જાપાની વિદેશ મંત્રી સામે એસ જયશંકરે યુએસ પર કસ્યો સકંજો, જાણો શું કહ્યું?

જાપાનના વિદેશ મંત્રી યોશિમાસા હયાશીની સામે ભારતના વિદેશ મંત્રી એસ. જયશંકરે અમેરિકાને ટોણો માર્યો છે અને જાપાનને મિત્રોનો મિત્ર ગણાવ્યો છે. ભારતના વિદેશ મંત્રી દ્વારા જાહેર મંચ પરથી દાખવેલા વલણ બાદ સવાલો ઉઠી રહ્યા છે કે વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીની અમેરિકાની મુલાકાતના એક મહિના બાદ જ ભારતનો સૂર કેમ બદલાઈ ગયો છે.

ગુરુવારે જાપાન-ભારત ફોરમમાં બોલતા ભારતીય વિદેશ મંત્રી એસ. જયશંકરે કેટલીક એવી વાતો કહી છે, જે સામાન્ય રીતે જાહેર મંચ પરથી નથી કહેવાતી. ભારતીય વિદેશ મંત્રીએ કહ્યું કે ભારત હંમેશા અમેરિકા પાસેથી હથિયાર ખરીદવા ઈચ્છે છે, પરંતુ અમેરિકાએ જ ભારતને શસ્ત્રો વેચવામાં ખચકાટ દર્શાવ્યો છે.

જાપાનના વિદેશ પ્રધાન યોશિમાસા હયાશીએ શુક્રવારે જણાવ્યું હતું કે ભારત મુક્ત અને ખુલ્લા ઈન્ડો-પેસિફિકના ધ્યેયને હાંસલ કરવા માટે એક "અનિવાર્ય" ભાગીદાર છે અને જાપાન તમામ ક્ષેત્રોમાં બંને પક્ષો વચ્ચે વિશેષ વ્યૂહાત્મક અને વૈશ્વિક ભાગીદારીને વિસ્તારવા માટે પ્રતિબદ્ધ છે. નવી દિલ્હી સાથે સહકારને વધુ ગાઢ બનાવવાનો ઇરાદો રાખે છે.

ગ્લોબલ સાઉથ પર ભારતના ધ્યાનની પ્રશંસા કરતા, તેમણે કહ્યું કે સ્વતંત્ર અને નિયમો-આધારિત આંતરરાષ્ટ્રીય વ્યવસ્થાને જાળવી રાખવાની હાકલ માત્ર એક સૂત્ર જેવું લાગે છે, સિવાય કે વિકાસશીલ દેશો સામેના પડકારોનો સામનો કરવાની જરૂર હોય. પૂરતી પ્રતિબદ્ધતા નથી. ભારત-જાપાન ફોરમનું આયોજન ભારતના વિદેશ મંત્રાલય દ્વારા કરવામાં આવી રહ્યું છે.

અમેરિકા અને જાપાન બંને ક્વાડના ભાગીદાર છે. તે જ સમયે, ભારતીય વિદેશ મંત્રીએ સેમિકન્ડક્ટર ક્ષેત્રમાં સહયોગનો હાથ લંબાવવા બદલ જાપાનની પણ પ્રશંસા કરી છે. ભારતીય વિદેશ મંત્રીએ કહ્યું કે "ભારત હંમેશા અમેરિકન હથિયારો ખરીદવા માટે ઉત્સુક રહ્યું છે, પરંતુ અમેરિકાએ પોતે જ ખચકાટ દર્શાવ્યો છે.

ભારતીય વિદેશ મંત્રીએ ગુરુવારે ફોરમને જણાવ્યું હતું કે ગયા મહિને વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીની અમેરિકા મુલાકાત દરમિયાન બંને દેશો વચ્ચે બે મહત્વપૂર્ણ કરાર પર હસ્તાક્ષર કરવામાં આવ્યા હતા. એક ડીલ GE 14 એન્જિન માટે છે, જ્યારે બીજી ડીલ અમેરિકન ડ્રોન સાથે છે.

ભારતીય વિદેશ મંત્રીએ વધુમાં કહ્યું કે "ભારતને અમેરિકી શસ્ત્રો કે સૈન્ય સંબંધિત શસ્ત્રો ખરીદવામાં કોઈ સમસ્યા નથી, પરંતુ તે અમેરિકા છે, જે છેલ્લા ઘણા સમયથી ભારતને શસ્ત્રો સોંપવામાં ખચકાટ કરી રહ્યું છે."

અમેરિકા પર કટાક્ષ કરતા એસ જયશંકરે કહ્યું કે પરમાણુ કરાર બાદ ભરક પ્રત્યે અમેરિકાની અનિચ્છા ઘટી છે. તમને જણાવી દઈએ કે વર્ષ 2008માં મનમોહન સિંહ સરકાર દરમિયાન ભારત અને અમેરિકા વચ્ચે પરમાણુ કરાર થયો હતો.

એસ. જયશંકરે જાપાનના વખાણ કરતા કહ્યું કે "મને લાગે છે કે જાપાને ખરેખર ભારતમાં ઘણી ક્રાંતિ શરૂ કરી છે. મારુતિ એ ક્રાંતિ છે, જ્યાં તે માત્ર સુઝુકી કાર આવવાની વાત નથી, અને તે માત્ર એક કારના આગમનની વાત નથી.

"તે આવવા વિશે નથી, તે ખરેખર જીવનનો એક માર્ગ હતો, તે એક માનસિકતા હતી, તે એક ઔદ્યોગિક સંસ્કૃતિ હતી, જેણે ઘણું બદલ્યું છે." જયશંકરે કહ્યું, "બીજી ક્રાંતિ મેટ્રો ક્રાંતિ હતી. મને લાગે છે કે તેની ભારતના શહેરી માળખા પર ખૂબ જ ઊંડી અસર પડી છે."

બુલેટ ટ્રેન પ્રોજેક્ટનો ઉલ્લેખ કરતાં તેમણે કહ્યું, "ત્રીજી ક્રાંતિ થઈ રહી છે, જે હાઇ-સ્પીડ રેલ છે. તેથી મને લાગે છે કે જ્યારે આપણે તે પ્રોજેક્ટ પૂર્ણ કરીશું, ત્યારે ભારતના લોકો જોશે કે તેની કેટલી મોટી અસર છે." આ બુલેટ ટ્રેન મુંબઈ અને અમદાવાદને જોડશે.

તે જ સમયે, ચોથી ક્રાંતિ ઉભરતી, જટિલ ટેક્નોલોજી અને સેમિકન્ડક્ટર ક્ષેત્રમાં થવા જઈ રહી છે.

ભારતીય વિદેશ મંત્રીએ વધુમાં કહ્યું કે, "મને લાગે છે કે તે ખરેખર શાંતિ સમયનો સહકાર છે, જ્યારે તમારી કસોટી કરવામાં આવે છે. કારણ કે જો તમે સંબંધો બનાવવા અને ક્ષમતાઓ અને આરામદાયક અને સંરચના સ્થાપિત કરવામાં સક્ષમ છો.

જો હું કામ ન કરું, તો પછી જ્યારે કંઈક વધુ ગંભીર આવે છે, ત્યારે હું તેને કેવી રીતે હેન્ડલ કરી શકું, જ્યારે હું સારા દિવસને હેન્ડલ કરી શકતો નથી, તો હું ખરાબ દિવસને કેવી રીતે હેન્ડલ કરી શકું."

English summary

S Jaishankar slams US against Japanese foreign minister