EC Press Conference: બિહારમાં સફળતા બાદ હવે 12 રાજ્યોમાં મતદાર યાદી સુધારણા (SIR)નો બીજો તબક્કો શરૂ થશે

EC Press Conference Highlights: ભારતનું ચૂંટણી પંચ (EC) દેશભરમાં મતદાર યાદીની ગુણવત્તા સુધારવા માટે એક મોટો અને વિશેષ કાર્યક્રમ શરૂ કરી રહ્યું છે. વિશેષ સઘન સુધારણા (Special Intensive Revision - SIR) કાર્યક્રમના બીજા તબક્કાની જાહેરાત સોમવારે મુખ્ય ચૂંટણી કમિશનર જ્ઞાનેશ કુમારની અધ્યક્ષતામાં યોજાયેલી પ્રેસ કોન્ફરન્સમાં કરવામાં આવી હતી.

ચૂંટણી કમિશનર સુખબીર સિંહ સંધુ અને વિવેક જોશી સાથે મુખ્ય ચૂંટણી કમિશનર જ્ઞાનેશ કુમારે જણાવ્યું કે, બિહારમાં SIRનો પ્રથમ તબક્કો શાનદાર રીતે સફળ રહ્યો છે. બિહારના 7.5 કરોડથી વધુ મતદારોએ આ પ્રક્રિયામાં સક્રિય ભાગીદારી દર્શાવી છે. આ સફળતા બાદ હવે SIRનો બીજો તબક્કો દેશના 12 રાજ્યો અને કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોમાં શરૂ કરવામાં આવશે.

SIRનો બીજો તબક્કો: કયા 12 રાજ્યોમાં થશે મતદાર યાદી અપડેટ?

ચૂંટણી પંચે જાહેરાત કરી કે SIRનો બીજો તબક્કો એવા રાજ્યો પર કેન્દ્રિત રહેશે જ્યાં આગામી એક વર્ષમાં વિધાનસભાની ચૂંટણીઓ યોજાવાની છે. મુખ્યત્વે આસામ, તમિલનાડુ, પુડુચેરી, કેરળ અને પશ્ચિમ બંગાળ જેવા રાજ્યોમાં મતદાર યાદીને અપડેટ કરવાની પ્રક્રિયા શરૂ થશે.

મુખ્ય ચૂંટણી કમિશનરે કહ્યું, "રાજકીય પક્ષો લાંબા સમયથી મતદાર યાદીમાં ક્ષતિઓ અંગે સવાલો ઉઠાવતા રહ્યા છે. છેલ્લા 21 વર્ષમાં (2004 પછી) મતદાર યાદીમાં ઘણી ખામીઓ આવી છે, જેને દૂર કરવી અનિવાર્ય છે."

Key Functionaries of #SIR#ECI pic.twitter.com/kRUQPkds6p

— Election Commission of India (@ECISVEEP) October 27, 2025

SIR શા માટે જરૂરી છે? 21 વર્ષની ખામીઓ સુધારવાનો લક્ષ્ય

વર્ષ 1951થી 2004 સુધી આઠ વખત SIR પ્રક્રિયા હાથ ધરવામાં આવી હતી, પરંતુ છેલ્લા 21 વર્ષમાં તે થઈ નહોતી. આ દરમિયાન મતદાર યાદીમાં નીચેની મુખ્ય સમસ્યાઓ જોવા મળી છે.

• બહુવિધ નોંધણી: એક જ મતદારનું નામ એક કરતાં વધુ જગ્યાએ અથવા એક કરતાં વધુ વખત નોંધાયેલું હોવું.
• મૃત મતદારોના નામ: જે લોકો અવસાન પામ્યા છે તેમના નામ યાદીમાંથી દૂર ન થવા.
• અયોગ્ય નોંધણી: વિદેશી નાગરિકોની કે અન્ય ગેરકાયદેસર વ્યક્તિઓની ખોટી રીતે નોંધણી થવી.

આ સમસ્યાઓ દૂર કરીને દરેક પાત્ર મતદારને યાદીમાં સ્થાન મળે અને યાદી સંપૂર્ણપણે પારદર્શક બને તે SIRનો મુખ્ય હેતુ છે.

#SIR 12 States & UTs#ECI #SIRPhase2 pic.twitter.com/JA2CnyWulz

— Election Commission of India (@ECISVEEP) October 27, 2025

SIRની મુખ્ય પ્રક્રિયાઓ: મતદાર યાદી કેવી રીતે થશે પારદર્શક?

ચૂંટણી પંચે આ પ્રક્રિયાને વધુ સરળ અને પારદર્શક બનાવવા માટે નીચેના પગલાંની રૂપરેખા આપી છે.

અનન્ય ગણતરી ફોર્મ (EF)નું વિતરણ

પ્રત્યેક મતદાન કેન્દ્ર પર સરેરાશ 1,000 મતદારો માટે 27 ઓક્ટોબર, 2025 સુધીમાં એક અનન્ય ગણતરી ફોર્મ (EF) પ્રિન્ટ કરવામાં આવશે. આ ફોર્મમાં મતદારની તમામ જરૂરી વિગતો હશે.

BLOની મહત્ત્વની ભૂમિકા

બૂથ લેવલ ઓફિસર (BLO) આ EF દરેક મતદારને ઘરે-ઘરે જઈને વિતરિત કરશે.

BLO 2002-2004ના SIR ડેટાબેઝનો ઉપયોગ કરીને મતદારોના નામની ચકાસણી કરવામાં મદદ કરશે. આ માટે અખિલ ભારતીય ડેટાબેઝ (https://voters.eci.gov.in/)નો ઉપયોગ કરવામાં આવશે.

ERO/AEROની જવાબદારી

મતદાર રજિસ્ટ્રેશન અધિકારીઓ (ERO) મતદાર યાદીનો મુસદ્દો તૈયાર કરશે, વાંધા-દાવાઓ મેળવશે અને અંતિમ યાદી પ્રકાશિત કરશે.

જિલ્લા મેજિસ્ટ્રેટ અને રાજ્ય/કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશના મુખ્ય કાર્યકારી અધિકારીઓ આ અંગેની અપીલોની સુનાવણી કરશે.

અંતમાં, ચૂંટણી પંચનો લક્ષ્ય છે કે દરેક યોગ્ય મતદારને મત આપવાનો અધિકાર મળે અને યાદી સંપૂર્ણપણે ત્રુટિરહિત બને. આગામી સપ્તાહથી દેશભરમાં SIRની પ્રક્રિયા શરૂ થવાની સંભાવના છે.

English summary

The Election Commission of India (ECI) announced the start of Special Intensive Revision (SIR) Phase 2 in 12 states to update the voter list after the grand success in Bihar. Know the complete process to remove errors like duplicate names and deceased voters from the electoral roll.