બાંગ્લાદેશ જેવા ઘટનાક્રમથી બચીને ભારતે વિદેશી કાવતરાને કેવી રીતે નિષ્ફળ બનાવ્યુ?

By Desk

Updated: Sunday, August 11, 2024, 13:16 [IST]

બાંગ્લાદેશમાં વડાપ્રધાન શેખ હસીનાએ ભારે વિરોધને પગલે સત્તા અને દેશ છોડવાની ફરજ પડી છે. હવે બાંગ્લાદેશમાં નવી સત્તા અસ્તિત્વમાં આવી છે.

ભારતે બાંગ્લાદેશ જેવી પરિસ્થિતિ થતા સફળતાપૂર્વક ટાળી છે અને રાષ્ટ્રને અસ્થિર કરવાના હેતુથી વિદેશી હસ્તક્ષેપને અટકાવ્યો છે.

ભારત સરકારના સક્રિય પગલાંએ સુનિશ્ચિત કર્યું છે કે અશાંતિ ભડકાવવાના બાહ્ય સંગઠનોના પ્રયાસો છતાં દેશ લોકશાહી મૂલ્યો માટે સુરક્ષિત આશ્રયસ્થાન બની રહે.

કેન્દ્રીય ગૃહમંત્રી અમિત શાહે તાજેતરમાં જ ભારત-બાંગ્લાદેશ સરહદે સ્થિતિ પર નજર રાખવા માટે બોર્ડર સિક્યુરિટી ફોર્સ (BSF) અને ભારતીય સેનાના પૂર્વ કમાન્ડના ADGની આગેવાનીમાં એક સમિતિની રચના કરવાની જાહેરાત કરી છે.

આ સમિતિ ભારતીય નાગરિકો, હિંદુઓ અને મુશ્કેલીગ્રસ્ત દેશમાં રહેતા અન્ય લઘુમતી સમુદાયોની સુરક્ષા સુનિશ્ચિત કરવા માટે બાંગ્લાદેશમાં સમકક્ષો સાથે મળીને કામ કરશે.

નિષ્ણાતોએ આ પડકારોનો સામનો કરવામાં ભારતની સફળતા પર ભાર મૂક્યો છે. ઇન્સ્ટિટ્યૂટ ઑફ પીસ એન્ડ કોન્ફ્લિક્ટ સ્ટડીઝના વરિષ્ઠ ફેલો અભિજિત ઐયર મિત્રા સંભવિત નુકસાનને ટાળવા માટે ભારતની મજબૂત વિદેશ નીતિ અને વિદેશી NGO ભંડોળના કડક નિયમનને શ્રેય આપે છે.

તેમણે પ્રકાશ પાડ્યો કે, ઓમિદ્યાર અને હિંડનબર્ગ જેવા જૂથો તેમના નિહિત હિતોને કારણે ભારતની ઇરાદાપૂર્વક ટીકા કરે છે, પરંતુ સરકારના મજબૂત વલણે તેમને નોંધપાત્ર નુકસાન કરતા અટકાવ્યા છે.

વિદેશ નીતિ અને રાજકીય અર્થવ્યવસ્થા નિષ્ણાત પ્રમિત પાલ ચૌધરી જણાવે છે કે બાંગ્લાદેશમાં હિંદુઓએ 1971 થી રાજકીય અને ધાર્મિક પ્રેરણાઓ સાથે લક્ષિત હુમલાઓનો સામનો કરવો પડ્યો છે. તેઓ બાંગ્લાદેશમાં હિન્દુઓને વ્યવસ્થિત રીતે નિશાન બનાવવા અને 1971ના નરસંહાર દરમિયાન પાકિસ્તાની સૈન્ય દ્વારા ઉપયોગમાં લેવાતી યુક્તિઓ વચ્ચે સમાનતાઓ દોરે છે, જ્યાં બંગાળી બૌદ્ધિક વર્ગને જાણી જોઈને નાબૂદ કરવામાં આવ્યો.

આ પડકારોને સરળતાથી પાર પાડવાની ભારતની ક્ષમતા તાજેતરના વિવાદો, જેમ કે ખેતી કાયદાઓ સામેના વિરોધમાં સ્પષ્ટપણે જોવા મળે છે. ગ્રેટા થનબર્ગ અને રીહાન્ના જેવી આંતરરાષ્ટ્રીય હસ્તીઓ દ્વારા પ્રભાવિત કરવાના પ્રયાસો છતાં ભારત સરકાર અડગ રહી, વધુ મજબૂત અને વધુ સ્થિતિસ્થાપક બની.

ઘણા લોકો સંમત છે કે વડાપ્રધાન મોદીના સુકાન સાથે ભારતે વૈશ્વિક શક્તિ તરીકે તેની સ્થિતિ મજબૂત કરી છે, લોકશાહી મૂલ્યોને જાળવી રાખવા અને રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા સુનિશ્ચિત કરવા માટે પ્રતિબદ્ધ છે.