Subrata Roy: એક સમયે સ્કૂટર પર બિસ્કૂટ વેંચતા હતા સુબ્રતો રોય, જાણો કેવી રીતે બનાવ્યું કરોડોનું સામ્રાજ્ય

ફાઇનાન્સ, રિયલ એસ્ટેટ, મીડિયા અને હોસ્પિટાલિટીમાં પોતાનું સામ્રાજ્ય ફેલાવનાર સહારા ઇન્ડિયા ગ્રુપના સ્થાપક સુબ્રતો રોયનું મંગળવારે 75 વર્ષની વયે અવસાન થયું હતું. કહેવામાં આવી રહ્યું છે કે રોય લાંબા સમયથી બીમારીથી પીડિત હતા. તેઓ લાંબા સમયથી મેટાસ્ટેટિક, હાઈપરટેન્શન અને ડાયાબિટીસથી પીડિત હતા.

તેમની તબિયત વધુ ખરાબ થતાં, તેમને 12 નવેમ્બરના રોજ કોકિલાબેન ધીરુભાઈ અંબાણી હોસ્પિટલ અને મેડિકલ રિસર્ચ ઈન્સ્ટિટ્યૂટ (KDAH)માં દાખલ કરવામાં આવ્યા હતા. 14 નવેમ્બરે રાત્રે 10:30 વાગ્યે કાર્ડિયો રેસ્પિરેટરી અરેસ્ટને કારણે તેમનું અવસાન થયું.

સુબ્રતો રોયનો જન્મ 10 જૂન, 1948ના રોજ બિહારના અરરિયા જિલ્લામાં એક બંગાળી હિન્દુ પરિવારમાં થયો હતો. રોય શ્રીમંત જમીનદાર પરિવારના હતા. પિતા સુધીર ચંદ્ર રોય અને માતા છવી રોયે સુબ્રતો રોયના શિક્ષણ પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કર્યું. પરંતુ, તે શરૂઆતથી જ અભ્યાસમાં નબળો હતો. સુબ્રત રોયે પ્રારંભિક શિક્ષણ કોલકાતામાં મેળવ્યું હતું. આ પછી તેણે ગોરખપુરની સરકારી કોલેજમાંથી મિકેનિકલ એન્જિનિયરિંગનો અભ્યાસ કર્યો.

ખાસ વાત એ છે કે રોયે યુપીના ગોરખપુરમાં જ બિઝનેસની દુનિયામાં પ્રવેશ કર્યો હતો. ધીમે ધીમે કાફલો આગળ વધ્યો અને 1978માં તેના ખિસ્સામાં માત્ર રૂ. 2,000 રાખી સહારાની શરૂઆત કરી.

મીડિયા રિપોર્ટ્સ અનુસાર, ફાઇનાન્સ, રિયલ એસ્ટેટ, મીડિયા અને હોસ્પિટાલિટીમાં પોતાનું સામ્રાજ્ય ફેલાવનાર સહારા ઇન્ડિયા ગ્રુપના સંસ્થાપક સુબ્રતો રોય ગોરખપુરમાં સ્કૂટર પર મુસાફરી કરતા હતા. ધંધાની સાથે પ્રેમ કહાની પણ ચાલુ રહી. સુબ્રત રોયે સ્વપ્ના રોય સાથે પ્રેમ લગ્ન કર્યા હતા.

સ્કૂટર પર બિસ્કીટ અને નાસ્તો વેચવા વેચતા

મીડિયા રિપોર્ટ્સ અનુસાર, 1978માં સુબ્રતો રોય ગોરખપુરમાં પોતાના મિત્ર સાથે સ્કૂટર પર બિસ્કિટ અને નાસ્તો વેચતા હતા. તેણે પોતાના એક મિત્ર સાથે બિઝનેસ શરૂ કર્યો. ધીરે ધીરે સમયની સાથે આ બિઝનેસે રૂ. 2 લાખ કરોડ સુધીની સફર કરી. આ મિત્ર સાથે રોયે એક ચિટ ફંડ કંપનીનો પાયો નાખ્યો. તેનાથી પ્રભાવિત થઈને દરેક મધ્યમ વર્ગની વ્યક્તિ તેની કંપનીમાં રોકાણ કરવા તૈયાર થઈ ગઈ.

પછી રોયની પ્રગતિનો કાફલો આગળ વધતો રહ્યો. એક પછી એક રોય ફાઇનાન્સ, રિયલ એસ્ટેટ, મીડિયા અને હોસ્પિટાલિટીના ક્ષેત્રોમાં આગળ વધ્યા. સુબ્રતો રોય અબજો ડોલરની સંપત્તિના માલિક બન્યા. 2014ના બીબીસીના અહેવાલ મુજબ, સુબ્રતો રોય ન્યૂયોર્કમાં પ્લાઝા હોટેલ અને લંડનમાં ગ્રોસવેનર હાઉસની પણ માલિકી ધરાવતા હતા. આ સિવાય તે ફોર્મ્યુલા વન રેસિંગ ટીમનો પણ માલિક હતો. એક સમયે સહારા ગ્રુપ IPLની પુણે ફ્રેન્ચાઇઝીનું માલિક હતું. 1992માં સહારા સાથે મીડિયામાં ડગ માંડી.

સહારા ગ્રૂપે 1992 માં શરૂ કરાયેલ હિન્દી અખબાર રાષ્ટ્રીય સહારા સાથે મીડિયામાં પ્રવેશ કર્યો. પાછળથી, તેઓએ સહારા ટીવી સાથે ટેલિવિઝન ઉદ્યોગમાં તેમની હાજરીનો વિસ્તાર કર્યો, જેને પાછળથી સહારા વન તરીકે ઓળખવામાં આવી.

પુરસ્કારો અને માન્યતાઓ

• 1995માં કર્મવીર સન્માન, 1994માં ઉદ્યમ શ્રી, 1992માં બાબા-એ-રોજગાર એવોર્ડ અને 2001માં રાષ્ટ્રીય નાગરિક પુરસ્કાર.
• 2002માં સુબ્રતો રોયને બિઝનેસમેન ઓફ ધ યર એવોર્ડ અને બેસ્ટ ઈન્ડસ્ટ્રીયાલિસ્ટનો એવોર્ડ આપવામાં આવ્યો હતો.
• 2010 માં અગ્રણી પ્રકાશન દ્વારા વિશિષ્ટ રાષ્ટ્રીય ઉડ્ડયન પુરસ્કાર એનાયત કરવામાં આવ્યો.
• 2010 માં રોટરી ઇન્ટરનેશનલ દ્વારા શ્રેષ્ઠતા માટે વ્યાવસાયિક પુરસ્કાર એનાયત.
• 2012 માં, તેમને ઇન્ડિયા ટુડે મેગેઝિન દ્વારા ભારતના 10 સૌથી પ્રભાવશાળી ઉદ્યોગપતિઓમાંના એક તરીકે ઓળખવામાં આવ્યા હતા.

તિહાડ જેલ પણ જવું પડ્યું

2014 માં, ભારતની સર્વોચ્ચ અદાલતે સિક્યોરિટીઝ એન્ડ એક્સચેન્જ બોર્ડ ઓફ ઈન્ડિયા (સેબી) સાથેના વિવાદના સંદર્ભમાં કોર્ટમાં હાજર રહેવામાં નિષ્ફળ રહેવા બદલ સુબ્રતો રોયની અટકાયત કરવાનો આદેશ આપ્યો હતો. આના કારણે લાંબી કાનૂની લડાઈ થઈ, જેના પરિણામે તેમને તિહાડ જેલમાં સમય પસાર કરવો પડ્યો. આખરે તેને પેરોલ પર છોડવામાં આવ્યો હતો.

English summary

Subrata Roy used to sell biscuits on a scooter, know how he built a multi-crore empire