Chandrayaan 3 મિશનનો ખર્ચ એક ફિલ્મના બજેટથી પણ ઓછો, અમરિકા-રશિયાથી પણ બન્યુ સસ્તામાં

Updated: Thursday, August 24, 2023, 12:26 [IST]

Chandrayaan 3: ચંદ્રયાન 3 દ્વારા ભારત અવકાશમાં એક મોટી સિદ્ધિ હાંસલ કરવા જઈ રહ્યું છે. આ મિશન હેઠળ, લેન્ડર આજે સાંજે ચંદ્રની સપાટી પર સૉફ્ટ લેન્ડિંગ કરશે. ઈસરોએ આ લેન્ડિંગની તૈયારીઓ પૂર્ણ કરી લીધી છે.

ઈસરોએ વિશ્વાસ વ્યક્ત કર્યો છે કે આ વખતે આ મિશન ચોક્કસપણે સફળ થશે. જો ભારત લેન્ડરને સૉફ્ટ લેન્ડિંગ કરવામાં સફળ થાય છે, તો તે આવું કરનાર અમેરિકા, રશિયા અને ચીન પછી ચોથો દેશ બની જશે.

ભારતના ચંદ્રયાન 3 મિશન પરના ખર્ચની વાત કરીએ તો તેના પર લગભગ 615 કરોડ રૂપિયા એટલે કે 75 મિલિયન ડૉલરનો ખર્ચ કરવામાં આવ્યો છે. 2019માં જે રીતે ચંદ્રયાન 2 નિષ્ફળ ગયું, ત્યાર બાદ જ આ મિશનને લૉન્ચ કરવાની તૈયારીઓ શરૂ કરવામાં આવી હતી.

ઈસરોના ભૂતપૂર્વ અધ્યક્ષ કે સિવાને અંદાજ લગાવ્યો છે કે લેન્ડર, રોવર અને પ્રોપલ્શન મોડ્યુલની કુલ કિંમત રૂ. 250 કરોડ છે અને પ્રક્ષેપણ પાછળ રૂ. 365 કરોડનો ખર્ચ થશે. આવી સ્થિતિમાં, જો આપણે ચંદ્રયાન 3 મિશનની કુલ કિંમત વિશે વાત કરીએ, તો તે એક બૉલિવૂડ ફિલ્મની કિંમત જેટલી છે, જ્યારે આ મિશન હૉલીવુડની ફિલ્મોની કિંમતના લગભગ એક તૃતીયાંશમાં લૉન્ચ કરવામાં આવી રહ્યું છે.

હૉલીવુડની ફિલ્મોની વાત કરીએ તો ગત વર્ષની અવતારનું બજેટ લગભગ 1970 કરોડ રૂપિયા હતું, આવી સ્થિતિમાં ઈસરો ફિલ્મના કુલ બજેટના માત્ર એક તૃતીયાંશ ભાગ સાથે ચંદ્રયાન 3 લૉન્ચ કરી રહ્યું છે. શરૂઆતમાં, ઈસરો તરફથી 75 કરોડ રૂપિયાની માંગ કરવામાં આવી હતી, જેમાં 60 કરોડ રૂપિયા મશીનો, સાધનો વગેરેનો સમાવેશ કરવામાં આવ્યો હતો. બાદમાં રૂ. 75 કરોડની બીજી માંગ ઉભી કરવામાં આવી હતી.

ચંદ્રયાન 2ના બજેટની વાત કરીએ તો તેના પર કુલ 978 કરોડ રૂપિયાનો ખર્ચ કરવામાં આવ્યો હતો. જેમાં ઓર્બિટર, લેન્ડર, રોવર, નેવિગેશન માટે 603 કરોડ રૂપિયા અને ગ્રાઉન્ડ સપોર્ટ માટે 375 કરોડ રૂપિયાની માંગણી કરવામાં આવી હતી. બીજી તરફ રશિયાના લુના-25ની વાત કરીએ તો તેના પર 1600 કરોડ રૂપિયાનો ખર્ચ કરવામાં આવ્યો હતો. જ્યારે અમેરિકાએ 1960માં 14 લાખ કરોડ રૂપિયામાં ચંદ્ર મિશન પૂરું કર્યું હતું.

ચંદ્રયાન 3ની વાત કરીએ તો બોલીવુડની ઘણી એવી ફિલ્મો છે જેનું બજેટ આ મિશન કરતા વધારે હતું. આદિપુરુષ ફિલ્મના બજેટની વાત કરીએ તો તેનું કુલ બજેટ 700 કરોડની આસપાસ હતું.

ખાસ વાત એ છે કે ભૂતકાળમાં રિલીઝ થયેલી હૉલિવુડ ફિલ્મ ઓપેનહાઇમરનું બજેટ લગભગ 825 કરોડ હતું જ્યારે બાર્બી 1200 કરોડમાં બની છે. 4 ચંદ્રયાન એવેન્જર્સ જેવી ફિલ્મોના બજેટમાં બનાવવામાં આવશે. એવેન્જર્સનું કુલ બજેટ 2500 કરોડ સુધીનું હતું.

ભારતીય ફિલ્મોની વાત કરીએ તો આદિપુરુષનું કુલ બજેટ 700 કરોડ છે. જે ચંદ્રયાન મિશન કરતા ઘણું વધારે છે. તે જ સમયે, રાજામૌલીની ફિલ્મ RRR પણ લગભગ 600 કરોડના બજેટમાં બની હતી. જ્યારે બોલિવૂડ ફિલ્મ બ્રહ્માસ્ત્રનું બજેટ પણ 600 કરોડથી વધુ હોવાનું કહેવાય છે. નેટીઝન્સ આશ્ચર્યચકિત છે અને આ સિદ્ધિ માટે ISROને અભિનંદન આપી રહ્યા છે.