Indian Note Auction: આ 100 રૂપિયાની નોટ 56 લાખ રૂપિયામાં કેમ વેચાઈ? જાણો વિશેષતા

તાજેતરમાં, લંડનમાં એક દુર્લભ ભારતીય રૂપિયા 100 ની 'હજ નોટ' ની હરાજીએ ઘણું ધ્યાન ખેંચ્યું છે. ૧૯૫૦ના દાયકામાં ભારતીય રિઝર્વ બેંક (RBI) દ્વારા જારી કરાયેલી આ નોટ ખાસ કરીને ગલ્ફ દેશોમાં જતા હજ યાત્રાળુઓ માટે હતી. હરાજીમાં તેની કિંમત રૂ. ૫૬,૪૯,૬૫૦ થઈ, જે નાણાકીય સંપત્તિ અને ભારતીય ઇતિહાસના એક ભાગ તરીકે તેના મહત્વને દર્શાવે છે.

હજની નોંધ તેના અનોખા ઉપસર્ગ 'HA' દ્વારા ઓળખાય છે, જે તેને અન્ય નોંધોથી અલગ બનાવે છે. પ્રમાણભૂત ભારતીય નોટોથી વિપરીત આ નોટોનો રંગ અલગ હતો અને ભારતમાં કાયદેસર ટેન્ડર નહોતો. આનો ઉપયોગ યુએઈ, કતાર, બહેરીન, કુવૈત અને ઓમાન જેવા ખાડી દેશોમાં થતો હતો. તેને જારી કરવાનો હેતુ યાત્રા દરમિયાન સોનાની ગેરકાયદેસર ખરીદી અટકાવવાનો હતો.

આ નોટો 1970 ના દાયકામાં ચલણમાંથી બહાર થઈ ગઈ, જેના કારણે તે આજે પણ દુર્લભ બની ગઈ અને સંગ્રહકોમાં વધુ લોકપ્રિય બની. આ હરાજી માટે રજૂ કરાયેલી 100 રૂપિયાની નોટનો સીરીયલ નંબર HA 078400 હતો. તેના ઐતિહાસિક મહત્વ અને સાંસ્કૃતિક વારસાને કારણે તે હરાજીમાં ટોચની પસંદગી હતી.

10 રૂપિયાની બે દુર્લભ નોટ વેચાઈ

હજ નોટો ઉપરાંત, હરાજી દરમિયાન બે દુર્લભ 10 રૂપિયાની નોટો પણ વેચાઈ હતી. આમાંથી એક નોટ 6.90 લાખ રૂપિયામાં વેચાઈ હતી અને તેના પર 25 મે, 1918ની તારીખ લખેલી છે. પ્રથમ વિશ્વયુદ્ધ દરમિયાન બ્રિટિશ જહાજ એસએસ શિરાલા સાથે સંકળાયેલા હોવાને કારણે તેનું ઐતિહાસિક મહત્વ છે. ૫.૮૦ લાખ રૂપિયામાં વેચાયેલી ૧૦ રૂપિયાની બીજી નોટ એ જ યુદ્ધ દરમિયાન જર્મન યુ-બોટ હુમલામાં તૂટી પડેલા જહાજ સાથે જોડાયેલી છે.

આ કારણે કલેક્ટર્સ આકાર્ષાય છે નોટો તરફ

આ હરાજી જૂના ભારતીય ચલણમાં સંગ્રહિત વસ્તુઓ તરીકે વધતી જતી રુચિને પ્રતિબિંબિત કરે છે. આવી વસ્તુઓની દુર્લભતા અને ઐતિહાસિક મહત્વને કારણે કલેક્ટર્સ તેમના તરફ આકર્ષાય છે. હજ નોટ એ ભારતના ભૂતકાળના પ્રયાસોની યાદ અપાવે છે કે તેઓ વિદેશમાં મુસાફરી કરતા નાગરિકો માટે યાત્રાની સુવિધા આપે છે.

સમગ્ર યુગનું કરે છે પ્રતિબિંબ

હજ નોટનું સાંસ્કૃતિક અને ઐતિહાસિક મૂલ્ય તેના આર્થિક મૂલ્ય કરતાં ઘણું વધારે છે. આ તે યુગને પ્રતિબિંબિત કરે છે જ્યારે હજ માટે ખાડી દેશોમાં જતા ભારતીય યાત્રાળુઓ માટે ખાસ જોગવાઈઓ કરવામાં આવતી હતી. આવી હરાજી દુર્લભ નોટોમાં રસ ધરાવતા લોકોને પ્રેરણા આપે છે અને જુના ચલણો કેવી રીતે મૂલ્યવાન સંગ્રહયોગ્ય બની શકે છે તે પ્રકાશિત કરે છે.

સાંસ્કૃતિક અને ઐતિહાસિક મહત્વ થયુ ઉજાગર
આ હરાજીમાં દુર્લભ ભારતીય સિક્કાઓનું નાણાકીય મૂલ્ય જ નહીં, પણ તેમના સાંસ્કૃતિક અને ઐતિહાસિક મહત્વને પણ ઉજાગર કરવામાં આવ્યું. ભારતના સમૃદ્ધ ભૂતકાળની ઝલક આપતી અને આજે કિંમતી સંપત્તિ તરીકે સેવા આપતી આ અનોખી કૃતિઓ કલેક્ટર્સ શોધવાનું ચાલુ રાખે છે.