ગુજરાત ચૂંટણી માટે કેજરીવાલનું આંતરરાષ્ટ્રીય અભિયાન

રાજકારણમાં રાષ્ટ્રસેવા અને જનસેવાનું કામ કદાચ સૌથી મહત્ત્વનું હોય છે, પરંતુ વાસ્તવિકતામાં રાજકારણ ચોખ્ખું હોય છે અને માત્ર ચતુરાઈ અને ચાલાકીની એવી ઢીલી રમત હોય છે, જ્યાં જેટલી હોશિયાર અને હોશિયાર હોય તેટલી જ તે સફળ થાય છે. તેથી જ, હવે એ સમજવામાં કોઈ શંકા નથી કે દિલ્હીના મુખ્યમંત્રી અરવિંદ કેજરીવાલ જેટલા સીધા અને સરળ દેખાય છે, તે વાસ્તવમાં તે પ્રકારના માણસ નથી.

કેજરીવાલને ભાજપીઓની જેમ રાષ્ટ્રવાદી અને કોંગ્રેસીઓની જેમ ગાંધીવાદી તરીકે કોઈ ચોક્કસ વિચારધારા ધરાવતા માનવા પણ ભૂલ હશે. કારણ કે જો આપણે કેજરીવાલના પ્રયત્નો અને તે પ્રયાસોમાં તેમની સફળતાનું મૂલ્યાંકન કરીએ તો તેઓ પોતાને એક સંપૂર્ણ દુન્યવી વ્યક્તિ તરીકે સાબિત કરે છે. એક એવી વ્યક્તિ જે સામાન્ય માણસના હૃદયમાં ખૂબ જ સરળ રીતે ઉતરવાની દરેક રીત જાણે છે અને લોકો પ્રત્યેનો લગાવ વધારીને સફળતાનો માર્ગ બનાવે છે.

આ જ પદ્ધતિઓનો ઉપયોગ કરીને કેજરીવાલ અત્યાર સુધી સફળ રહ્યા છે અને સફળતાની એ જ પદ્ધતિ અપનાવીને હવે તેમની પાસે વિશ્વભરમાં વસેલા ભારતીયોના હૃદયમાં પ્રવેશવાની આકાંક્ષા છે, જે તેમણે જાહેર કરી છે અને આગળ વધી છે. જ્યાં નરેન્દ્ર મોદી સીધી હરીફાઈમાં છે, બીજું કોઈ નહીં, રાહુલ ગાંધી તો બિલકુલ નહીં.

પહેલા દિલ્હી અને પછી પંજાબને રીઝવવામાં સફળ થયા બાદ હવે કેજરીવાલ ગુજરાતમાં મોટો ફેરફાર કરવા પ્રયાસ કરી રહ્યા છે. પરંતુ આ દરમિયાન તેણે ભારતને વિશ્વમાં નંબર-1 દેશ બનાવવાના મિશનના ભાગરૂપે મિસ્ડ કોલ નંબર જારી કરીને વિશ્વભરના ભારતીયો સાથે જોડવાનો પ્રયાસ કર્યો છે. દિલ્હીના મુખ્યમંત્રીએ લગભગ ઘમંડી રીતે કહ્યું છે કે બ્રહ્માંડની શક્તિઓ અમારી સાથે છે અને તમામ 130 કરોડ ભારતીયોએ મળીને ભારતને નંબર વન બનાવવું છે.

ન્યુયોર્ક ટાઈમ્સમાં છપાયેલી શાળાઓમાં દિલ્હીની સર્વશ્રેષ્ઠ હોવાના સમાચારને આ સ્વપ્ન સાકાર કરવાની શરૂઆત ગણાવતા તેઓ લગભગ એમ કહીને કૂદી પડે છે કે તેમાં સમય લાગશે, મહેનત લાગશે, પરંતુ અમે ભારતને પ્રથમ નંબરનો દેશ બનાવીશું. વિશ્વ આ પક્ષો અને નેતાઓના આધારે અમે દેશ છોડી શકતા નથી. અને, જ્યારે કેજરીવાલ આ કહી રહ્યા હતા, ત્યારે તેઓ સ્પષ્ટપણે પોતાને બાકીની પાર્ટીઓ અને દેશના અન્ય નેતાઓથી અલગ સાબિત કરી રહ્યા હતા. તેઓ અહીં જ ન અટક્યા, વધુમાં કહ્યું કે ભારતની સફળતા અમેરિકા જ નહીં, દરેક મોટા દેશના સમાચારમાં હશે. મુશ્કેલીઓ આવશે, અવરોધો પણ આવશે, પરંતુ હવે ભારત અટકશે નહીં, આ પક્ષો સામે ઝુકશે નહીં.

ભારતના ભલભલા અને ભલભલા લોકો માત્ર એ જોઈને જ જાણે છે કે, એક નાના રાજ્યના ગરીબ મુખ્યમંત્રી સમગ્ર વિશ્વમાં ભારતને મહાન બનાવવાના મિશન પર નીકળ્યા છે. જે કામ વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી એકલા હાથે કરી રહ્યા છે, તે જ કામમાં કેજરીવાલ પણ દેશ માટે રવાના થયા છે, તો ખોટું શું છે. પરંતુ કેજરીવાલના મનને સમજવા માટે પહેલા આપણે ગુજરાતમાં જઈએ, જ્યાં વિધાનસભાની ચૂંટણીઓ થવાની છે અને તેમની આમ આદમી પાર્ટી ત્યાં પોતાનું સ્થાન બનાવવા માટે સખત પ્રયાસ કરી રહી છે.

વાસ્તવમાં, કેજરીવાલ જાણે છે કે પરિવારના કમાઉ પુત્ર સાથેની મિત્રતા દ્વારા પરિવારના તમામ સભ્યો સાથે સીધા જોડાણની મુશ્કેલીઓ સરળ બની જાય છે. કારણ કે ઘરમાં જે કમાય છે તેને દરેક સાંભળે છે અને તે પરિવારમાં ચાલતા પણ તેનું છે. એટલે જ કેજરીવાલે તેમની ભુવન મોહિની શૈલીમાં ભારતને વિશ્વમાં નંબર-1 દેશ બનાવવાનું આ મિશન શરૂ કર્યું છે, તેમની ભુવન મોહિની શૈલીમાં જેનો ખરો હેતુ ગુજરાતમાં સ્થાન બનાવવાનો છે.

કેજરીવાલ જાણે છે કે દર વર્ષે લગભગ 1.25 લાખ ભારતીયો વિદેશમાં સ્થાયી થઈ રહ્યા છે અને ભારતની બહાર રહેતા ભારતીયોની સંખ્યા હવે લગભગ 22.5 મિલિયન છે, જે તેમના રાજ્ય દિલ્હી કરતા લગભગ 35 લાખ વધુ છે. સંયુક્ત રાષ્ટ્રમાં સમાવિષ્ટ 190 દેશોમાંથી 129 દેશોમાં ગુજરાતીઓ સૌથી વધુ વસે છે, જેમાંથી એકલા પટેલો 1.5 મિલિયન છે. અન્ય દેશોમાં રહેતા લગભગ 26 ટકા ભારતીયો ગુજરાતના છે. જો કે, વિશ્વ ગુજરાતી સમાજના એક રિપોર્ટમાં આ આંકડો 33 ટકા હોવાનો દાવો કરવામાં આવ્યો છે.

2000ની વસ્તી ગણતરીમાં અમેરિકામાં ભારતીયોની સંખ્યા 10 લાખથી વધુ હતી. તેમાંથી 1.5 લાખથી વધુ લોકો પટેલ છે. એકલા ગલ્ફ દેશોમાં લગભગ 55 લાખ ભારતીયો છે, જેમાં ઈંગ્લેન્ડમાં 16 લાખ, અમેરિકામાં 11 લાખ, કેનેડામાં 2.5 લાખ, ઓસ્ટ્રેલિયામાં 3.5 લાખનો સમાવેશ થાય છે. આ ઉપરાંત આફ્રિકા, કેન્યા, બેલ્જિયમ, હોંગકોંગ સહિતના અનેક દેશોમાં મોટી સંખ્યામાં ભારતીયો છે, જેમાં ગુજરાતીઓ સૌથી વધુ છે.

છેલ્લા 5 વર્ષમાં કુલ 4 લાખ ગુજરાતીઓ વિદેશ ગયા છે. 2001થી 2021 સુધીમાં નરેન્દ્ર મોદીના વડાપ્રધાન અને મુખ્યમંત્રીના સમયમાં 60 લાખ ગુજરાતીઓ વિદેશ ગયા છે. મોદી વડાપ્રધાન બન્યા ત્યારથી છેલ્લા 7 વર્ષમાં ગુજરાતમાંથી વિદેશ જનારા નાગરિકોની સંખ્યામાં સતત વધારો થઈ રહ્યો છે. કેજરીવાલ જાણે છે કે આ ગુજરાતીઓ ભલે વિદેશમાં સેટલ હોય, પણ તેમનો આત્મા ગુજરાતમાં વસે છે અને ગુજરાત એ આત્મામાં વસે છે.

ગુજરાતીઓના આ ભાવનાત્મક જોડાણને જાળવી રાખીને કેજરીવાલ ગુજરાતમાં ચૂંટણીના બહાને વિશ્વભરમાં વસેલા ગુજરાતીઓના હૃદયમાં સૌથી પહેલા પ્રવેશવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યા છે. તેમના મિશનની સીધી અસર બાકીના ભારતીયો પર પણ પડશે.

વાસ્તવમાં કેજરીવાલ હંમેશા દરેક મામલે વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી સાથે સ્પર્ધા કરતા આવ્યા છે. આ સ્પર્ધા 'તુ દાલ ડાલ, મેં પતા પત'ના સંબંધ જેવી છે, જેમાં કોઈ પણ પરિસ્થિતિમાં હાર ન માનનારા કેજરીવાલ ક્યારેક સફળતાની નજીક તો ક્યારેક સફળતાના પંથે આગળ વધતા દેખાય છે. ત્યારે નરેન્દ્ર મોદીની સરકાર પણ કેજરીવાલ અને તેમની આમ આદમી પાર્ટી અને તેના નેતાઓ પર નિશાન સાધતી રહે છે, જેના કારણે અન્ય નેતાઓ અને અન્ય પાર્ટીઓને બદલે કેજરીવાલ અને તેમની આમ આદમી પાર્ટી ચર્ચાના કેન્દ્રમાં રહે છે. પછી તે મનીષ સિસોદિયાના ઘરે દરોડા હોય કે અન્ય કોઈ મામલો હોય, કેજરીવાલ અને તેમની પાર્ટી સમાચારમાં રહે છે.

કોંગ્રેસ દેશની જૂની પાર્ટી છે, મોટી પણ છે અને મોટા નેતાઓની પણ છે. પરંતુ કોંગ્રેસ કરતા કેજરીવાલ અને આમ આદમી પાર્ટીનું ચિત્ર મોટું થઈ રહ્યું છે. અથવા એ પણ સમજવું જોઈએ કે કેજરીવાલ અને તેમની પાર્ટી મોદી સરકારની એજન્સીઓની અસરકારક કાર્યવાહીનો તેમના સમર્થનમાં ઉપયોગ કરી રહી છે. કેજરીવાલની આ દુન્યવીતા જોઈને કોઈ પણ સામાન્ય વ્યક્તિ પણ સમજી શકે છે કે આવનારા સમયમાં આમ આદમી પાર્ટી ગુજરાતમાં કોંગ્રેસ માટે મોટો ઝટકો સાબિત થશે અને ગુજરાતમાં કોંગ્રેસની મોટાભાગની બેઠકો મળે તે નવાઈની વાત નથી.

પણ જો કોંગ્રેસ કેજરીવાલની આ બજવણી સમજે તો નહીં. કોઈપણ રીતે, હવે ગુજરાતમાં કોંગ્રેસના હાથમાંથી સમય નીકળી ગયો હોય તેવું લાગી રહ્યું છે અને રાહુલ ગાંધી પણ એક મજબૂત નેતા તરીકે દેશમાં નવી તાકાત બતાવી શક્યા નથી. આવી સ્થિતિમાં ગુજરાતના બહાને કેજરીવાલે આખી દુનિયામાં પોતાનો ઝંડો ઉંચકવાનું અભિયાન શરૂ કર્યું છે, તમે ઇચ્છો તો તેને રાજકારણમાં કેજરીવાલનો કલયુગ અશ્વમેધ યજ્ઞ કહી શકો છો. તેઓ મોદીના વિકલ્પ તરીકે માત્ર દેશમાં જ નહીં પરંતુ દુનિયામાં પોતાની જાતને રજૂ કરવા નીકળી પડ્યા છે.

English summary

Arvind Kejriwal's international campaign for Gujarat elections