2030માં ભારત અને યુકે વચ્ચે શું થશે? PM મોદીએ PM સુનકને આપાવી યાદ
ભારતીય મુળના ઋષિ સુનક બ્રિટનના વડાપ્રધાન બની ગયા છે. આ પ્રસંગે ભારતના વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ તેમને અભિનંદન પાઠવ્યા છે. આ શુભેચ્છા સંદેશમાં સુનકને 2030ની યાદ અપાવી હતી.
ભારતીય મુળના ઋષિ સુનક બ્રિટનના વડાપ્રધાન બની ગયા છે. આ પ્રસંગે ભારતના વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ તેમને અભિનંદન પાઠવ્યા છે. આ શુભેચ્છા સંદેશમાં સુનકને 2030ની યાદ અપાવી હતી. ભારતના વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ ઋષિ સુનકને શુભેચ્છા પાઠવતા ટ્વીટ કર્યું હતું કે, ઋષિ સુનક, તમને ખુબ ખુબ અભિનંદન. જેમ કે હવે તમે બ્રિટનના વડાપ્રધાન બની ગયા છો, તો હું તમારી સાથે મળીને વૈશ્વિક મુદ્દે અને 2030 માટે બનવવામાં આવેલા રોડમેપ માટે નજીકથી કામ કરવા માંગું છું.
વડાપ્રધાન મોદીએ પોતાના શુભેચ્છા સંદેશમાં વધુમાં લખ્યું છે કે, દિવાળીની ખાસ શુભકામનાઓ, કારણ કે, તમે ભારત અને બ્રિટન વચ્ચે વાસ્તવિક અને જીવિત બ્રિજનું કામ કરી રહ્યા છો. આપણે આપણી ઐતિહાસિક ભાગીદારીને આધુનિક પાર્ટનરશીપમાં બદલી રહ્યા છીએ.
બોરિસ જ્હોનસનના સમયમાં બનેલો રોડમેપ
વાસ્તવમાં ભારત અને બ્રિટન વચ્ચેનો આ રોડમેપ બ્રિટનના પૂર્વ વડાપ્રધાન બોરિસ જોન્સનની ભારત યાત્રા દરમિયાન તૈયાર કરવામાંઆવ્યો હતો.
21 એપ્રીલે જ્યારે બોરિસ જ્હોન્સન વડાપ્રધાન તરીકે ભારતની બે દિવસીય મુલાકાતે આવ્યા હતા, ત્યારે ભારત અને બ્રિટનવચ્ચેના વર્ષ 2030 માટેના રોડમેપ પર નવી દિલ્હીમાં પ્રથમ વખત ચર્ચા કરવામાં આવી હતી.
આ રોડમેપ હેઠળ ભારત અને બ્રિટન વચ્ચેમુક્ત વ્યાપાર કરારને પૂર્ણ કરવા, ઈન્ડો-પેસિફિકમાં સહયોગ વધારવા, સંરક્ષણ સંબંધોને નેક્સ્ટ લેવલ પર લઈ જવાનો રોડમેપ તૈયારકરવા માટે વાતચીત કરવામાં આવી હતી.
ભૂતપૂર્વ વડાપ્રધાન બોરિસ જ્હોનસન ભારતના વિદેશ પ્રધાન એસ જયશંકર સાથેનીબેઠકમાં ભારત-યુકે રોડમેપ 2030 સહિત અનેક મુખ્ય પરિબળો પર ચર્ચા કરવામાં આવી હતી.
ભારત-યુકે 2030 ભાગીદારી કાર્યક્રમ શું છે?
યુકેના ભૂતપૂર્વ વડાપ્રધાન બોરિસ જોન્સન અને ભારતના વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ 4 મે, 2021 ના રોજ વર્ચ્યુઅલ મીટિંગ દરમિયાનભારત-યુકે સંબંધો માટે 2030 ના રોડમેપ પર હસ્તાક્ષર કર્યા હતા.
આ રોડમેપ આગામી દસ વર્ષમાં બંને દેશો વચ્ચેની ભાગીદારીનીમહત્વાકાંક્ષાઓને દર્શાવે છે.
રોડમેપ 2030 હેઠળ, ભારત-યુકે વેપારને બમણો કરવાનો લક્ષ્યાંક નિર્ધારિત કરવામાં આવ્યો છે અને મુક્તવેપાર કરાર હેઠળ, લક્ષ્યાંક બંને દેશો વચ્ચેના વેપારને નોંધપાત્ર રીતે વેગ આપવાનો હતો. આ રોડમેપ ભારત અને યુનાઇટેડ કિંગડમ વચ્ચે'એડવાન્સ્ડ બિઝનેસ પાર્ટનરશિપ'ની શરૂઆત દર્શાવે છે.
2005માં બંને દેશો વચ્ચે ઔપચારિક 'કોમ્પ્રીહેન્સિવ સ્ટ્રેટેજિક પાર્ટનરશિપએગ્રીમેન્ટ-2005' પર હસ્તાક્ષર થયા પછી આ પહેલો પ્રસંગ છે.
મે મહિનામાં બંને નેતાઓ વચ્ચેની બેઠક દરમિયાન, દિવાળી સુધીમાં મુક્તવેપાર કરારને અંતિમ સ્વરૂપ આપવાનું લક્ષ્ય હતું, પરંતુ બોરિસ જ્હોન્સનના રાજીનામાને પગલે બ્રિટિશ રાજકારણમાં ઉથલપાથલના કારણેતેમાં વિલંબ થયો. આવા સમયે, બોરિસ જ્હોનસન બાદ વડાપ્રધાન બનેલા લિઝ ટ્રસે મુક્ત વેપાર કરારમાં વિલંબ કર્યો હતો.
ઘણા ક્ષેત્રોમાં સહકાર માટે કરાર
ભારત અને યુનાઇટેડ કિંગડમ એવી ભાગીદારી માટે સમર્પિત છે, જેનાથી બંને દેશોને સૌથી વધુ ફાયદો થાય છે.
વર્ષ 2030 માટેનો રોડમેપબંને દેશો વચ્ચે સક્રિય વેપારની ગતિને વેગ આપવા, રોકાણ અને તકનીકી સહયોગ વધારવા પર વિશેષ ભાર મૂકીને બનાવવામાં આવ્યો છે,જેથી બંને દેશોના નાગરિકોના જીવન અને આજીવિકામાં સુધારો થઈ શકે.
આ સાથે આ રોડમેપમાં સંરક્ષણ અને સુરક્ષા સહયોગ વધારવાતેમજ જળવાયુ પરિવર્તન પર સાથે મળીને કામ કરવાની પ્રતિબદ્ધતા દર્શાવવામાં આવી છે.
ભારત અને યુનાઇટેડ કિંગડમ બંને ગતિશીલલોકશાહી છે અને માનવ સંસાધન, ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર, ઇનોવેશન, સંશોધન, શિક્ષણ, અવકાશ, સંરક્ષણ, ગ્રીન ટેક્નોલોજી અને સ્વચ્છ ઊર્જામાંપ્રભાવશાળી પ્રગતિ સાથે વિશ્વની અગ્રણી અર્થવ્યવસ્થાઓ છે.
આ મહત્વાકાંક્ષી રોડમેપ દ્વારા, ભારત અને યુનાઇટેડ કિંગડમ એક વ્યાપકવ્યૂહાત્મક ભાગીદારીને પ્રોત્સાહન આપવા અને કેટલાક મુખ્ય ક્ષેત્રોને મજબૂત કરવાનો ઇરાદો ધરાવે છે.
રોડમેપ - 2030 ની વિશેષતાઓ
ફ્રી ટ્રેડ એગ્રીમેન્ટ - ફ્રી ટ્રેડ એગ્રીમેન્ટને ભારત-યુકે બિઝનેસ પાર્ટનરશિપમાં ટોચના અને સૌથી મહત્વપૂર્ણ તરીકે વર્ણવવામાં આવ્યું છે.
આકરારમાં બંને દેશો વચ્ચે વેપાર ભાગીદારી વધારવા પર ભાર મૂકવામાં આવ્યો છે. દસ્તાવેજો અનુસાર, મુક્ત વેપાર કરાર હેઠળ, યુનાઇટેડકિંગડમ મત્સ્ય ઉદ્યોગમાં વધુને વધુ ભારતીય ખેલાડીઓને સામેલ કરશે.
આવા સમયે બંને દેશો વચ્ચે નર્સિંગની શક્યતાઓને વિસ્તૃતકરવામાં આવશે. આ સાથે જ બ્રિટન ભારતીય નાવિકોની સેવાનો વિસ્તાર કરશે.
આ રોડમેપના ભાગરૂપે, સામાજિક સુરક્ષા કરાર પર સહકારી સંવાદ શામેલ કરવામાં આવશે. જેના બદલામાં ભારત યુનાઇટેડ કિંગડમ તરફથી ફળો, તબીબી ઉપકરણો અને માસ્ટર ડિગ્રીની પરસ્પર માન્યતા માટેની વિનંતીઓ સાથે પારસ્પરિક કાનૂની સેવાઓ ખોલવા તરફ કામ કરવા સંમત થયું છે.
સ્થળાંતર અને ગતિશીલતા ભાગીદારી
રોડમેપ-2030 પર ભારત અને બ્રિટન વચ્ચે હસ્તાક્ષર કરવામાં આવેલા દસ્તાવેજ અનુસાર, સ્થળાંતર અને ગતિશીલતા ભાગીદારી પર પાર્ટનરશીપ કરવાનો નિર્ણય લેવામાં આવ્યો છે. આ કરાર ભારત માટે ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ માનવામાં આવે છે.
આ કરાર હેઠળ, બંને દેશો તેમના વિદ્યાર્થીઓ અને વ્યાવસાયિકોને કાયદેસર રીતે આગળ વધારવા અને તેમના અભ્યાસ અને કામ માટે સરળ વાતાવરણ બનાવવા માટે સંમત થયા છે.
તેની સાથે જ ગેરકાયદેસર સ્થળાંતર સામેની લડાઈમાં ભારત-યુકેના સહયોગમાં સુધારો કરવાનો પણ સમાવેશ થાય છે. તે યુવા વ્યાવસાયિકોના વિનિમય માટે એક નવી યોજના પણ બનાવે છે, જે હેઠળ 3,000 યુવા ભારતીય વ્યાવસાયિકો જેમણે શ્રમ બજારની કસોટી પાસ કરી છે, તેઓ બે વર્ષના સમયગાળા માટે યુકેમાં રોજગાર મેળવી શકે છે. જોકે, લિઝ ટ્રસ વહીવટી તંત્રને આ કરાર સામે વાંધો હતો, જેના કારણે બંને દેશો વચ્ચે ચર્ચા થઈ હતી.
ઇઝ ઓફ ડુઇગ બિઝનેસ
આ રોડમેપ દર્શાવે છે કે, કેવી રીતે બંને દેશો વેપાર પ્રતિબંધોને ઘટાડવા અથવા દૂર કરવા માટે સાથે મળીને કામ કરશે. આ અંતર્ગત યુકેમાંભારતીય કંપનીઓ અને યુકેની કંપનીઓને ભારતમાં આવતી મુશ્કેલ પરિસ્થિતિઓ અને મુશ્કેલીઓને સંયુક્ત રીતે દૂર કરવાનો નિર્ણયલેવામાં આવ્યો છે.
આ માટે ભારત સરકારે તેના Ease of Doing Business પ્રોગ્રામમાં બ્રિટન માટે એક ખાસ વિન્ડો બનાવવાનોનિર્ણય કર્યો છે. UK-ભારત ઇઝ ઓફ ડુઇંગ બિઝનેસ એમઓયુ દ્વારા, બંને પક્ષોએ નિયમનકારી સુધારા, કર વહીવટ અને વેપાર સુવિધાનાધોરણો વધારવાનો નિર્ણય લીધો છે.
શિક્ષણ ક્ષેત્રોમાં નિર્ણયો
આ સાથે જ રોડમેપ ભારતની નવી શિક્ષણ નીતિના માળખામાં બંને દેશોની શૈક્ષણિક સંસ્થાઓ વચ્ચે સહકારના વિસ્તરણની રૂપરેખા દર્શાવેછે.
હજારો ભારતીય વિદ્યાર્થીઓએ યુનાઇટેડ કિંગડમને તેમના પસંદગીના શૈક્ષણિક સ્થળ તરીકે પસંદ કર્યું છે. આ કાર્યક્રમના પરિણામેભારતીયો માટે 6,500 થી વધુ નવી નોકરીઓનું સર્જન થવાની અપેક્ષા છે.
ભારતીય સ્ટાર્ટ-અપ્સને પ્રોત્સાહન
ભારત અને યુનાઇટેડ કિંગડમનો ઉદ્દેશ્ય સસ્ટેઇન ડેવલોપમેન્ટમાં યોગદાન આપવાના ઉદ્દેશ્ય સાથે ભારતીય સ્ટાર્ટ-અપ્સ, પ્રારંભિક તબક્કા અને ગ્રીન એન્ટરપ્રાઇઝિસ અને અન્ય નવીન સાહસોમાં દ્વિ-માર્ગીય રોકાણને પ્રોત્સાહન આપવાનો છે.
એકસાથે બંને દેશો ભારતને સ્વચ્છ, હરિયાળી અને મજબૂત પાયાના માળખાગત માળખાના વિકાસમાં મદદ કરવા માટે યુકેની રાહત દરખાસ્તની લાંબા ગાળાની સંભાવનાઓ પર ધ્યાન આપવાની પણ યોજના ધરાવે છે.
|
ભારત-યુકે વચ્ચેના સંબંધો
અત્રે એ ઉલ્લેખ કરવો જરૂરી છે કે, મજબૂત ઐતિહાસિક અને સાંસ્કૃતિક સંબંધો ભારતને યુનાઇટેડ કિંગડમ સાથે મજબૂત રીતે બાંધે છે. વર્ષ2004માં બંને દેશો વચ્ચે વ્યૂહાત્મક ભાગીદારી વિકસાવવામાં આવી હતી, ત્યારબાદ યુનાઇટેડ કિંગડમ સાથે ભારતના બહુપક્ષીય દ્વિપક્ષીયસંબંધો નોંધપાત્ર રીતે મજબૂત થયા છે.
2004 માં બંને દેશો વચ્ચે વ્યૂહાત્મક ભાગીદારી થઈ ત્યારથી વડાપ્રધાનના સ્તરે નિયમિતમુલાકાતોની આપ-લે થઈ રહી છે. ભારત યુનાઇટેડ કિંગડમમાં બીજા નંબરનું સૌથી મોટું વિદેશી રોકાણકાર બની ગયું છે. જ્યારે યુનાઇટેડકિંગડમ ભારતનું 18મું સૌથી મોટું ટ્રેડિંગ પાર્ટનર છે અને મોરિશિયસ અને સિંગાપોર પછી ત્રીજા નંબરનું સૌથી મોટું ઇન્વેસ્ટર છે.
આઉપરાંત, સંબંધોને મજબૂત કરવા માટે બંને દેશો વચ્ચે અનેક દ્વિપક્ષીય વેપાર કરારો અસ્તિત્વમાં છે. તેથી આ કાર્યકાળમાં આગામી બે વર્ષમાટે બ્રિટનના વડાપ્રધાન બનવા જઈ રહેલા ઋષિ સુનક ભારત માટે ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ છે અને રોડમેપ-2030નો વિકાસ તેમની સરકારનીનીતિઓ પર ઘણો આધાર રાખે છે, તેથી જ વડાપ્રધાન મોદી ઋષિ સુનકને પૂછ્યું. તેમના અભિનંદન સંદેશમાં રોડમેપ-2030 નો ઉલ્લેખ કરવામાં આવ્યો છે.
Click it and Unblock the Notifications
Sign in with Google
