શું છે પાકિસ્તાનનો ઈશનિંદા કાયદો? જાણો કેમ દુનિયાભરમાં ચર્ચામાં છે?

By Desk

Updated: Saturday, June 22, 2024, 23:55 [IST]

પાકિસ્તાનના ખૈબર પખ્તુનખ્વા પ્રાંતમાં ગુસ્સે ભરાયેલા ટોળાએ કુરાનનું અપમાન કરવા બદલ ઈશનિંદા કાયદાને ટાંકીને એક વ્યક્તિને જીવતી સળગાવી છે.

હવે આ ઘટનાની દુનિયાભરમાં ટીકા થઈ રહી છે. આ પહેલીવાર નથી કે જ્યારે ઇશનિંદા સંબંધિત મામલા સામે આવ્યા હોય.

પાકિસ્તાનમાં સમયાંતરે નિંદાના કિસ્સાઓ સામે આવતા રહે છે. માત્ર પાકિસ્તાન જ નહીં પરંતુ ઘણા મુસ્લિમ દેશો આ કાયદાને લઈને ખૂબ જ કડક છે.

ઈશનિંદા શું છે?

જણાવી દઈએ કે, ઈશ નિંદા એટલે ભગવાનની નિંદા. જો કોઈ વ્યક્તિ ઈરાદાપૂર્વક પૂજા સ્થળને નુકસાન પહોંચાડે છે, ધાર્મિક કાર્યમાં વિઘ્ન નાખે છે, અપમાન કરે છે અથવા ધાર્મિક લાગણીઓને ઠેસ પહોંચાડે છે, તો તે ઈશનિંદાના દાયરામાં આવે છે.

ઈસ્લામ અથવા પયગંબર મુહમ્મદ વિરુદ્ધ કંઈપણ બોલવા કે કરવા બદલ ઈસ્લાફેમી કાયદા અનુસાર મૃત્યુદંડની જોગવાઈ છે. જો ફાંસીની સજા આપવામાં ન આવે તો આરોપીને આજીવન કેદની સાથે દંડ પણ ભોગવવો પડી શકે છે. આ કાયદાનો પાયો બ્રિટિશ શાસન દરમિયાન નંખાયો હતો.

પાકિસ્તાનમાં શું છે સજા?
શરૂઆતના સમયગાળામાં પાકિસ્તાનમાં ઈશનિંદાના કેસમાં 10 વર્ષની જેલ અને દંડની જોગવાઈ હતી. પરંતુ 1980 માં તેમાં વધુ વિભાગો ઉમેરવામાં આવ્યા. અહીંનો કાયદો કહે છે કે જો કોઈ ઈસ્લામ સાથે જોડાયેલા વ્યક્તિ વિરુદ્ધ અપમાનજનક ટિપ્પણી કરે તો તેને 3 વર્ષની જેલની સજા થઈ શકે છે.

સાથે જ કુરાનનું અપમાન કરવા બદલ આજીવન કેદની સજા પણ આપવામાં આવી છે. પયગંબર મોહમ્મદ વિરુદ્ધ નિંદા કરનારને મૃત્યુ અથવા આજીવન કેદની સજા કરવામાં આવશે.

ભારતમાં કાયદો શું છે?
આપણા દેશમાં ધર્મનિંદાને લગતા કાયદાની કોઈ અલગ જોગવાઈ નથી. આઈપીસીની કલમ 295 હેઠળ જો કોઈ ધાર્મિક સ્થળને નુકસાન પહોંચાડવાનો પ્રયાસ કરે છે તો તેને બે વર્ષ સુધીની જેલ અથવા દંડ થઈ શકે છે. બંધારણની કલમ 19A હેઠળ અભિવ્યક્તિની સ્વતંત્રતા છે, જે હેઠળ આપણે ટીકા કરવા માટે સ્વતંત્ર છીએ, જ્યાં સુધી તે કોઈની ધાર્મિક લાગણીઓને ઠેસ ન પહોંચાડે.