chandrayaan-3 : જો ચંદ્ર પર કિંમતી ખનીજો મળ્યા તો કોણ હશે તેનો માલિક?
chandrayaan-3 : ભારતનું ચંદ્રયાન 3 મિશન તેના લક્ષ્યની ખૂબ નજીક આવી ગયું છે. ચંદ્રયાન-3નું વિક્રમ લેન્ડર આજે સાંજે ચંદ્રની સપાટી પર સોફ્ટ લેન્ડિંગ કરશે. આ પછી પ્રજ્ઞાન રોવર તેમાંથી બહાર આવશે, જે 14 દિવસ સુધી ચંદ્ર પર સંશોધન કરશે. તેમજ તે ચંદ્ર કેવી રીતે બન્યો છે, તે જાણવાનો પ્રયાસ કરશે.
આ સાથે જ લોકોના મનમાં આ સવાલ પણ ઉઠી રહ્યો છે કે, જો ભવિષ્યમાં ઈસરોને ચંદ્ર પર ખનીજ મળી જશે, તો તેનું માલિક કોણ હશે? તો આનો જવાબ બધા દેશોએ સાથે મળીને ઘણા સમય પહેલા નક્કી કરી લીધો હતો.
વાસ્તવમાં જ્યારે માનવી અવકાશ ક્ષેત્રમાં આગળ વધવાનું વિચારી રહ્યો હતો, ત્યારે બધા દેશોને લાગ્યું કે, એક દિવસ અવકાશની સંપત્તિને લઈને ચોક્કસપણે વિવાદ થશે. તેનાથી બચવા માટે 5 સંધિઓ કરવામાં આવી હતી. જેમાં સંધિ કોઈ ગ્રહ, તારા, ઉલ્કાની મિલકત અને જમીન વિશે છે.
આઉટર સ્પેસ ટ્રીટી (1967) મુજબ, કોઈપણ દેશનો કોઈપણ ગ્રહ અથવા તારા પર કોઈ અધિકાર નથી. આમાં ચંદ્રનો પણ સમાવેશ થાય છે. તેના પર પણ કોઈ દેશનો અધિકાર નથી. જોકે, કોઈપણ દેશ તેના પર સંશોધન કરી શકે છે. સંધિમાં સ્પષ્ટપણે કહેવામાં આવ્યું હતું કે, કોઈપણ ગ્રહ, તારા વગેરેનો વ્યવસાયિક ઉપયોગ કરી શકાશે નહીં.
આ સંધિથી સ્પષ્ટ થાય છે કે, જો ચંદ્ર પર સોનું, ચાંદી કે અન્ય કોઈ ખનીજ જોવા મળે છે, તો તેના પર ભારતનો અધિકાર રહેશે નહીં. જોકે, સંશોધન માટે ત્યાંથી નમૂનાઓ લાવી શકાય છે.
થોડા સમય પહેલા એક રિપોર્ટ આવ્યો હતો, જેમાં એવો દાવો કરવામાં આવ્યો હતો કે, ચંદ્ર પર ટ્રિલિયન મિનરલ્સ હોય શકે છે. તમામ દેશો તેની શોધમાં લાગેલા છે, પરંતુ ચીન અને અમેરિકાની તેના પર ખરાબ નજર છે. રિપોર્ટમાં એવો પણ દાવો કરવામાં આવ્યો હતો કે, બંને દેશો સાથે મળીને ત્યાં ખોદકામ કરવાની યોજના બનાવી રહ્યા છે. જોકે, આમ થશે તો વિવાદની સ્થિતિ સર્જાશે.
Click it and Unblock the Notifications
Sign in with Google
