Menstrual Leave: પીરિયડ્સમાં મહિલાઓને મળશે રજા? જાણો સુપ્રીમ કોર્ટે સુનાવણીમાં શું-શું કહ્યુ?

Menstrual Leave: પીરિયડ્સ દરમિયાન મહિલાઓને રજા આપવી જોઈએ કે નહીં તે અંગે દેશમાં લાંબા સમયથી ચર્ચા ચાલી રહી છે. હવે સુપ્રીમ કોર્ટે સોમવારે (8 જુલાઈ) આ મામલે સુનાવણી હાથ ધરી હતી. ચાલો જાણીએ કે સુનાવણી દરમિયાન સુપ્રીમ કોર્ટે શું કહ્યું?

માસિક (પીરિયડ્સ) રજા અંગે, સુપ્રીમ કોર્ટે કેન્દ્ર અને રાજ્યોને પૂછ્યું કે શું દેશભરની ગર્લ સ્ટુડન્ટ્સ અને વર્કિંગ વુમન માટે ફરજિયાત માસિક રજા અંગે સંબંધિત હિતધારકો સાથે ચર્ચા કર્યા પછી એક માળખું તૈયાર કરી શકાય. માસિક રજા અંગે આદર્શ નીતિ ઘડવા અંગે શું કરી શકાય.

ભારતના મુખ્ય ન્યાયાધીશ ડીવાય ચંદ્રચુડની આગેવાની હેઠળની બેન્ચે વિદ્યાર્થીનીઓ અને વ્યાવસાયિક મહિલાઓ માટે માસિક રજાની માંગ કરતી અરજી પર વિચાર કરવાનો ઇનકાર કરતી વખતે આ નિવેદન આપ્યું હતું. સુપ્રીમ કોર્ટે કહ્યું છે કે મહિલાઓને પીરિયડ્સ દરમિયાન રજા મળવી જોઈએ કે નહીં તે નક્કી કરવાનું કામ સરકારનું છે. બેન્ચે કહ્યું છે કે આ મામલે આદર્શ નીતિ બનાવવી સરકારનું કામ છે. સરકારે આ અંગે જલ્દી વિચારવું જોઈએ.

મુખ્ય ન્યાયાધીશ ડીવાય ચંદ્રચુડે કહ્યું, "માસિક રજાને ફરજિયાત બનાવવાથી દેશના કાર્યબળમાં મહિલાઓની ભાગીદારી વધી શકે છે." પરંતુ જો કોર્ટ મહિલાઓને આવી રજા આપવાનો નિર્ણય કરે છે, તો તેની મહિલાઓ પર નકારાત્મક અસર પડી શકે છે કારણ કે ખાનગી કંપનીઓ તેમને નોકરી આપવાનું ટાળવા માંગશે.

ચીફ જસ્ટિસ ડીવાય ચંદ્રચુડે વધુમાં કહ્યું, "ક્યારેક મહિલાઓની સુરક્ષા માટે લેવાયેલા પગલાં તેમના માટે નુકસાનકારક હોઈ શકે છે. વાસ્તવમાં આ સરકારની નીતિનું એક પાસું છે અને અદાલતોએ તેના પર ધ્યાન આપવું જોઈએ નહીં.

એડવોકેટ શૈલેન્દ્ર મણિ ત્રિપાઠી દ્વારા દાખલ કરાયેલી અરજી પર સુપ્રીમ કોર્ટમાં 8મી જુલાઈએ માસિક રજા અંગે સુનાવણી હાથ ધરવામાં આવી છે. આ અરજીમાં કેન્દ્ર અને રાજ્ય સરકારોને દેશભરની છાત્રાઓ અને વર્કિંગ વુમનને માસિક ધર્મ દરમિયાન માસિક રજા આપવાનો નિર્દેશ આપવાની માંગ કરવામાં આવી હતી.

અરજદારે સુપ્રીમ કોર્ટને જણાવ્યું કે તેણે મે 2023માં કેન્દ્રને રજૂઆત કરી હોવા છતાં હજુ સુધી કોઈ જવાબ મળ્યો નથી. આ અંગે ચીફ જસ્ટિસ ડીવાય ચંદ્રચુડે જણાવ્યું હતું કે આ મુદ્દાઓ "રાજ્યની નીતિના વિવિધ ઉદ્દેશ્યો" ઉભા કરે છે, તેથી તેના અગાઉના આદેશના પ્રકાશમાં અદાલતે "દખલ" કરવાનું કોઈ કારણ નથી.

સુપ્રીમ કોર્ટે અરજદારને મહિલા અને બાળ વિકાસ મંત્રાલયના સચિવ ઐશ્વર્યા ભાટી અને એડિશનલ સોલિસિટર જનરલ (ASG)નો સંપર્ક કરવાની મંજૂરી આપી હતી. ડીવાય ચંદ્રચુડે જણાવ્યું હતું કે, "અમે સચિવને વિનંતી કરીએ છીએ કે તે આ બાબતને નીતિ સ્તરે તપાસે અને તમામ હિતધારકો સાથે ચર્ચા કર્યા પછી નિર્ણય લે અને જુએ કે એક આદર્શ નીતિ ઘડી શકાય કે કેમ."

ફેબ્રુઆરી 2023માં સુપ્રીમ કોર્ટે શૈલેન્દ્ર મણિ ત્રિપાઠીની અરજી પર વિચાર કરવાનો ઇનકાર કરી દીધો હતો અને તેને સરકારી મામલો ગણાવ્યો હતો. આ અરજીમાં કહેવામાં આવ્યું છે કે ચીન, વેલ્સ, જાપાન, ઈન્ડોનેશિયા, યુકે, સ્પેન, ઝામ્બિયા અને દક્ષિણ કોરિયા જેવા દેશોમાં મહિલાઓને માસિક રજા આપવામાં આવે છે.

English summary

Periods leave allow or not? Know Supreme Court hearing on menstrual leave, all details here.