બાલાસાહેબનો વારસો અને બદલાયેલા ઉદ્ધવ ઠાકરે, શું સત્તાના મોહમાં ભગવો રંગ ફિક્કો પડ્યો?

By Oneindia Staff

Updated: Sunday, January 11, 2026, 10:08 [IST]

Uddhav Thackeray vs Balasaheb's Legacy: મહારાષ્ટ્રના રાજકારણમાં 'ઠાકરે' નામ માત્ર એક અટક નથી, પણ એક આક્રમક વિચારધારા અને મરાઠી અસ્મિતાનું પ્રતીક રહ્યું છે. હિન્દુહૃદયસમ્રાટ બાલાસાહેબ ઠાકરેએ જે શિવસેનાને લોહી-પરસેવાથી સીંચી હતી, તે આજે ઈતિહાસના સૌથી મોટા વળાંક પર ઉભી છે. છેલ્લા કેટલાક વર્ષોમાં ઉદ્ધવ ઠાકરેએ લીધેલા નિર્ણયોને કારણે હવે સવાલો ઉઠી રહ્યા છે કે શું બાલાસાહેબનો વારસો માત્ર નામ પૂરતો રહી ગયો છે?

1. વિચારધારા સાથે દગો કે રાજકીય મજબૂરી?

બાલાસાહેબ ઠાકરેએ આજીવન જે કોંગ્રેસ અને રાષ્ટ્રવાદી કોંગ્રેસ (NCP) નો વિરોધ કર્યો, તે જ પક્ષો સાથે મળીને ઉદ્ધવ ઠાકરેએ 2019માં 'મહાવિકાસ આઘાડી'ની રચના કરી.

વિરોધાભાસ: બાલાસાહેબ હંમેશા કહેતા કે, "હું શિવસેનાને કોંગ્રેસમાં વિલીન કરવા કરતા મારી દુકાન બંધ કરવાનું પસંદ કરીશ."
ટીકા: ટીકાકારો માને છે કે માત્ર મુખ્યમંત્રી પદ મેળવવા માટે ઉદ્ધવ ઠાકરેએ શિવસેનાના મૂળ હિન્દુત્વના એજન્ડાને તિલાંજલિ આપી દીધી. આ નિર્ણયને કારણે જ પક્ષના કટ્ટર કાર્યકરોમાં અસંતોષ ફેલાયો અને અંતે શિવસેનામાં મોટા પાયે ભંગાણ પડ્યું.

2. હિન્દુત્વનો રંગ ફિક્કો પડ્યો?

બાલાસાહેબનું હિન્દુત્વ અત્યંત સ્પષ્ટ અને આક્રમક હતું. પરંતુ સત્તાના સમીકરણો બદલાતા ઉદ્ધવ ઠાકરેની છબી 'સેક્યુલર' નેતા તરીકેની બનવા લાગી. સાવરકર વિરુદ્ધ કોંગ્રેસના નિવેદનો હોય કે પાલઘરના સાધુઓની હત્યાનો મામલો, ઉદ્ધવ ઠાકરેની નરમ પ્રતિક્રિયા તેમના વિરોધીઓ માટે 'લાચારી' નું પ્રતીક બની ગઈ. જોકે, તેમના સમર્થકોનો દાવો છે કે તેમનું હિન્દુત્વ 'સર્વસમાવેશક' છે, પણ બાલાસાહેબના તેજ સામે તે ઝાંખું જણાય છે.

3. 'માતોશ્રી' નો દબદબો અને બદલાતી શૈલી

એક સમય એવો હતો જ્યારે દિલ્હીની સત્તા પણ બાલાસાહેબના એક ઈશારે ચાલતી હતી. બાલાસાહેબે ક્યારેય પદ માટે નમતું જોખ્યું નહોતું. તેની સામે ઉદ્ધવ ઠાકરેને ગઠબંધન ચલાવવા માટે અનેક વખત સાથી પક્ષોની શરતોને આધીન રહેવું પડ્યું. એકનાથ શિંદેના બળવા બાદ શિવસેનાનું નામ અને પ્રતીક 'ધનુષ-બાણ' પણ હાથમાંથી જતું રહ્યું, જેને ઉદ્ધવ ઠાકરેના નેતૃત્વની સૌથી મોટી નિષ્ફળતા માનવામાં આવે છે.

4. વારસો લોહીનો કે વિચારોનો?

રાજકારણમાં વારસો માત્ર લોહીના સંબંધથી નથી મળતો, પણ વિચારોથી મળે છે. જ્યારે એકનાથ શિંદેએ બળવો કર્યો ત્યારે તેમનો મુખ્ય દાવો એ જ હતો કે, "અમે બાલાસાહેબના સાચા વિચારોને આગળ વધારી રહ્યા છીએ." ચૂંટણી પંચે પણ શિંદે જૂથને માન્યતા આપી, જેનાથી ઉદ્ધવ ઠાકરેની નૈતિક પકડ નબળી પડી હોય તેવું જણાય છે.

5. શિવસેનાનું ભવિષ્ય શું?

ઉદ્ધવ ઠાકરેએ શિવસેનાને એક પ્રાદેશિક આક્રમક સંગઠનમાંથી 'ઉદારવાદી' પક્ષ બનાવવાનો પ્રયાસ કર્યો છે. આ બદલાવ બાલાસાહેબના જૂના અને કટ્ટર શિવસૈનિકોને પચવો મુશ્કેલ લાગે છે. જો બાલાસાહેબનો વારસો માત્ર આક્રમકતા જ હોય, તો ચોક્કસપણે ઉદ્ધવ ઠાકરે તેનાથી દૂર ગયા છે.

નિષ્કર્ષ: આગામી ચૂંટણીઓ એ સાબિત કરશે કે જનતા બાલાસાહેબના નામ સાથે કોને જોવે છે. પરંતુ એટલું ચોક્કસ છે કે 'માતોશ્રી' નો જે ભય અને દરારો બાલાસાહેબના સમયમાં હતો, તે ઉદ્ધવ ઠાકરેના શાસનકાળમાં ક્યાંક વિસરાઈ ગયો છે.