Mahakumbh 2025: શું છે મહાકુંભ અને ત્રિવેણી સંગમનું કનેક્શન? જાણો ધાર્મિક અને ઐતિહાસિક મહત્વ

13 જાન્યુઆરી, 2025થી મહાકુંભનું આયોજન થવા જઈ રહ્યું છે, સમગ્ર યુપી પ્રશાસન તેને ભવ્ય બનાવવામાં વ્યસ્ત છે. આ મહાકુંભમાં દેશ-વિદેશના પ્રવાસીઓ સંગમમાં નાહવા માટે આવવાના છે.

તમને જણાવી દઈએ કે સંગમમાં સ્નાન કરવાથી વ્યક્તિ તેના તમામ પાપોમાંથી મુક્ત થઈ જાય છે, પરંતુ મહાકુંભમાં સંગમમાં ડૂબકી લગાવવાનું વિશેષ મહત્વ છે, તેનો સંગમ સાથે વિશેષ સંબંધ છે.

તે જાણીતું છે કે સંગમ એ ઉત્તર પ્રદેશના પ્રયાગરાજમાં ગંગા, યમુના અને પૌરાણિક સરસ્વતી નદીઓનો સંગમ છે. આને ત્રિવેણી સંગમ કહે છે. ભારતીય સંસ્કૃતિ, ઈતિહાસ અને ધર્મમાં આ સ્થાનનું ખૂબ મહત્વ છે. ચાલો તેના મહત્વને વિગતવાર સમજીએ.

ધાર્મિક અને આદ્યાત્મિક મહત્વ

એવું માનવામાં આવે છે કે સંગમમાં સ્નાન કરવાથી આત્માને મોક્ષ મળે છે.

• મહાભારત અને રામાયણ જેવા પૌરાણિક ગ્રંથોમાં પણ આ સ્થાનનો ઉલ્લેખ છે.
• સંગમનું પાણી વાદળી છે, જ્યાં ગંગા, જમુના અને સરસ્વતી મળે છે.
• સરસ્વતી નદીને અદ્રશ્ય માનવામાં આવે છે, તેમ છતાં તે આધ્યાત્મિક રીતે અનુભવાય છે.

મહાકુંભ અને સંગમ વચ્ચેનો સંબંધ

• મહા કુંભ મેળો દર 12 વર્ષે સંગમના કિનારે યોજાય છે,
• આ મેળો વિશ્વનો સૌથી મોટો ધાર્મિક અને સાંસ્કૃતિક કાર્યક્રમ છે, જેમાં કરોડો ભક્તો, સંતો અને યોગીઓ ભેગા થાય છે.
• એવું માનવામાં આવે છે કે સમુદ્ર મંથન દરમિયાન અમૃત કલશમાંથી અમૃતના કેટલાક ટીપા સંગમ સહિત ચાર સ્થળોએ પડ્યા હતા.
• તેથી જ પ્રયાગરાજ (સંગમ), હરિદ્વાર, ઉજ્જૈન અને નાસિકમાં મહાકુંભનું આયોજન કરવામાં આવે છે.