મુંબઇમાં આવી મોનોરેલ, જાણો તેનો ઇતિહાસ

Published: Sunday, February 2, 2014, 15:36 [IST]

મુંબઇઃ દેશની આર્થિક રાજધાની મુંબઇને ટ્રાફિકમાં રાહત આપવા માટે આજથી મોનોરેલની શરૂઆત થઇ રહી છે. જે દેશની પહેલી મોનોરેલ છે. જેનો ખર્ચ 3 હજાર કરોડ છે, પરિયોજનાનું પહેલું ચરણ પૂર્ણ થઇ ગયું છે, તેનો ટ્રેક વડાલા-ચેમ્બુર હશે, જેનું ઉદ્ઘાટન આજે મહારાષ્ટ્રના મુખ્યમંત્રી પૃથ્વીરાજ ચવ્હાણે કર્યું છે. આગામી ચરણમાં તેનો વિસ્તાર દક્ષિણ મુંબઇમાં સંત ગડગે મહારાજ ચોક સુધી હશે.

મોનોરેલમાં ચાર કોચ હશે, પ્રત્યેક કોચમાં 18 યાત્રીઓ માટે બેસવાની વ્યવસ્થા હશે, જ્યારે 124 લોકો ઉભા રહીને મુસાફરી કરી શકશે.

શું છે મોનોરેલ
મોનોરેલ એવી ટ્રેન છે, જે રેલવે લાઇન પર નહીં પરંતુ એક બીમના સહારે ચાલે છે અને તેના બધા જ કોચ બીમ સાથે જોડાયેલા હોય છે. તેનો પાથ સડક માર્ચથી લગભગ 10 ફૂટ અથવા તેનાથી અધિક ઉચાંઇ પર બનાવવામાં આવે છે, જેનાથી યાત્રાઓને ટ્રાફિકમાંથી સમસ્યા મળે છે, સાથે જ યાત્રીઓની સુવિધાનું ધ્યાન રાખવામાં આવ્યુ છે. તેમાં સફર દરમિયાન દુર્ઘટનાની સંભાવના પણ નથી રહેતી, તેની રફતાર પણ અન્ય ટ્રેનો અને બસોથી ઝડપી છે.

મોનોરેલનો ઇતિહાસ
વિશ્વની પહેલી મોનોરેલ 1820માં રશિયામાં ઇવાન ઇલમાનોવ દ્વારા સારી યાતાયાતના વિકલ્પ માટે બનાવવામાં આવી હતી. ત્યારબાદ 1821માં તેનું પહેલું ટ્રાયલ દક્ષિણી લંડનના ડપ્ટફોર્ડ ડોકયાર્ડના હાર્ડફોર શેરથી રિવર લી સુધી કરવામાં આવ્યું હતું. ત્યારબાદ 1900માં ગાયરોમોનોરેલનું પરિક્ષણ કરવામાં આવ્યું. 1901માં તેનો લિવરપુલથી મેનચેસ્ટરની વચ્ચે પ્રયોગ પણ કરવામાં આવ્યું. 1910માં ગાયરોમોનોરેલનો પ્રયોગ અલાસ્કાની ખાણોમાં થોડાક સમય સુધી કરવામાં આવ્યો. 1980 બાદ શહેરીકરણને વધારવાની સાથોસાથ જાપાન અને મલેશિયામાં તેનો સારી રીતે ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો. આજે ટોકિયા મોનોરેલ વિશ્વનું સૌથી વ્યસ્ત નેટવર્ક છે, જેનો પ્રયોગ દરરોજ એક લાખ સત્તાવીશ હજાર યાત્રી કરે છે.