લૂના 25ના ક્રેશ બાદ ચંદ્રયાન 3 સામે છે આ મુશ્કેલીઓ, એન્જિલ ફેલ થવા પર પણ કરશે સફળ લેન્ડિંગ?

રશિયા અને ભારત વચ્ચે સૌપ્રથમ ચંદ્રની સપાટી પર પહોંચવાની રેસ ચાલી રહી હતી, પરંતુ રવિવારે તેમાં વળાંક આવ્યો. રશિયન સ્પેસ એજન્સીનું અવકાશયાન લુના-25 લેન્ડિંગ દરમિયાન ક્રેશ થયું હતું. આવી સ્થિતિમાં, સમગ્ર વિશ્વની નજર હવે ચંદ્રયાન-3 પર છે, જે લેન્ડિંગની અંતિમ પ્રક્રિયામાં છે. તેની સામે હજુ ત્રણ મહત્વના પડકારો છે.

સ્પીડ એન્ડ ડાયરેક્શન ચેલેન્જ

ઈસરોના જણાવ્યા અનુસાર વિક્રમ લેન્ડરના ઉતરાણમાં સૌથી મહત્વની બાબત વાહનની દિશા છે. આ પછી વાહનની સ્પીડ ઘટાડવાનો પડકાર રહેશે. અત્યારે તે 1.68 કિમી પ્રતિ સેકન્ડની આસપાસ છે, જેને એન્જિનની મદદથી વધુ ઘટાડવામાં આવશે. તેને ઓછામાં ઓછા 2 મીટર પ્રતિ સેકન્ડે નીચે લાવવાના પ્રયાસો ચાલુ છે. જો સ્પીડ વધુ હશે તો ચંદ્રયાન-3ને નુકસાન થઈ શકે છે.

સાચી લેન્ડિંગ સાઇટની ઓળખ

સોફ્ટ લેન્ડિંગ દરમિયાન ચંદ્રયાન-2 ક્રેશ થયું હતું. આવી સ્થિતિમાં, ચંદ્રયાન-3ની સામે યોગ્ય લેન્ડિંગ સાઇટની ઓળખ કરવી ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ છે. ગત વખતે લેન્ડિંગ સાઇટ 500 મીટર x 500 મીટર રાખવામાં આવી હતી, પરંતુ આ વખતે તેને વધારીને 2.5 કિમી x 4 કિમી કરવામાં આવી છે, જેથી વિક્રમ લેન્ડરને કોઈ સમસ્યાનો સામનો ન કરવો પડે.

ચંદ્રયાનના વિક્રમ લેન્ડર અને પ્રજ્ઞાન રોવર સામે સૌથી મોટો પડકાર ઈસરોના નિયંત્રણ કેન્દ્ર સાથે સંપર્ક જાળવી રાખવાનો છે. લુના-25નો છેલ્લી ઘડીએ સંપર્ક તૂટી ગયો. ઈસરોના જણાવ્યા અનુસાર, ચંદ્રયાનનું પ્રોપલ્શન મોડ્યુલ સારી રીતે કામ કરી રહ્યું છે. આ સિવાય ચંદ્રયાન-2નું ઓર્બિટર પણ સક્રિય છે. તે વિક્રમના મેસેજને ડીકોડ કરીને કમાન્ડ સેન્ટરને પણ મોકલશે.

રશિયન સ્પેસ એજન્સી અનુસાર લુના-25 અણધારી ભ્રમણકક્ષામાં ગયું હતું. તેણે તેને પ્રી-લેન્ડિંગ માટે ભ્રમણકક્ષામાં મોકલવા માટે દબાણ છોડ્યું, પરંતુ પછી સ્વચાલિત સ્ટેશન પર કટોકટીની પરિસ્થિતિઓ ઊભી થઈ. જેના કારણે વાહનનો અકસ્માત થયો હતો.

ઈસરોના ચીફ સોમનાથના જણાવ્યા અનુસાર આ વખતે ચંદ્રયાનને એવી રીતે ડિઝાઈન કરવામાં આવ્યું છે કે બધું નિષ્ફળ જાય તો પણ તે લેન્ડ થઈ જશે. જો સેન્સર નિષ્ફળ જાય અથવા એન્જિન નિષ્ફળ જાય, તો પણ વિક્રમ ચંદ્રની સપાટી પર ઉતરશે, બસ તેની પ્રોપલ્શન સિસ્ટમ સારી રીતે કામ કરશે.

English summary

Chandrayaan 3 is facing these difficulties after the crash of Luna 25, will it make a successful landing even if Angel fails?