રાષ્ટ્રીય CAGRને વટાવીને ઉભરી આવ્યું છે ગુજરાત

Ahmedabad: ગુજરાત સરકારે જણાવ્યું હતું કે, દેશમાં સૌથી ઝડપથી વિકસતા રાજ્યો 2002-03 થી 2022-23 દરમિયાન 15 ટકાના ચક્રવૃદ્ધિ વાર્ષિક વૃદ્ધિ દર (CAGR) સાથે, જે આ સમયગાળા દરમિયાન રાષ્ટ્રીય સરેરાશ કરતા વધુ હતો, ગુજરાતે તેની સ્થિતિ જાળવી રાખી છે. આવા મજબૂત આર્થિક ફંડામેન્ટલ્સ સાથે, ગુજરાત લાંબા સમયથી ભારતના વિકાસ એન્જિન તરીકે ઓળખાય છે, એમ ગુજરાત સરકારે જણાવ્યું હતું.

વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ તાજેતરમાં જણાવ્યું હતું કે, જ્યારે અમે વાઇબ્રન્ટ ગુજરાત સમિટ શરૂ કરી હતી (બે દાયકા પહેલા, જ્યારે તેઓ ગુજરાતના મુખ્યમંત્રી હતા), ત્યારે અમારો હેતુ હતો કે, રાજ્ય દેશની પ્રગતિનું ગ્રોથ એન્જિન બને. ભારતની માત્ર 6 ટકા જમીન અને 5 ટકા તેની વસ્તી, ગુજરાતે સૌથી વધુ ઔદ્યોગિક રીતે વિકસિત રાજ્યોમાંનું એક હોવાનું ગૌરવ પ્રાપ્ત કર્યું છે.

વાઈબ્રન્ટ ગુજરાત ગ્લોબલ સમિટ (VGGS)ની નવીનતમ આવૃત્તિ રાજ્યમાં વિકાસની ગતિને વેગ આપશે અને રાજ્ય અને ભારતના અર્થતંત્રના મૂળભૂત સિદ્ધાંતોને વધુ મજબૂત બનાવવામાં મદદ કરશે તેવી અપેક્ષા છે. VGGSની 10મી આવૃત્તિ 10 થી 12 જાન્યુઆરી વચ્ચે ગાંધીનગરમાં યોજાશે. 22.61 લાખ કરોડ રૂપિયામાં, ગુજરાત ભારતના ગ્રોસ ડોમેસ્ટિક પ્રોડક્ટ (જીડીપી)માં લગભગ 8 ટકા યોગદાન આપે છે, એમ સરકારી ડેટા જણાવે છે.

ગુજરાત સ્થિત અર્થશાસ્ત્રી હેમંત શાહે જણાવ્યું હતું કે, ગુજરાતનો જીડીપી વૃદ્ધિ દર ભારતના જીડીપી વૃદ્ધિ દર કરતાં ઊંચો હતો. અન્ય રાજ્યોનો જીડીપી વૃદ્ધિ દર વર્ષોથી વધ્યો હોવા છતાં, આપણો આર્થિક વિકાસ દર અન્ય રાજ્યો કરતાં ઊંચો રહ્યો. બિઝનેસ હાઉસ રોકાણ માટે ગુજરાત તરફ કેમ જુએ છે તેના કારણો.

નાણાકીય વર્ષ 2021-22ના અધિકૃત ડેટા મુજબ ગુજરાતની અંદર ક્ષેત્રીય યોગદાનની દ્રષ્ટિએ, ગુજરાતના GSDPમાં ઉત્પાદન ક્ષેત્રનો ફાળો લગભગ 36.7 ટકા છે.

ગુજરાત ચેમ્બર ઓફ કોમર્સ એન્ડ ઇન્ડસ્ટ્રી (GCCI) ના એક્ઝિક્યુટિવ કમિટિ મેમ્બર, સચિન કે પટેલે સમજાવ્યું કે, કેવી રીતે ગુજરાત સરકારની બિઝનેસ-ફ્રેન્ડલી નીતિઓએ માઇક્રો, સ્મોલ એન્ડ મીડિયમ એન્ટરપ્રાઇઝિસ (MSME) સેક્ટરને પ્રોત્સાહન આપ્યું છે.

સરકારી રિલીઝમાં જણાવાયું છે કે, MSME એ આપણા દેશની કરોડરજ્જુ છે અને તે દેશમાં અને ગુજરાતમાં મહત્તમ રોજગારી આપે છે. રાજ્ય સરકારની વ્યવસાય-મૈત્રીપૂર્ણ નીતિઓને કારણે રાજ્યમાં વધુને વધુ MSME એકમોની સ્થાપના કરવામાં આવી રહી છે. આ આર્થિક વૃદ્ધિની રોજગાર અને કામદારોના જીવનધોરણ પર પરિવર્તનકારી અસર પડી છે.

પીરિયડિક લેબર ફોર્સ સર્વે (PLFS) ના વાર્ષિક અહેવાલ મુજબ, વર્ષ 2020-21માં, ગુજરાતમાં શ્રમ દળનો સહભાગીતા દર 44.3 ટકા હતો, વર્કર પોપ્યુલેશન રેશિયો (WPR) 43.3 ટકા હતો (તમામ વય જૂથો માટે) અને બેરોજગારીનો દર 2.2 ટકા હતો, જે મોટા ઔદ્યોગિક રાજ્યોમાં સૌથી ઓછો હતો.

સિરામિક ફેક્ટરીમાં કામ કરતા જગદીશ ચૌધરીએ જણાવ્યું હતું કે, હું ઘણા લાંબા સમયથી સિરામિક લાઇન સાથે સંકળાયેલો છું. ભૂતકાળમાં મારા પરિવારના સભ્યો પણ તેની સાથે સંકળાયેલા હતા. મારા જેવા ઘણા લોકોને આ ક્ષેત્રમાં રોજગાર મળી રહ્યો છે. માત્ર ગુજરાત જ નહીં, રાજ્ય બહારના લોકો અહીં રોજગારીની તકો પણ મળી રહી છે. વધતી જતી અર્થવ્યવસ્થાએ રાજ્યને સામાજિક ક્ષેત્રમાં, ખાસ કરીને શિક્ષણ અને આરોગ્યમાં નોંધપાત્ર પ્રગતિ કરવામાં પણ મદદ કરી છે.

સરકારી પ્રકાશનમાં જણાવાયું હતું કે, ગુજરાતમાં પ્રાથમિક આરોગ્ય કેન્દ્રો (PHCs) અને સામુદાયિક આરોગ્ય કેન્દ્રો (CHCs) એ 2001 -02 થી 2021-22 સુધીમાં અનુક્રમે 41 ટકા અને 37 ટકાની વૃદ્ધિ નોંધાવી છે. નવેમ્બર 2022ના અંતે રાજ્યમાં કુલ 319 CHC, 1463 PHC અને 6575 પેટા કેન્દ્રો કાર્યરત હતા. 2001માં માત્ર નવ મેડિકલ કોલેજોની સરખામણીએ આજે ગુજરાતમાં 30 થી વધુ મેડિકલ કોલેજો કાર્યરત છે.

આરોગ્ય વિભાગના વધારાના નિયામક ડૉ. નિલમ પટેલે જણાવ્યું હતું કે, મોતિયા-મુક્ત અભિયાન (મોતિયા મુક્ત મિશન)ની પહેલ અમારા સીએમ ભૂપેન્દ્ર પટેલ દ્વારા કરવામાં આવી હતી. અમે 8 લાખ મોતિયાના ઓપરેશન કર્યા હતા. અમે કુલ 19,000 દર્દીઓની ઓળખ કરી કે જેમની બંને આંખોમાં મોતિયો હતો, અમે મોતિયાની શસ્ત્રક્રિયા કરી હતી જે આવી હતી. જો આપણે મોતિયા વિશે વાત કરીએ, તો ગુજરાતમાં તેની સારી સારવાર થઈ રહી છે.

રાજ્યએ બે દાયકા દરમિયાન શિક્ષણ ક્ષેત્રે મોટી પ્રગતિ કરી છે. પ્રાથમિક શાળામાં ડ્રોપઆઉટનો દર 1999-00માં 22.30 ટકાથી ઘટીને 2020-21માં 1.32 ટકા થયો છે. તેવી જ રીતે, ધોરણ I અને VIII વચ્ચેનો અભ્યાસ છોડવાનો દર 1999-00માં 41.48 ટકાથી ઘટીને 2020-21માં માત્ર 3.07 ટકા થયો છે.

ભારતના પ્રથમ વિદ્યા સમીક્ષા કેન્દ્ર (VSK) ની સ્થાપના 2019 માં કરવામાં આવી હતી. VSK નો હેતુ શીખવાના પરિણામોમાં મોટી છલાંગ લાવવા માટે ડેટા અને ટેક્નોલોજીનો ઉપયોગ કરવાનો હતો. પીએમ મોદીએ એપ્રિલ 2022 માં ગાંધીનગરમાં સુવિધાની મુલાકાત લીધી હતી અને અન્ય રાજ્યોને શિક્ષણનો સર્વગ્રાહી વિકાસ કરવા માટે ગુજરાતના VSK મોડલનો અભ્યાસ કરવા અને તેની નકલ કરવા જણાવ્યું હતું. VSK ને વિશ્વ બેંક દ્વારા વૈશ્વિક શ્રેષ્ઠ પ્રેક્ટિસ ગણવામાં આવી છે.

English summary

Gujarat has emerged surpassing the national CAGR