કોવિડ અને પ્રદૂષણ બનાવે છે એક શક્તિશાળી કોકટેલ

દિવાળીના ફટાકડાના પરિણામે દિલ્હી અને નજીકના વિસ્તારોમાં હવાની ગુણવત્તામાં ઝડપી કથળી છે અને પાકની પરાળ સળગાવવામાં વધારો એ કોવિડ દર્દીઓ પર તેની અસર વિશે નિષ્ણાતોને ચિંતિત છે. AIIMSના ડિરેક્ટર અને કોવિડ પર રાષ્ટ્રીય ટાસ્ક ફોર્સના સભ્ય ડૉ. રણદીપ ગુલેરિયાએ જણાવ્યું હતું કે, વ્યક્તિની અંતર્ગત શ્વસન રોગોને વધુ ખરાબ કરવા ઉપરાંત ધુમ્મસથી ભરેલી હવા વાયરસને વધુ સમય સુધી હવામાં લંબાવી શકે છે, જેનાથી સંક્રમણ લાગવાની શક્યતા વધી જાય છે.

આંકડા દર્શાવે છે કે, જ્યારે પ્રદૂષકો હવામાં હાજર હોય, ત્યારે વાયરસ લાંબા સમય સુધી હવામાં રહી શકે છે, જે રોગને હવાજન્ય રોગમાં ફેરવે છે. જ્યારે વર્ષ 2003માં સાર્સ ફાટી નીકળ્યો હતો, તે સમયે દરમિયાન વિશ્લેષણ કરાયેલા અન્ય આંકડા દર્શાવે છે કે, પ્રદૂષણ ફેફસામાં બળતરા અને સોજોનું કારણ બને છે. જેના કારણે પ્રદૂષણ અને કોવિડ 19 ના સંયોજનથી મૃત્યુદરમાં વધારો થઈ શકે છે.

રિસર્ચમાં સૂચવ્યું પ્રદૂષણ અને કોવિડ 19ની ગંભીરતા વચ્ચેનું જોડાણ

હાર્વર્ડના સંશોધકો ટી.એચ. ચાન સ્કૂલ ઓફ પબ્લિક હેલ્થના એક સંશોધન મુજબ, કોઈ વ્યક્તિ કેટલાક વર્ષો સુધી હવાના પ્રદૂષણમાં પ્રત્યેક 1 માઈક્રોગ્રામ/ક્યુબિક મીટરના વધારા માટે કોવિડ 19થી મૃત્યુદર 11 ટકા વધે છે, જ્યારે અભ્યાસ દર્શાવે છે કે, વાયુ પ્રદૂષણ કોવિડથી વ્યક્તિના મૃત્યુની સંભાવનાને સીધી અસર કરે છે, તે વાયુ પ્રદૂષણના લાંબા ગાળાના સંપર્કમાં અને કોવિડથી મૃત્યુદર વચ્ચે જોડાણ દર્શાવે છે.

ગત એપ્રિલમાં પ્રકાશિત થયેલા એક જર્મન અભ્યાસમાં જાણવા મળ્યું છે કે, ઇટાલી, સ્પેન, ફ્રાન્સ અને જર્મનીના 66 પ્રદેશોમાં 78 ટકા કોવિડ મૃત્યુ સૌથી વધુ પ્રદૂષિત પ્રદેશોમાંના પ્રાંતમાં થયા છે. ચીનમાં થયેલા એક અભ્યાસમાં કોવિડ અને PM2.5, PM10, કાર્બન મોનોક્સાઇડ, નાઇટ્રોજન ડાયોક્સાઇડ અને ઓઝોન વચ્ચેનો સંબંધ પણ દર્શાવવામાં આવ્યો છે.

હાર્વર્ડ ટીએચ ચાન સ્કૂલ ઓફ પબ્લિક હેલ્થ ખાતે સેન્ટર ફોર ક્લાઈમેટ, હેલ્થ એન્ડ ધ ગ્લોબલ એન્વાયર્નમેન્ટના ડિરેક્ટર ઇન્ટ્રીમ ડૉ. એરોન બર્નસ્ટીને જણાવ્યું હતું કે, આ સહસંબંધ અભ્યાસોને આરોગ્ય અધિકારીઓએ ચેતવણીની જેમ લેવા જોઇએ. જ્યાં વાયુ પ્રદૂષણ એક લાંબાગાળાની સમસ્યા છે, ત્યાં આપણે એવી વ્યક્તિઓ પર વિશેષ ધ્યાન આપવું પડશે કે, જેઓ પ્રદૂષિત હવા માટે અન્ય લોકો કરતાં વધુ ખુલ્લા અથવા સંવેદનશીલ હોય, જેમ કે બેઘર અને લાંબી તબીબી સમસ્યાઓ ધરાવતા લોકો પર ખાસ ધ્યાન આપવું પડશે.

વર્લ્ડ હેલ્થ ઓર્ગેનાઈઝેશને કોવેક્સિન માટે ઈમરજન્સી ઉપયોગની સૂચિ જાહેર કરી હશે, પરંતુ ભારત બાયોટેક જૅબ સાથે સંપૂર્ણ રસી મેળવનારાઓએ યુકે અને કેનેડા જેવા મોટા આંતરરાષ્ટ્રીય સ્થળો તેમના માટે ખુલે તે પહેલાં થોડો સમય રાહ જોવી પડશે. આ બે સહિત ઘણા દેશો હાલમાં કોવેક્સિનનું મૂલ્યાંકન કરી રહ્યા છે અને આગામી દિવસોમાં તેને માન્યતા આપી શકે છે. ભારતીયો માટેના સૌથી મોટા ગંતવ્યોમાંનું એક એવું UK ટૂંક સમયમાં કોવેક્સિનને માન્યતા આપે તેવી અપેક્ષા છે.

કેનેડિયન હાઈ કમિશનના પ્રવક્તાએ જણાવ્યું કે, દેશ દ્વારા હાલમાં સ્વીકૃત કોવિડ 19 રસીઓ છે : Pfizer - BioNTech (Comirnaty, tozinameran, BNT162b2), મોડર્ના (સ્પાઇકવેક્સ, mRNA-1273), AstraZeneca/Covishield (ChAdOx1-S, Vaxzevria, AZD1222) અને Janssen/Johnson & Johnson (Ad26.COV2.S). ઉલ્લેખનીય છે કે, હાલમાં આ સૂચિમાં કોવેક્સિનનો સમાવેશ થતો નથી.

Covaxin પર જવાબ આપતા કેનેડિયન HCના પ્રવક્તાએ જણાવ્યું હતું કે, સામાન્ય કામગીરીના ધોરણોથી ઉપર, સલામતી, અસરકારકતા અને ગુણવત્તાના ધોરણો સાથે સમાધાન કર્યા વગર, આરોગ્યની જરૂરિયાત, જાહેર જનતાને કારણે, કોવિડ 19 દવા અને રસી સબમિશનને પ્રાથમિકતા આપવામાં આવે છે અને ઝડપી સમયરેખા પર સમીક્ષા કરવામાં આવે છે. હેલ્થ કેનેડાની સમીક્ષા પૂર્ણ કરવા માટેનો સમય ઘણા પરિબળો પર આધાર રાખે છે, જેમાં વધારાના ડેટાની જરૂરિયાત, પ્રાયોજક સાથેની ચર્ચાઓ અને સલામતી માહિતીના અપડેટ્સ માટેની આવશ્યકતાઓનો સમાવેશ થાય છે પરંતુ તેના સુધી મર્યાદિત નથી.

જો કે તબીબી સમુદાય રસીઓને મંજૂરી આપતી વખતે વિવિધ દેશો દ્વારા અપનાવવામાં આવતા વિવિધ ધોરણોથી નાખુશ છે. દિલ્હી સ્થિત કોવિડ સમય દરમિયાન તેમના કામ માટે જાણીતા ડૉ. અરવિંદ કુમારે જણાવ્યું હતું કે, રસી એ માનવતાના ભલા માટે વૈજ્ઞાનિકો દ્વારા વિકસિત દવાઓ છે. તેમનો ઉપયોગ કોઈપણ રાજકીય અથવા ભૌગોલિક બાબતોથી ઉપર હોવા જોઈએ.

WHO ની મંજૂરી પહેલાં જ, ઓસ્ટ્રેલિયા સહિત 16 દેશો (જે હજુ પણ વિદેશીઓને અત્યંત મર્યાદિત પ્રવેશની મંજૂરી આપે છે)એ કોવેક્સિન સ્વીકાર્યું હતું.

English summary

Covid and Pollution may be make a powerful cocktail.