત ઉત્સવ તરીકે મનાવવામાં આવતો હતો. યુએસમાં શિકાગોમાં 1886 ના હેમાર્કેટ ઘટનાની યાદમાં આ તારીખને આંતરરાષ્ટ્રીય કામદાર દિવસ (આંતરરાષ્ટ્રીય મજૂર દિવસ) તરીકે પસંદ કરવામાં આવી હતી, જેમાં કામદારોના સમર્થનમાં એક શાંતિપૂર્ણ રેલી પોલીસ સાથે હિંસક અથડામણમાં પરિણમી હતી, જેમાં ઓછામાં ઓછા 38 નાગરિકોના મોત થયા હતા. આ ઘટનામાં 7 પોલીસ અધિકારીઓના પણ મોત થયા હતા.

વર્ષ 1904માં બીજી આંતરરાષ્ટ્રીયની છઠ્ઠી કોન્ફરન્સ બોલાવવામાં આવી હતી. જેમાં જણાવવામાં આવ્યું હતું કે, તમામ સોશિયલ ડેમોક્રેટિક પાર્ટીના સંગઠનો અને તમામ દેશોના ટ્રેડ યુનિયનો આઠ કલાકના દિવસની કાનૂની સ્થાપના માટે, શ્રમજીવી વર્ગની માંગણીઓ માટે અને વૈશ્વિક શાંતિ માટે પહેલી મેના રોજ (International Labor Day 2023) ઉત્સાહપૂર્વક પ્રદર્શન કરશે.

ભારતમાં મે દિવસ અથવા આંતરરાષ્ટ્રીય મજૂર દિવસ (International Labor Day 2023) ઘણા નામોથી ઓળખાય છે, જેમ કે, હિન્દીમાં 'કામગાર દિવસ' અથવા 'અંતરરાષ્ટ્રીય શ્રમિક દિવસ', તમિલમાં 'ઉઝાઓપાલાર નાલ' અને મરાઠીમાં 'કામગાર દિવસ' તરીકે ઉજવાય છે. જ્યારે ગુજરાતીમાં મજૂર દિવસ તરીકે ઉજવાય છે.

ભારતે વર્ષ 1923 માં તેનો પ્રથમ મજૂર દિવસ ઉજવ્યો હતો, મદ્રાસ પ્રાંતમાં (હાલનું ચેન્નાઈ) 80 થી વધુ દેશો (ભારત સહિત) એક જાહેર રજા તરીકે મજૂર દિવસની ઉજવણી કરે છે, તે તમામ દેશોના સંગઠનો માટે મે ડે (International Labor Day 2023) પર કામ ન કરવું ફરજિયાત કરવામાં આવ્યું હતું. 1 મે​મહારાષ્ટ્ર દિવસ અને ગુજરાત દિવસ તરીકે પણ ઉજવવામાં આવે છે. ભારતની મજૂર કિસાન પાર્ટી એ પહેલું જૂથ હતું, જેણે ભારતમાં મે દિવસની ઉજવણીનું આયોજન કર્યું હતું.

ભારતીયોએ 1923માં ચેન્નાઈમાં પ્રથમ મજૂર દિવસની ઉજવણી કરી હતી. ભારતની મજૂર કિસાન પાર્ટીએ મજૂર દિવસનું આયોજન કર્યું હતું. સામ્યવાદી નેતા મલયાપુરમ સિંગારાવેલુ ચેટ્ટિયારે સૂચવ્યું હતું કે, સરકાર 1 મે ના રોજ રાષ્ટ્રીય રજા તરીકે જાહેર કરે. કામગાર દિન, કામદાર દિવસ અને અંતરરાષ્ટ્રીય શ્રમિક દિવસ (International Labor Day 2023) એ ભારતમાં આંતરરાષ્ટ્રીય મજૂર દિવસના અન્ય નામ છે.

આંતરરાષ્ટ્રીય કામદાર દિવસ વિશે મહત્વપૂર્ણ તથ્યો

આંતરરાષ્ટ્રીય મજૂર દિવસ (International Labor Day 2023) 19મી સદીના અંતમાં મજૂર ચળવળ સાથે સંકળાયો હતો.

યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સમાં ટ્રેડ યુનિયનો અને સમાજવાદી જૂથોએ 1લી મેના રોજ મજૂર દિવસની ઉજવણી કરી.

માર્ક્સવાદી આંતરરાષ્ટ્રીય સમાજવાદી કોંગ્રેસે કામદારો માટે નિશ્ચિત કામના કલાકોની માગ કરી હતી. તેઓએ દરેક કાર્યકરના સ્વાસ્થ્ય અને સુખાકારી માટે 8 કલાકની વર્ક કલ્ચરની માગ કરી હતી.

ઉલ્લેખનીય છે કે, આંતરરાષ્ટ્રીય મજૂર દિવસ પ્રથમવાર 1 મે, 1890 ના રોજ ઉજવવામાં આવ્યો હતો.
લોકોએ કામદારો સાથે ખરાબ વર્તન જેવા કે ખરાબ કામ કરવાની સ્થિતિ, કામદારોના અધિકારોનું ઉલ્લંઘન, ઓછું વેતન, બાળ મજૂરી અને કામના કલાકોમાં તાણનો વિરોધ કર્યો હતો.

14મી જુલાઈ, 1889 ના રોજ, યુરોપમાં સમાજવાદી પક્ષોની પ્રથમ આંતરરાષ્ટ્રીય કોંગ્રેસે મે દિવસ જાહેર કર્યો. આ Haymarket પ્રણય માટે શ્રદ્ધાંજલિ હતી.

એમ્સ્ટરડેમ ખાતેની આંતરરાષ્ટ્રીય સમાજવાદી કોંગ્રેસે 8 કલાકની કાર્ય સંસ્કૃતિની કાનૂની સંસ્થા માટે હાકલ કરી હતી. તેઓએ તમામ દેશોના શ્રમજીવી સંગઠનોને 1 લી મે થી કામ કરવાનું બંધ કરવા જણાવ્યું હતું.

પેરિસમાં કામદારો 1 લી મે ના રોજ આંતરરાષ્ટ્રીય એકતા અને એકતાના કામદાર દિવસની ઉજવણી કરે છે.

યુરોપમાં મજૂર દિવસને ગ્રામીણ પરંપરાગત ખેડૂતોના તહેવારોની ઉજવણી તરીકે ગણવામાં આવે છે. જોકે, પાછળથી તે આધુનિક મજૂર ચળવળનો એક ભાગ બની ગયો હતો.

1917 ની રશિયન ક્રાંતિ બાદ પૂર્વીય જૂથના દેશો અને સોવિયેત સંઘે મજૂર દિવસની ઉજવણી કરવાનું શરૂ કર્યું હતું.
યુએસ અને કેનેડામાં સપ્ટેમ્બરના પ્રથમ સોમવારના રોજ વ્યક્તિઓ મજૂર દિવસની ઉજવણી કરે છે.

વ્યક્તિઓએ જાણવું જોઈએ કે, સમાજવાદ અને માર્ક્સવાદની વિચારધારાઓએ ઘણા સામ્યવાદી અને સમાજવાદી જૂથોને પ્રેરણા આપી હતી. આંદોલને ઘણા ખેડૂતો અને કામદારોને તેમના અધિકારો માટે લડવા માટે પ્રોત્સાહિત કર્યા હતા.

English summary

know the complete history and important facts about International Labor Day 2023